Drieluik Bastiaans en Stil de tijd
Kunst, cultuur, poëzie en gregoriaans. Dat zijn de elementen van RKK ZinSpelen. Met een unieke koppeling tussen Radio 5 en internet. Op deze site is de gehele uitzending van 30 minuten te beluisteren en te downloaden, terwijl de uitzending op Radio 5 alleen een inkijkje geeft in het eerste kwartier.
Bericht van Boven
In deze rubriek doen beroemdheden uit het verleden van zich spreken. Heiligen zijn immers een voorbeeld. Vandaag de heilige Don Bosco.
Kees Bastiaans
In de jaren 40 van de vorige eeuw werd er nog raar tegen kunstenaars aangekeken, zeker in een klein Brabants dorp als Mill. Toch werd Kees Bastiaans in die tijd kunstschilder. Werk was er in die jaren toch niet voor een huisschilder. Kees Bastiaans slaagde erin om met zijn kunst
zijn grote gezin van 15 kinderen te onderhouden. Meer dan vierduizend werken maakte hij. Tweeduizend daarvan zijn getraceerd. Hij maakte van alles: landschappen, stillevens, portretten maar ook
heel veel dorpstaferelen en religieus geïnspireerde schilderijen. Zijn zoon Bas noemt hem een religieus mens, maar niet kerkelijk. Hij schilderde het dorpsleven van doop tot dood:
processies, carnaval, Driekoningen zingen, oogsten, kermis, alles. Naarmate hij losser kwam te staan van de autoriteiten in het dorp als de burgemeester en de pastoor werd ook zijn werk losser
en kleurrijker. Zijn figuren worden steeds meer neergezet met een paar krachtige lijnen met ogen en neus als puntjes en hebben veel zeggingskracht en humor.
Afgelopen 20 november zou Kees Bastiaans 100 jaar zijn geworden. Ter gelegenheid hiervan hebben zijn kinderen samen met het Museum voor Religieuze Kunst in Uden een tentoonstelling georganiseerd op 3 plekken. In Mill, de woonplaats van Kees Bastiaans, is in het
gemeentehuis en de Mariakapel zijn vroege werk te zien. Deze werken zijn over het algemeen donker van kleur en traditioneler. In Uden hangt zijn moderne kleurrijke werk. Luister hier verder.
Het nieuwe boek van filosofe Joke Hermsen is een 'pleidooi voor een langzame toekomst'.
De titel is ontleend aan het gedicht van Gerrit Kouwenaar:
Het is laat zoals ieder jaar,
de tijd zit krap in zijn heden,
vandaag is steeds weer geweest
steek dus het licht aan dat de toekomst nog uitspaart,
spreek het brood aan dat nog niet doof is,
maak de taal waar achter zijn tekens,
spel het vlees, stil de tijd, leef nog even
Van wie is de tijd? Is de tijd nog wel aan ons, want onophoudelijk zit de tijd ons op de hielen. In Stil de tijd neemt Joke Hermsen de tijd en de
tijdgeest kritisch onder de loep. Met behulp van denkers als Henri Bergson, Ernst Bloch, Peter Sloterdijk en Emmanuel Levinas ontwikkelt zij een nieuwe visie op het fenomeen tijd. Zij stelt
vragen als: 'Bestaat er nog een andere, meer persoonlijker tijd dan de kloktijd' en 'Heeft de tijd een begin en einde?' 
Hermsen verkent in literatuur, muziek en beeldende kunst het belang van rust, vertraging, verveling, aandacht en
wachten. Ervaringen die sinds de Oudheid als de belangrijkste voorwaarden voor de creativiteit en het denken beschouwd werden, maar in het huidige economische tijdsgewricht op weinig waardering
hoeven te rekenen.
En als u ook benieuwd bent, hoe het thema van de innerlijke tijd terugkomt in de boeken van Proust, dan kunt u hier nog verder luisteren.
Boek:
– Stil de tijd / Joke Hermsen
uitg. Arbeiderspers (ISBN 9789029571395)
Gregoriaans
Een antifoon is dit die thuishoort in de vespers van het feest van Maria Lichtmis – het feest van de opdracht van de Heer in de tempel (2 februari). Wie het naadje van de kous wil weten
die kijke in de encyclopedie. In heel weinig parochiekerken zal het feest op die dag
worden gevierd. En de vespers, de avonddienst, is ook een schaars parochieel artikel geworden. Dit fraaie stukje gregoriaans zal een doorsnee kerkganger vrijwel zeker nooit te horen krijgen.
Muziek:
– Senex puerum / Schola cantorum Karolus Magnus
cd O Virgo Mater (Contrapunctus musicus VC 2526)
