Eva in de bijbel, in de koran en op het podium

Vrouwen in Bijbel en Koran
Verdwijn nu voorgoed uit het paradijs. Ik maak je moreel misvormd, met glazige ogen en zorg dat je de rest van je leven gevangen zit, en dat je alle goede dingen worden onthouden zoals het Vrijdaggebed, en vrije beweging in het publieke domein en groeten uitwisselen. Ik veroordeel je tot menstruatie en pijn bij zwangerschap en bevalling, en je zult slechts kunnen bevallen door de pijn van de dood te proeven. Vrouwen zullen meer verdriet ervaren, meer tranen laten vloeien, ze zullen ongeduldig zijn en God zal nooit een profeet of een wijze uit hen laten voortkomen.
Voorgoed onder curatele gesteld: in het islamitische paradijsverhaal wordt Eva nog veel erger gestraft dan in de Bijbel. Althans, zo lijkt het op het eerste gezicht. Martha Frederiks, hoogleraar Missiologie aan de Universiteit van Utrecht, onderzocht wat er in de Islam verteld wordt over de vrouwen die wij kennen uit de bijbelverhalen. Ze schreef er een leesbaar boekje over Vorstinnen, verleidsters en vriendinnen van God. Islamitische verhalen over vrouwen in Bijbel en Koran. Wat blijkt: in de Koran is Eva niet zondiger dan Adam. Man en vrouw worden er tegelijk geschapen, en eten tegelijk van de verboden appel. Het beeld van Eva als voorgoed gevallen vrouw komt pas naar voren in de verhalen die later in de islamitische traditie ontstonden, de z.g. qisas en met name die van Kisa’i . Pijnlijk detail: de schrijvers van deze verhalen werden waarschijnlijk mede beïnvloed door joodse en christelijke paradijsverhalen die zij in hun omgeving hoorden vertellen. Hoe dan ook, de Koran verbieden, zoals Geert Wilders voorstelt, is al met al toch niet zo’n goed idee. Uiteindelijk heeft de Koran meer gezag dan de verhalen en interpretaties die daarna in de traditie ontstonden: een dankbaar aanknopingspunt voor feministische moslimtheologen. Maar de traditie is taai… Luister hier verder!

Boek:
– Vorstinnen, verleidsters en vriendinnen van God / Martha Frederiks
   uitg. Meinema (ISBN 9789021142425)

Bericht van Boven
In deze rubriek doen beroemdheden uit het verleden van zich spreken. Heiligen zijn immers een voorbeeld. Vandaag een naamloze journalist uit het Lucasevangelie.

Adem van Eva
Ik verklap niet hoe ze opkomt en hoe ze het publiek daarmee op het verkeerde been zet. Ik verklap ook niet hoe De adem van Eva op allerlei manieren door de voorstelling wasemt. Soms hard, soms subtiel - maar altijd met een betekenisvolle lading. Met haar vaste pianist Wim Veenhof speelt Nilgun Yerli een stuk vol raamvertellingen, waarin dagboekaantekeningen van Adam en Eva, de eerste mensen op aarde, de basis vormen. Ook Yerli's huwelijk, en met name de sleur daarin, komt aan de orde in het stuk. "Alles wat mij bezig houdt, zie je op het podium", aldus de cabaretière. "Kijk, je begint een relatie in zoetheid en verlangen en ergens verwatert dat... Dat is een soort leed dat ik niet aan kan." Hoe ze dat leed, de pijn, omzet in muziek, verhaal en zang - dat hoort en ziet u in De adem van Eva; te zien tot en met 8 mei in de Nederlandse theaters.

Gregoriaans
Oculi mei semper ad Dominum; Mijn ogen zijn steeds gericht op de Heer: Hij zelf zal mijn voeten bevrijden uit de strik. Wend U tot mij – ontferm u over mij, Want ik ben hulpeloos, ik ben alleen.
Waar Gregoriaans wordt gezongen vandaag in de kerken, waar ook ter wereld - daar zijn deze verzen 15 en 16 van psalm 25 de inzet voor de liturgie op deze 3e zondag van de veertigdagentijd. Hoezeer hebben ze te maken met de alledaagse werkelijkheid: de schokkende en scheurende aarde in Haiti en Chili, schokkende gebeurtenissen binnen de kerk over seksueel misbruik en het weigeren van de communie aan homoseksuele medegelovigen en politici die elkaar overschreeuwen.

Muziek:
– Introïtus Oculi mei / Bredase schola Femina cantat
   eigen opname KRO