'Laat de kinderen tot mij komen' van Kjetil Try
18 december 2009 - Een ijzingwekkende thriller, die zich afspeelt in de donkere decemberdagen in Oslo, met een ontknoping in de Kerstnacht. Dat is Laat de kinderen tot mij komen van de Noorse auteur Kjetil Try.door Barbara Trappenburg
Intro
“Ik wil u loven, Heer. Ik wil vrolijk zijn, u toejuichen, uw naam bezingen. Ik wil vertellen over mijn machtige werk, geschapen ter ere van U.” Er is niets vrolijks aan het werk van
de seriemoordenaar, die hier aan het woord is. Het levert wel een meeslepende, goed geschreven thriller op. Kjetil Try levert met zijn boek een spannend verhaal af. Moeilijk om weg te
leggen.
Verre van vredig
De titel Laat de kinderen tot mij komen roept een vredig, bijbels tafereeltje op. Jezus verwelkomt de kinderen, die zijn discipelen weg wilden sturen (Matteüs 19: 13-15). Het boek van Kjetil Try heeft echter weinig vredigs. Het speelt zich af in
Oslo in de decemberkou, maar er is weinig ruimte voor knus bij de open haard zitten. Integendeel.
Seriemoordenaar
Try sleept je meteen mee de harde werkelijkheid in. Het boek opent met een nare scène: een dakloze man wordt gedrogeerd en zwaar verminkt. Dan volgt een stap in de tijd, naar december
2007, waar het verhaal begint.
Langzaam wordt de dreiging opgebouwd. De zwerver is allang vergeten. Hoofdinspecteur van politie Rolf Lykke leidt een onderzoek, dat begint met een verdwijning. Een gruwelijke vondst maakt de verdwijning tot een moordzaak. Wanneer een tweede vermissing ook in een moord eindigt, wordt langzaam duidelijk dat een seriemoordenaar aan het werk is.
Het is aan Rolf Lykke en zijn team om de dader op te sporen, voor hij opnieuw toeslaat. Het onderzoek verloopt moeizaam. De dader laat bijzonder weinig sporen na. En er lijkt geen verband tussen de slachtoffers.
Lange tijd staat Lykke met lege handen, tot hij de link met religie legt. Daarmee is hij een stapje dichter bij de ontknoping. Maar hij realiseert zich ook in welke hoek een volgend slachtoffer
gezocht moet worden. Dat zorgt voor een spannende eindsprint.
Een besneeuwde straat in Oslo
Rolf Lykke
Hoofdinspecteur Lykke is een man van in de vijftig, met een schat aan ervaring. Het is niet perse een heel innemende man, maar wel iemand om sympathie voor te hebben. Als lezer kijk je meestal
over zijn schouder mee. Lykke werkt al jaren samen met zijn jongere partner Lasse Viker. Een totaal ander type dan hij, maar ze kunnen het goed vinden. In deze zaak staat Lykke aan het hoofd
van een klein team. Een aantal kundige medewerkers, die in een paar alinea’s neergezet worden als echte mensen. Try werkt de karakters uit met wat zijlijntjes, die het boek realistisch
maken.
Rolf Lykke is erg gedreven in zijn werk. Hij heeft serieuze slaapproblemen en dat is hem aan te zien. Ook thuis maakt hij het zichzelf moeilijk. Hij twijfelt aan zijn relatie met de veel
jongere Sonja. Hij laat zijn gedachten daarover ontsporen. Als Sonja met hun dochtertje Ida bij haar moeder gaat logeren ziet Lykke dat aan voor het einde van de relatie. “Ik moet haar
zeggen dat ik bij haar wegga, dacht hij (…). Ik moet het niet moeilijk voor haar maken.” Uiteindelijk blijkt het heel anders te zitten.
Offer
De seriemoordenaar lijkt zijn slachtoffers willekeurig te kiezen. Een niet al te sympathieke acteur, die mensen in zijn omgeving reden gaf om een hekel aan hem te hebben. Maar ook een jonge,
onschuldige non aan de vooravond van het afleggen van haar kloostergeloften. Wie zou haar iets aan willen doen? Een verband tussen de slachtoffers lijkt niet te bestaan.
Over het precieze hoe van de misdaden kom je als lezer weinig te weten. Lykke moet het doen met wat de dader bewust achterlaat en waarmee hij, onbewust, een dwaalspoor creëert. In de loop
van het boek laat de dader zich steeds meer zien. Eerst vooral in religieus getinte citaten. Later kom je als lezer steeds dichter bij. De dader wil een offer brengen. Een groot offer, waar hij
lang aan gewerkt heeft. En waarvoor hij erkenning wil. Eng.
Het rechercheteam werkt onder grote tijdsdruk. Zeker als duidelijk wordt dat het om een religieus motief gaat. Lykke begrijpt uiteindelijk waar de dader op aan stuurt. En moet alles uit de kast halen om een volgend slachtoffer te voorkomen.
Dader
De dader is steeds nadrukkelijker aanwezig. Het is duidelijk dat hij een getroebleerde geest heeft, waarvoor de kiem in zijn jeugd gelegd is. Het maakt nieuwsgierig. Maar de achtergrond
van de dader blijft wat onderbelicht. Hij maakt ‘een werk dat de Heer prijst’. Een werk dat hij lang heeft voorbereid en waarvoor hij verregaande stappen heeft gezet. Je wilt ook
graag weten hoe hij tot zijn morbide levenswerk gekomen is.
Spannend
Try heeft zijn boek goed geconstrueerd. Met verve leidt hij de lezer langs diverse locaties en introduceert hij nieuwe personen. Als lezer weet je al vanaf het begin dat de dader een man is.
Bij elk nieuw personage vraag je je af of dit de dader is of een mogelijk slachtoffer. Try laat de lezer genoeg ruimte om zelf uit te vogelen waar iemand of iets in de puzzel past. De
ontknoping laat lang op zich wachten. Daardoor blijft het boek tot op het eind spannend.
Stijl
Try schrijft soepel, met veel oog voor details. Hij weet mensen op een prachtige manier te typeren. Bijvoorbeeld de zoon van Reidar Dahl, de jonge arts Mattis. Hij is onaangedaan door de (dan
nog) vermissing van zijn vader. Maar het overlijden van zijn moeder, vier jaar eerder, raakt hem nog steeds. Lykke bekijkt een foto van Mattis’ moeder: “Een jonge vrouw met een
zacht gezicht en blond, krullend haar glimlachte hem toe. Ze deed hem een beetje denken aan Sonja in de tijd dat ze elkaar hadden ontmoet. Het viel niet mee om haar zachte trekken terug te zien
in het gezicht van de arts” (p. 24). Try legt niet uit, maar laat het je meebeleven.
Kjetil Try
Laat de kinderen tot mij komen is het derde boek van de in Oslo geboren auteur Kjetil Try (1959). Eerder publiceerde hij twee misdaadromans, die (nog?)
niet in Nederland verschenen zijn. In het dagelijks leven is hij eigenaar van een succesvol marketingbureau. Scandinavië heeft een naam hoog te houden als leverancier van detectives en
thrillers. Vooral Zweden is een goede voedingsbodem voor het genre. Maar Noorwegen heeft Kjetil Try. Een aanwinst.
ISBN: 978 90 214 3762 0
Prijs: € 19,95
Barbara Trappenburg studeerde letteren in Groningen. Ze werkt als journalist, tekstschrijver, redacteur en recensent.
