Ik bepaal mijn eigen einde

Soeterbeeck, 7 november 2006, Nederland 2

In zogenoemde wilsverklaringen kan je laten vastleggen of je na een hartstilstand gereanimeerd wil worden, met het risico gehandicapt verder te moeten leven. Maar kun je eigenlijk wel, nu je nog gezond bent, nadenken over hoe zinvol een eventueel gehandicapt leven is? Wilfred Kemp praat hierover met Rob Jonquière, directeur van de NVVE, de Nederlandse Vereniging voor Vrijwillig Levenseinde, Gerbert van Loenen, adjunct-hoofdredacteur van Trouw en Martien Pijnenburg, medisch ethicus. De stelling luidt: Ik bepaal mijn eigen einde.

'Ik wil nooit beroemd worden'
Aanleiding voor het programma is de bekroonde documentaire ?Ik wil nooit beroemd worden?. De film gaat over de begaafde cellospeler Tobias Prenen, die na een hartstilstand zowel geestelijk als lichamelijk gehandicapt raakt.

Zin van het leven
Zijn familie en vrienden vragen zich in de documentaire openlijk af wat nog de zin van zijn leven is en of hij bij een nieuwe hartstilstand nog wel gereanimeerd moet worden.

  Scène uit de documentaire 'Ik bepaal mijn eigen einde' (foto: A-Film)




Wilsbeschikkingen
De NVVE geeft wilsbeschikkingen uit waarin je kunt vastleggen dat je niet wilt worden gereanimeerd. Maar wordt je wil gerespecteerd als het erop aankomt? En kun je, nu je gezond bent, beoordelen hoe zinvol een eventueel gehandicapt leven is?

Probleem
Gerbert van Loenen, adjunct-hoofdredacteur van Trouw, ziet een probleem in wilsbeschikkingen. ?Je kunt bijvoorbeeld zeggen als je 42 en gezond bent: ?Ik wil nooit met Alzheimer leven. Dat lijkt me verschrikkelijk. Dat vind ik mensonterend?. Maar je hoort vaak van mensen dat ze er heel anders tegenaan gaan kijken als het zo ver is.?

  R. Jonquière en M. Pijnenburg (foto: RKK)





Fantasie schiet tekort
Van Loenen vraagt zich af of de meeste burgers in Nederland wel in staat zijn om zelf te bedenken wat voor hen het einde moet zijn. ?Ik denk dat de fantasie te kort schiet als je gezond bent over hoe waardevol het leven nog kan zijn als je hartstikke ziek bent.?

Autonomie
Rob Jonquière, directeur van de NVVE, vindt dat het juist wel waarde heeft om je vroegtijdig af te vragen wat je in de toekomst wilt. ?Dat is een beetje autonomie waarbij een persoon zegt: ?Ik wil dat niet?. Dat wil niet zeggen dat anderen het ook zo moeten doen. Door systematisch te zeggen dat je niks met een behandelverbod kan, negeer je een stuk zelfbeschikking van een persoon.?