Fasseur, God en Darwin

Soeterbeeck, 2 december 2009

Juliana en Bernhard
Historicus Cees Fasseur, kreeg als eerste, en voorlopig als enige, toestemming van koningin Beatrix alle stukken in het Koninklijk Huisarchief over de eerste twintig jaar van het huwelijk van koningin Juliana en prins Bernhard in te zien. In zijn boek ‘Juliana en Bernhard. Het verhaal van een huwelijk’ beschrijft hij niet alleen het conflict dat in 1956 een einde dreigde te maken aan het huwelijk van de koningin en de prins. Hij reconstrueert ook hun huwelijksleven in de voorafgaande periode, vanaf hun trouwdag in 1937 tot de ontknoping van de Hofmanscrisis. Fasseur maakt hierbij gebruik van het rapport van de commissie Beel en vele persoonlijke brieven en aantekeningen van Juliana en Bernhard.

Voyeurisme
Het uitkomen van Fasseurs boek maakt vele reacties los, onder collega-wetenschappers maar ook onder lezers. Verscheidene lezers uitten kritiek en lieten weten zich ‘te schamen om van de feiten uit het huwelijk kennis te nemen’. Of voelden zich een ‘voyeur’. Wat is de reactie van Fasseur op de ophef over zijn boek?

Nederlandse ereschuld
Op 21 juli 1947 besloot Nederland tot een grootscheeps militair ingrijpen in wat nu Indonesië heet, maar toen nog deel was van Nederland. Doel: het onderdrukken van de onafhankelijkheidsstrijd. Nederland noemde dit ‘politionele acties’. Het gebeurde twee keer,  in 1947 en in december 1948.  Het waren acties die niet veel verschilden van oorlogvoeren, met alle  gewelddadige gevolgen van dien.

Morele verplichting?
Nu, ruim 60 jaar later, eisen overlevenden van een Nederlandse militaire aanval op het Indonesische dorp Rawagede, een schadevergoeding van de Nederlandse staat. Volgens Cees Fasseur heeft Nederland een morele verplichting die moet worden ingelost en is deze eis terecht. Maar het huidig Indonesië was toentertijd Nederlands grondgebied, kan je niet gewoon stellen dat de regering haar rechten verdedigde?

God en wetenschap
Tegenstanders van de evolutieleer timmeren de laatste tijd stevig aan de weg. Dat is zorgwekkend, vindt Pieter Drenth, voormalig Rector Magnificus van de VU en voormalig president van de KNAW. Drenth vindt dat God en Darwin streng gescheiden moeten blijven. Hij verzet zich zowel tegen de introductie van bovennatuurlijke verklaringen - de scheppingsdaad - in de wetenschap als tegen atheïstische missionarissen die willen bewijzen dat geloven onzin is. De wetenschappelijke verklaring van verschijnselen is voor hem van een totaal andere orde dan zingeving en geloof in Gods handelen en bedoelingen.