Weblog Leo Fijen: Claris in Megen

Nee
Jaar in jaar uit trok ik aan de bel bij de clarissen van Megen. En ik had ieder jaar dezelfde vraag: of ze wilden meewerken aan de kloosterserie van Kruispunt. Het ene jaar duurde het wat langer dan het andere jaar voordat ik antwoord kreeg. Maar altijd weer hoorde ik uiteindelijk de kordate stem van abdis Chiara ‘nee’ zeggen. De clarissen zaten niet te wachten op de komst van televisie.

Dromen
Ik bleef daarom hardop dromen van een paar dagen klooster in dat schilderachtige plaatsje aan de Maas. Als ik in de buurt was, reed ik altijd even langs de buitenkant van deze prachtige abdij. Misschien was ik wel te zeer gefixeerd op de buitenkant. Misschien idealiseerde ik het Assisi van de Lage Landen te veel. Misschien wilde ik wel te graag verder kijken dan de muren en de slotgracht.

Eigen ziel
De ommekeer kwam dit voorjaar toen ik zuster Chiara belde om te vragen hoe het met haar ging. Ze vertelde me dat ze geen abdis meer was. De laatste periode had teveel van haar krachten gevergd. Maar liefst vier jonge clarissen hadden de communiteit verlaten, ondanks indringende gesprekken. Zuster Chiara had er veel tijd en energie in gestoken, had de jonge clarissen ook gevraagd om eerst eens wat afstand te nemen, maar stond uiteindelijk met lege handen. Ze had niet het gevoel dat ze gefaald had, maar ze kwam er wel achter dat ze te weinig voor haar eigen ziel had gezorgd. Sterker nog, ze slaagde er niet meer in om bij haar eigen ziel te komen. Daardoor voelde ze zich steeds vermoeider worden en niet in staat om een goede moeder te zijn voor de andere clarissen. Ze gehoorzaamde haar eigen hart, ze luisterde naar de diepste stem van haar ziel en ze koos er daarom voor om niet herkozen te worden als abdis. Ze wilde gewoon weer de moeder van de keuken worden.

Vreugdedans
Ik hoorde dit verhaal door de telefoon en later in de spreekkamer van het klooster en ik vroeg haar of ze dit wilde vertellen in de nieuwe kloosterserie over vaderschap en moederschap. Zuster Chiara moest dit eerst voorleggen aan de andere zusters. Eigenlijk had ik er toen al geen hoop meer op. Twee weken later was ik op vakantie op Ameland en werd ik gebeld. Zuster Chiara aan de lijn, de clarissen waren akkoord. Ik kon mijn ogen en oren niet geloven. En heb ik echt een vreugdedans gemaakt op dat roomse eiland.

Los laten
Anderhalve maand later mocht ik met de cameraploeg binnen en kon ik eindelijk verder kijken dan de buitenkant van de slotgracht en kloostermuur. Ik kreeg een mooie kamer toegewezen, kon zomaar wandelen in de prachtige tuin en zocht mijn eigen plekje in de kapel. En ik luisterde naar de verhalen van zuster Chiara. Ze vertelde dat ze pas weer bij haar ziel kon komen toen ze durfde los te laten en zich over te geven aan de leegte na de functie van abdis. Ze legde uit dat het veel moeite kost om los te laten. Hoeveel moeite, vroeg ik haar. Het allermoeilijkste is het om de buitenkant los te laten, om meer te zijn dan de functie, antwoordde ze. Alleen dan is een mens in staat om weer bij de binnenkant te komen, om de bron van God te voelen.

Buitenkant en binnenkant
Ze nam me mee naar haar atelier. Daar boetseert ze de mooiste beelden. Maar de laatste periode als abdis kwam er niets meer uit haar handen. Pas toen ze had losgelaten en geen voorname functie meer bekleedde, lukte het weer te boetseren. Wat is het eerste beeld dat toen gemaakt is, wilde ik weten. Ze nam me mee naar de andere kant van het atelier. Kijk goed, dit is mijn eerste beeld na anderhalf jaar vruchteloos werken, zei ze. En dit beeld drukt alles uit, de buitenkant, maar ook de binnenkant. Ik was vooral buitenkant en had de binnenkant vergeten, legde ze uit. En ze ging verder: ik weet nu voor de rest van mijn leven dat buitenkant en binnenkant bij elkaar horen. De buitenkant droogt op als de binnenkant verwaarloosd wordt, zo wist ze zeker. En ze wees nog eens op het beeld: ik zal het nooit verkopen, het beeld is een constante opdracht om innerlijk en uiterlijk bij elkaar te houden.

LEO FIJEN