Interview Piet Hein Donner

Soeterbeeck, 14 november 2006, Nederland 2

?In sommige opzichten ben ik zeker saai, maar ik heb nooit te klagen gehad over mijn gevoel voor humor.? Te gast in Soeterbeeck is Piet Hein Donner, voormalig minister van Justitie, die op 21 september moest aftreden als gevolg van de Schipholbrand. Wilfred Kemp praat met hem over het leven na het ministerschap en zijn levensbeschouwelijke opvattingen.

'Niet behoorlijk'
In het gesprek komen ook de verkiezingscampagne en de actualiteit aan de orde. Zoals de uitspraken van priester/theoloog Huub Oosterhuis die het werk van de IND onlangs vergeleek met het optreden van de Duitse bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog. ?Met zijn opmerkingen plaatst Oosterhuis zich buiten het democratische debat. Zijn uitspraken zijn niet behoorlijk. Maar het ergste is dat je met dergelijke vergelijkingen het leed uit de Tweede Wereldoorlog bagatelliseert.?

  'Piet Hein Donner' op de markt (foto: RKK) 




Verwantschap
Piet Hein Donnner, telg uit een fameus geslacht van juristen en dominees, houdt er helemaal niet van om over zichzelf te praten. De filosofische invalshoek ligt hem beter. ?Er is een grote verwantschap tussen theologie en recht. Je praat over dingen die je niet kunt zien,? antwoordt hij op de vraag of hij liever niet dominee was geworden.

Geen woord te veel
Maar Wilfred Kemp weet hem zo nu en dan toch te verleiden tot persoonlijke bespiegelingen. Maar altijd afgepast, geen woord te veel.

'Gij zult geen gesneden beelden maken'
Over God praten blijft moeilijk voor de CDA-politicus, want God is zo groot dat je Hem geen persoonlijke kenmerken mag toedichten. ?Gij zult geen gesneden beelden maken?. De rede heeft hem bij het belijden van zijn geloof nooit in de weg gezeten, maar twijfelen is hem niet vreemd. ?Geloof ik niet in een idee-fixe?? Heel belangrijk vindt hij het besef dat niet-gelovigen ook een geloof aanhangen. ?Je kunt niet bewijzen dat God bestaat maar je kunt evenmin bewijzen dat Hij niet bestaat.?

  Opnamen voor Soeterbeeck, 'kartonnen Donner' (foto: RKK)




Gevoel voor beeld
Donner is gereformeerd en voelt zich thuis bij het CDA, de partij waar hij ook veel katholieken tegenkomt. ?Het protestantse geloof is het geloof van de boekdrukkunst. Als iets geschreven is, dan is het zo.? Wat Donner aanspreekt aan katholieken is hun gevoel voor beeld en de wijze waarop ze met grote ethische dilemma?s omgaan. De CDA-politicus herinnert zich een discussie georganiseerd door het bisdom Rotterdam waarvan hij getuige was. ?Een priester vertelde over euthanasie. De kerk is daar tegen, maar in de praktijk kunnen de bezwaren wegvallen, omdat aan het ziekbed van een stervende soms ?de wet der liefde? moet gelden. Dat moet dan het zwaarste wegen.?

Tweede kans
Een geloofsopvatting biedt Donner geen blauwdruk voor politiek handelen, ?maar de basis is toch dat je geen mens mag afschrijven. Ook TBS?ers niet.? ?Ze verdienen principieel een tweede of derde kans,? aldus Donner, die over dit onderwerp wel eens botste met de Tweede Kamer.

Genade
Het laatste deel van het interview gaat over het hiernamaals. ?De dood is niet het einde,? denkt Donner. ?Maar alle voorstellingen zijn cultureel bepaald. Misschien is het eeuwig zingen tot Gods lof. Dan zou ik een probleem hebben, want ik kan niet zingen. Laten we het er maar op houden dat ik volledig van de genade afhankelijk ben.?