Ikonen en Dag van het Jodendom

Kunst, cultuur, poëzie en gregoriaans. Dat zijn de elementen van RKK ZinSpelen. Met een unieke koppeling tussen Radio 5 en internet. Op deze site is de gehele uitzending van 30 minuten te beluisteren en te downloaden, terwijl de uitzending op Radio 5 alleen een inkijkje geeft in het eerste kwartier. Bericht van Boven
In deze rubriek doen beroemdheden uit het verleden van zich spreken. Heiligen zijn immers een voorbeeld. Vandaag de heilige Antonius.

Ikonen en het Russische hof
Tot eind deze maand is in de Hermitage nog de tentoonstelling Aan het Russische hof te zien, over paleis en protocol bij de tsaren in de 19e eeuw. Tussen de gala-uniformen en de baljurken zijn, voor wie er oog voor heeft, ook een paar bijzondere ikonen te vinden. Stille getuigen van de band tussen de tsaren en hun kerk, de Russisch Orthodoxe kerk. Het communisme maakte een einde aan de tsaren, maar het orthodoxe geloof maakt deel uit van de ziel van Rusland.

foto ikoon: (c) Staatsmuseum Hermitage St.-Petersburg

Dag van het Jodendom
Het is de Dag van het Jodendom en in ZinSpelen speciale aandacht voor de relatie tussen christendom en jodendom. Hoe heeft het toch zo mis kunnen gaan tussen joden en christenen? Een intrigerende vraag, als je bedenkt dat Jezus en zijn apostelen allemaal jood waren. Een recent promotie-onderzoek aan de Rijksuniversiteit Groningen werpt nieuw licht op de zaak. Het was niet alleen een kwestie van theologie, stelt theoloog en historicus Marius Heemstra. Een ordinaire belastingmaatregel hielp een stevig handje mee: de fiscus Judaicus. Leuker kunnen we het niet maken…
De hervorming van de Joodse belasting in 96 na Christus heeft het schisma tussen Jodendom en christendom versneld. Heemstra concludeert dat het jaar 96 als een belangrijke mijlpaal moet worden beschouwd in het uiteengaan van Jodendom en christendom. „Vanaf dat moment hanteerde de Romeinse overheid een striktere definitie van Jood, waardoor het voor Romeinen gemakkelijker werd om onderscheid te maken tussen Jodendom, een toegelaten godsdienst binnen het rijk, en christendom, een verboden religieuze beweging, die in Romeinse ogen atheïsme verspreidde.

Gregoriaans
Het is litugisch de tweede zondag door het jaar. Niks bijzonders dus, zou je denken. Maar kijk eens naar de inhoud van de liturgie: Uit Johannes 2 wordt het verhaal van de bruiloft in Kana gelezen. Maria en haar zoon horen ook tot de gasten. Even indrukwekkend als deze gebeurtenis in het evangelie is het offertorium – het gezang bij het klaarmaken van de altaartafel, dat het romeinse zangboek aan geeft voor deze zondag.
Er is geen eigen eigen offertoirumzang afgedrukt bij deze zondag. We worden verwezen naar de vijfde zondag van de Paastijd. Alsof Jezus zijn missie op aarde al volbracht heeft!

Muziek:
- Off. Jubilate Deo universa Terra / Schola cantorum Karolus Magnus
  cd Canticum Novum (KRO - Erasmus WVH 194)