Der Blaue Reiter en Ode aan de Arbeid

Kunst, cultuur, poëzie en gregoriaans. Dat zijn de elementen van RKK ZinSpelen. Met een unieke koppeling tussen Radio 5 en internet. Op deze site is de gehele uitzending van 30 minuten te beluisteren en te downloaden, terwijl de uitzending op Radio 5 alleen een inkijkje geeft in het eerste kwartier.

Kandinsky
Volgens de theoloog Paul Tillich kun je de schilderijen van Wassily Kandinsky beschouwen als religieuze kunst. Daar dachten de meesten van zijn tijdgenoten heel anders over! Zijn felgekleurde abstracte schilderijen, de eerste abstracte kunst, riepen heftige reacties op bij het publiek aan het begin van de 20ste eeuw. Toch is in veel van zijn werk als je goed kijkt nog een glimp op te vangen van iets als een kerktoren, een heuvel, een ruiter. Het expressionisme van Der Blaue Reiter, de groep kunstenaars rond Kandinsky, is poëtisch en verraadt invloeden van russische sprookjes en volksverhalen. De kunstenaars werken vanuit hun gevoel en zijn gefascineerd door de natuur. Bekend zijn de paarden van Franz Marc, die nog steeds heel geliefd zijn op kalenders en reproducties. Kandinsky gaat binnen de groep een heel eigen weg, hij probeert de diepere dimensie van de zichtbare realiteit weer te geven. In zijn boek "Das Geistige in der Kunst" ontwikkelt hij een eigen theorie over de werking van kleuren en hoe die corresponderen met klanken. De eerste wereldoorlog drijft de groep uit elkaar, en twee van hen zullen in de loopgraven sneuvelen. Maar hun werk zal grote invloed hebben op de ontwikkeling van de moderne kunst.

- Kandinsky en Der Blaue Reiter is nog tot 24 mei te zien in het Gemeentemuseum in Den Haag.

Bericht van Boven
In deze rubriek doen beroemdheden uit het verleden van zich spreken. Heiligen zijn immers een voorbeeld. Vandaag de 'goede' moordenaar Dismas over onze misbruikhype.

Ode aan de Arbeid
De lentezon valt de werkkamer van econoom Arjo Klamer genadig binnen. Rugbanden worden gestreeld door bundels van licht. Ik heb ruim de tijd om een en ander te bekijken, want de econoom laat op zich wachten. Hij heeft gedoceerd in Amsterdam en weet zijn woonhuis in Hilversum niet op de afgesproken tijd te bereiken. Kan hij wel scheiden van zijn werkomgeving?! De Engelse filosoof Alain de Botton onderzoekt in Ode aan de arbeid verschillende mensen tijdens hun werkzaamheden. Van tonijnvissers op de Maladiven, tot accountants in Londen. Terloops betrekt hij ons, westerse consument, bij vragen naar de herkomst van onze alledaagse dingen. Waar komt onze sinaasappel vandaan, hoe zijn de grondstoffen van ons wasmiddel samengekomen, wie zit er achter de logistiek? Het is een relativerende ode aan de werkende mens geworden, met een veelheid van kleurschakeringen en andere nuances die het lezen tot een genot maken. Nu eens luisteren wat professor Klamer ervan vindt, want die is inmiddels gearriveerd!

Gregoriaans
Een Kruishymne, die vanouds hoort te klinken op de tweede zondag vóór Pasen, de zg. Passiezondag: Vexilla regis prodeunt. De koningsvaandels trekken uit, nu straalt het teken van het kruis; God die ons schept en ons behoudt is mens, gehangen aan het hout. Het is een Gregoriaans strofenlied op tekst van Venantius Fortunatus, een dichter afkomstig uit het Italiaanse Ravenna, waar hij geboren werd in het jaar 535. In het jaar 609 stierf hij in het Franse Poitiers, waarvan hij de laatste, ongeveer 9 jaren, van zijn leven, bovendien bisschop was.

Muziek:
- Vexilla Regis / Schola Cantorum Karolus Magnus
  cd Imago Christi (Brilliant classics 93001)