Pil: vloek of zegen?
Soeterbeeck, 17 oktober 2006, Nederland 2
Hij zou zedenverval in de hand werken, maar anderen vinden het de uitvinding van de eeuw: de anticonceptiepil. In Soeterbeeck gaat het in de week van de geschiedenis over de historie
van de pil en de voor- en nadelen ervan. Wilfred Kemp praat er over met de katholieke priester Cor Mennen, Rutgershuis-arts Olga Loeber en historica Eva Rensman.
Taboe
Vijfenveertig jaar geleden kwam de pil in Nederland op de markt. De introductie was meteen een succes, maar openlijk er over praten gebeurde niet. De pil zat in de taboesfeer. Seks was immers
zondig en geen huwelijk was compleet zonder kinderen. Daarom baarde bisschop Bekkers in 1963 opzien toen hij op de KRO-televisie er voor pleitte dat geboorteregeling de verantwoordelijkheid was
van de ouders en van niemand anders.
Eva Rensman en Cor Mennen (foto: RKK)
Revolutionair geluid
Hij maakte geen propaganda voor de pil en hield zich op de vlakte over de methode, maar iedereen dacht er het zijne van. Het was onmiskenbaar een revolutionair geluid en een steun in de rug
voor katholieke stellen die liever geen groot gezin wilden, zoals Jan en Annelies van den Broek uit Waalre.
Niets aan veranderen
Na de uitspraken van Bekkers won in de katholieke bevolkingsgroep de pil snel terrein. Dat de paus in de encycliek Humanae Vitae in 1968 de pil expliciet voor katholieken verbood, kon daar
niets meer aan veranderen.
Geaccepteerd
Inmiddels is de pil voor de meeste mensen een geaccepteerd verschijnsel. In Nederland slikken 1,8 miljoen vrouwen het medicijn dat geen eigen naam nodig heeft. De katholieke kerk wijst de
pil nog steeds af. ‘Terecht,’ volgens pastoor Cor Mennen, parochieherder in de stad van pillenfabrikant Organon, Oss. “Het is niet natuurlijk. Bovendien zijn seksualiteit en
voortplanting in onze maatschappij volledig van elkaar losgeraakt. Het heeft geleid tot normloosheid. In plaats van een morele opvoeding krijgen tieners de pil toegestopt. Ze duiken veel te
snel het bed in met elkaar.”
Opnamen in de Organonfabriek in Oss (foto: RKK)
Moreel achterhaald
Olga Loeber is arts in één van de zeven Rutgershuizen. Ze geeft voorlichting over anticonceptie en seksualiteit. Het voorkomen van ongewenste zwangerschappen is haar belangrijkste
leidraad. Dat pastoor Mennen tegen abortus is, kan ze zich goed voorstellen, maar dat hij ook veel moeite heeft met de pil vindt ze moreel achterhaald. Wel ziet ze een trend dat veel vrouwen
last krijgen van ‘pilmoeheid’: geen zin meer hebben om iedere dag iets te moeten slikken. De laatste jaren is het gebruik van de pil met tien procent gedaald. Alternatieven als de
spiraal en een staafje in de arm winnen aan populariteit.
Bijwerkingen
Historica Eva Rensman schreef een boek over de geschiedenis van de pil. Zij benadrukt dat de pil veel dingen makkelijker heeft gemaakt: seks voor of buiten het huwelijk en het uitstellen van
zwangerschappen in verband met een carrière. En hoezeer de seksuele moraal ook veranderd is in de afgelopen jaren, één ding is hetzelfde gebleven: vrouwen hebben zich altijd
zorgen gemaakt om de bijwerkingen.
Olga Loeber (foto: RKK)
