Weblog Leo Fijen: Mariawald Eiffel

Het Enige kwaad waar ik wat aan kan doen, is het kwaad in mezelf
Op het oorlogskerkhof, een paar honderd meter van de trappistenabdij Mariawald in de Duitse Eifel, liggen 414 doden, van vele nationaliteiten en van beide partijen in de Tweede wereldoorlog: de nazi's en de geallieerden. Alle doden hebben er een naam, niemand is een vreemde voor God. Met voor zijn doen veel nadruk noemt de Nederlandse abt Bruno Gooskens alle doden op het oorlogskerkhof slachtoffers. Ook de Duitsers zijn slachtoffers, zo heeft hij geleerd in zijn jaren als abt in Mariawald. En hij heeft nog wat geleerd: dit kerkhof is voor hem en voor iedereen elke dag opnieuw een onherroepelijk appèl om de ander te accepteren en de vrede van de schepping te bewaren. Hij moet slikken, wordt overmand door emoties, vecht tegen zijn tranen en zwijgt.

Eenzaamheid betekent: vastgebonden verder leven
Als hij me een paar minuten later meeneemt naar het klooster waar de terts wacht, vertelt hij me wat hij geleerd heeft door de levens van zijn broeders. Zoals daar is het verhaal van de trappist die in de oorlog als piloot werd ingezet om D-Day in Normandie onmogelijk te maken, daar de hel van dichtbij zag, toch overleefde en bij terugkeer op de vliegbasis in Duitsland vroeg waar de anderen waren gebleven. Het antwoord ketende hem voor het leven: hij was de enige die het overleefd had en moest dat kruis voor altijd met zich mee dragen. Of zoals het verhaal van trappisten die uit anti-nazi-families kwamen, tot interneringskampen veroordeeld waren, daar de grootste ellende moesten dragen en getraumatiseerd zijn voor het leven. Of neem het verhaal van zijn Duitse medebroeder van joodse afkomst, die in de verschrikkingen van de jodenvervolging zijn vader en broer verloor en daardoor de laatste vijftien jaar van zijn leven niet meer normaal adem kon halen en verzorgd moest worden in een psychiatrisch ziekenhuis. Daar stierf hij twee weken geleden en ondanks alles bleef hij tot zijn laatste adem trouw aan zijn gebed tot God. Alleen op die manier kon hij zijn kruis dragen. Bruno Gooskens houdt even stil en kijkt me aan, weer met tranen in zijn ogen: "Zijn zij niet allen slachtoffers, dragen zij niet allen de pijn van het verleden en moeten zij dat niet uitvechten in de allergrootste eenzaamheid? Je bent hier gekomen om vooral met mij over de eenzaamheid te praten. Nou, zij weten wat eenzaamheid is. Als ik dat woord toepas op hun leven, dan betekent eenzaamheid: vastgebonden verder leven, vaak zonder vergeving, vastgebonden verder leven, in onvrijheid".