Pius XII en ontwikkelingssamenwerking

Zaligverklaring Pius XII
Vijftig jaar geleden , in 1958, stierf paus Pius XII, de leider van de rooms-katholieke kerk tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij wordt gezien als de paus die op goede manier de kerk ongeschonden door deze oorlog loodste. Totdat in 1963 het toneelstuk ‘Der Stellvertreter’ wordt opgevoerd. Daarin wordt Paus Pius XII beschuldigd niets te hebben gedaan om de Jodenvervolging te veroordelen en alleen oog heeft voor de belangen van de Kerk. Dat leidt tot een internationaal debat. Tal van historici duiken de archieven in, maar nog niet alle documenten zijn vrij gegeven. Het debat duurt dus voort. Tegelijkertijd bereidt het Vaticaan de zaligverklaring voor van deze omstreden paus.

Nu de zaligverklaring van Pius XII nadert laait de discussie over de oorlogspaus weer op. Naar aanleiding hiervan schreef de Vlaamse publicist Dirk Verhofstadt het boek ‘Pius XII en de vernietiging van de joden’. Volgens hem zou de zaligverklaring van Pius XII de erkenning zijn dat de paus heeft gehandeld overeenkomstig Gods wil, wat de zoveelste kaakslag betekent voor de joden. Ook het christelijke principe van naastenliefde vervalt hierdoor tot een waardeloos begrip volgens Verhofstadt. In Soeterbeeck met hem een gesprek over Pius XII en zijn op handen zijnde zaligverklaring.

Ontwikkelingssamenwerking in Nederland
"Change, yes we can, het geldt ook voor de ontwikkelingssector", zei minister Koenders in zijn rede ‘internationale samenwerking 2.0’, zaterdag 8 november, gehouden op de Universiteit van Amsterdam. Decennialang was er in ons land een groot draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking. Internationale solidariteit maakte van hulp aan de derde wereld een vanzelfsprekende zaak. Maar de twijfels over de effectiviteit worden steeds sterker en de kritiek op de Nederlandse ontwikkelingshulp zwelt aan. Aan René Grotenhuis, directeur van de katholieke ontwikkelingsorganisatie CORDAID, de vraag: is deze kritiek wel terecht? En welke toekomstmogelijkheden ziet hij voor de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking?

Vlnr Antoine Bodar, Wilfred Kemp, Dirk Verhofstadt en René Grotenhuizen (foto RKK)