'Drugsverslaafden zijn ziek'

Soeterbeeck, 28 november 2006

‘Drugsverslaafden zijn ziek’
Iedereen komt ze wel eens tegen. Ze dragen vale kleren, ze verzorgen zich slecht en hebben een wezenloze blik.  Harddrugsgebruikers die vaak van en op de straat leven. Junks zoals ze ook worden genoemd (‘afval’ vrij vertaald). Nederland telt er circa 33.000. Zijn ze ziek of niet? Hoe moeilijk is het voor ze om van hun verslaving af te komen? Ze zijn níet ziek, maar lui en afkicken valt reuze mee, vindt de Engelse psychiater Theodore Dalrymple. Heeft hij gelijk? In Soeterbeeck: 'Drugsverslaafden zijn ziek'

Presentator Wilfred Kemp praat erover met Nelly Versteeg, drugspastor in Amsterdam, Ineke de Bruin, psychiater, en zij is het oneens met haar Engelse collega, en met criminoloog Chris Rutenfrans die wel op de lijn van Dalrymple zit.

Afkicken
De uitzending begint met een gefilmd portret van ex-verslaafde Jan Kelders. In 1998 begon hij met afkicken nadat hij wakker was geworden onder een brug met twee dode drugsgebruikers naast zich. Het afkicken was ontzettend zwaar, maar hij heeft het gered. “Verslaving is wel een ziekte en zeker geen keuze. Dalrymple weet niet waar hij het over heeft.”
Wilfred Kemp, Nelly Versteeg en Ineke de Bruin (foto: RKK)

Tragiek
Kelders krijgt in de studio bijval van Nelly Versteeg, drugspastor in Amsterdam. “De meeste verslaafden hebben vaak een opeenstapeling van tragiek achter de rug. Daardoor hebben ze heel wat in te halen om toch iets van hun leven te maken. Dat is extra moeilijk omdat ze vaak vaardigheden missen als discipline en gematigdheid.Mededogen
Ineke de Bruin werkt als directeur Zorg bij Parnassia, een psychiatrische instelling in Den Haag die ook verslaafden onder haar patiënten heeft. “Langdurig gebruik van bepaalde stoffen verandert je brein. Daar gaat Dalrymple volledig aan voorbij. Hij legt weinig mededogen aan de dag. Maar hij heeft wel een punt dat afkicken niet zo moeilijk is als vaak wordt beweerd. Maar het probleem zit niet in de ontgifting, maar in de terugval erna. Hoe blijf je er van af? Dalrymple vergeet de psychologische factor en heeft te weinig mededogen.”

Inhumaan
Chris Rutenfrans, criminoloog en geestverwant van Dalrymple ontkent dat. “Als zijn visie gevolgd zou worden, dan zouden er minder junks zijn dan nu. Ik vind het humaner om de verslaafde te zien als een vrij mens dan als een biljartbal waar je eerst tegen aan moet stoten om een effect te bereiken, zoals nu gebeurt. Dat is een hele machinale visie op mensen. En dat vind ik pas inhumaan.”