Abdulkader Tayob, islamoloog en wereldburger
Soeterbeeck Wereldontmoetingen, 22 januari 2008
“De seculiere wereld vind ik tweedimensionaal. Spiritualiteit maakt de wereld rijker.” Dat zegt de 50-jarige islamoloog Abdulkader Tayob uit Zuid-Afrika. Hij is de derde gast in de
serie wereldontmoetingen. Daarin laten buitenlandse gasten hun licht schijnen over culturele diversiteit en wat Nederland op dit punt kan leren van andere samenlevingen.
Hiërarchie der culturen
Tayob is geboren en getogen in Kaapstad. Dat is de stad waar de meerderheid van de Zuid-Afrikaanse moslims wonen, zo’n 700.000. Tayob is een kleurling, zijn voorouders zijn uit India
geëmigreerd. Onder de apartheid golden voor hem beperkingen. Zo moesten kleurlingen naar bepaalde scholen en in aangewezen gebieden wonen. Maar de zwarte bevolking werd nog zwaarder
gediscrimineerd. Tayob: “Je groeit op met een gevoel voor hiërarchie tussen culturen. Dat raak je nooit meer kwijt.”
Tayob en Wilfred Kemp in de moskeewinkel in Almere (foto: RKK)
Gestampte muisjes
Van 2002 tot 2006 woonde Tayob met zijn gezin in Nederland. Hij vertoefde in Berg en Dal en doceerde als gasthoogleraar aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.
Zodoende kent hij Nederland uit eigen ervaring. Hij is zelfs van gestampte muisjes gaan houden. Opvallend aan Nederland vond hij dat de moslims hier niet één gemeenschap vormen. Ze
zijn georganiseerd op basis van etniciteit. Ze voelde Tayob zich niet welkom in een Marokkaanse moskee.
Progressieve moslim geen uitzondering
Hij houdt er niet van om ingedeeld te worden bij de ‘gematigde moslims’. “In een moderne samenleving heb je verschillende
tradities en interpretaties. Ik ben een zoeker, ik heb meer twijfels dan overtuigingen. We moeten af van het idee dat progressieve geluiden per definitie uitzonderingen zijn in de
moslimwereld”. Deze nuance laat onverlet dat de islam ook een gewelddadig aspect heeft, aldus Tayob. “Toen de moslims een staat wilden vestigen gebruikten ze geweld als middel. De
Jihad bijvoorbeeld. Maar in de moskeeën zie je dat het in de islam uiteindelijk gaat om devotie jegens God.”
Foto: RKK
Van Gogh
Vrijheid van meningsuiting is voor Tayob heilig, dat zouden alle moslims moeten vinden. Ook Theo van Gogh mocht zeggen wat hij wilde, ook dat de islam een achterlijke godsdienst is. “Maar
ik vond wel dat hij de vrijheid verkeer gebruikte. Hij zette hem in tegen mensen zonder macht en niet tegen machthebbers. Dit grondrecht is ontstaan in Europa als middel tegen de machthebbers
en is zo in moslimlanden nog steeds noodzakelijk.”
