Winterontmoeting met Pumla Gobodo-Madikizela

Soeterbeeck, 20 december 2005
Herhaling op 26 december 2005, 09.00 uur Ned 1

Winterontmoeting met Pumla Gobodo-Madikizela
De Zuid-Afrikaanse Pumla Gobodo-Madikizela is psychologe. Zij maakte met onder meer bisschop Tutu deel uit van de Waarheidscommissie, die in Zuid-Afrika de wandaden van het blanke apartheidsregime onderzocht. Aan de vooravond van Kerstmis een gesprek over berouw, empathie, vergeving en verzoening.

Winterontmoetingen
In Soeterbeeck deze winter geen verhitte gesprekken binnen de 4 muren van het klooster, maar 3 winterontmoetingen in de ijle lucht. Drie vrouwelijke wetenschappers verlichten Nederland met hun heldere denkbeelden. Pumla Gobodo-Madikizela bijt het spits af in het vissersplaatsje Hoorn.

Wilfred en Pumla in haven Hoorn (foto: rkk)

Geïntrigeerd
Als lid van de Waarheidscommissie hoort Gobodo de getuigenis van Eugene de Kock, de beruchte leider van de geheime Zuid-Afrikaanse politie tijdens het apartheidsbewind. Aan het einde van zijn getuigenis vraagt De Kock of hij de vrouwen kan ontmoeten die weduwen werden door een bomaanslag waarvoor hij verantwoordelijk was. Hij wil de vrouwen persoonlijk zijn verontschuldigingen aanbieden. Dit verzoek intrigeert Gobodo en zij zoekt De Kock op in zijn cel.

Wilfred en Pumla in de gevangenis (foto: rkk)

Oprechte spijt
De belangstelling van Gobodo voor De Kock resulteert in veel bezoeken die in totaal 46 uur beslaan. Zij ziet een man die heel anders is dan zij heeft verwacht, en wordt zich bewust van de vele kanten van goed en kwaad. Ze is zich gaan afvragen of je oprechte spijt kunt herkennen en of zoiets als vergeving wel mogelijk is bij zware misdaden. De weduwen zijn daartoe in staat geweest: tijdens een emotioneel gesprek hebben zij Eugene de Kock vergeven.

(Foto: rkk) Berouw
De vrouwen zijn hun mannen voor altijd kwijt, en toch schenken ze de moordenaar vergeving. Hoe is dit mogelijk? Volgens Gobodo omdat de moordenaar de waarheid spreekt over het verleden en spijt, schuldgevoel en berouw uit. Dan kan een onvergeeflijke daad worden veranderd in een daad waarvoor wél vergeving mogelijk is.

Van elkaar afhankelijk
Om het verschil tussen goed en kwaad helder voor ogen te houden, vinden we het moeilijk om te vergeven. Waarom zou je proberen een moordenaar te begrijpen? Toch is niet vergeven eigenlijk geen optie, zegt Gobodo. Dat zou betekenen dat we de deur dichtgooien voor de mogelijkheid tot verandering, tot verzoening. We mogen niet vergeten dat we uiteindelijk een maatschappij van mensen zijn, en van elkaar afhankelijk.