'Man onderuit' van Leo Fijen
18 november 2009 - In januari van dit jaar maakte Leo Fijen een nare smak op het ijs. Een gecompliceerde polsbreuk maakte hem totaal afhankelijk. Hij kwam zelfs een paar dagen niet naar het werk, wat hem ernstig frustreerde in zijn arbeidsethos. Op creatieve wijze maakte hij van de nood een deugd: zijn val inspireerde hem tot een nieuw boek. Deze maand verscheen: Man onderuit. lessen in afhankelijkheid.
Snel weer aan het werk
Waar een wat minder gedreven mens toch even rustig aan had gedaan, was Leo Fijen enkele dagen na het ongeluk alweer aan het werk als hoofd Godsdienst & Cultuur bij de KRO, met een eng
uitziende staalconstructie die uit zijn arm stak. Op de schertsende opmerking dat er wellicht een idee voor een boek in zou zitten, kwam prompt het antwoord dat hij daar in gedachten al mee
bezig was. En voilà, nog voor het jaar om is, ligt het boek nu in de winkel, 157 pagina’s.
Spiritueel
Man onderuit. Lessen in afhankelijkheid volgt daarmee titels als Het jaar dat mijn vader stierf (2007), Reis van je hoofd naar je hart (2004) en Hoe word ik
gelukkig (2003), boeken waarin Fijen ingrijpende ervaringen uit zijn eigen leven verwerkte tot spirituele literatuur. Boeken en bijbehorende lezingen die bovendien op een grote
belangstelling kunnen rekenen.
Waar leef ik van?
In Man onderuit vraagt Fijen aandacht voor al die mensen die door een ongeluk ineens een paar maanden stilvallen en ervaren dat hun leven op de kop staat. “Van het ene op het
andere moment is alles anders, ben je van iemand helemaal niemand en is niets meer vanzelfsprekend. Een douche nemen, je aankleden, je brood klaarmaken: niets lukt meer. Het maakte me
hulpeloos, maar stelde ook een vraag aan me: waar leef ik eigenlijk van?” zo lezen we in het persbericht van de uitgever bij de presentatie van het boek.
Verbondenheid
Nog een passage daaruit: “Leo Fijen leert in de maanden van afhankelijkheid dat andere waarden dan belangrijk zijn: meer tijd en aandacht voor elkaar hebben, genieten van het nutteloze,
wachten om de ander echt te kunnen ontmoeten, de verbondenheid voelen met zijn ouders door de dood heen, leven van het verlangen naar kleine stapjes vooruit, de goedheid van de ander mogen
ervaren en de diepste bron van het bestaan op het spoor komen.”
Tot last
In de periode na zijn ongeval en vergipsing ontdekte Fijen wat het betekende om afhankelijk te zijn en leerde hij dat er pas leven was wanneer hij de ander tot last durfde te zijn. Dit
‘elkaar tot last durven zijn’, is het leven van deze tijd op zijn kop. Want de Nederlander van 2009 wil autonoom en individualist zijn. Elkaar tot last durven zijn, dat staat haaks
op het levensgevoel van deze tijd.
Op de knieën
Fijen: “Pas als we elkaar tot last durven zijn, kunnen we verbonden worden met de ander en met de diepste stem in onszelf. Als we niet op de knieën willen, kunnen we nooit bij de
ander komen. Als we durven te bukken, zullen we ook leren dat de een niet afhankelijk is van de ander, maar dat er een wederzijdse betrokkenheid is.”
Als een baby
In Man onderuit wijst Fijen trouwens ook op de positieve kanten van afhankelijkheid. “Toen ik op het nulpunt van mijn zwakheid lag in het ziekenhuisbed, besefte ik weer waar mijn
thuis is en wie mijn naasten zijn. Ik moest hard op het ijs vallen om weer te weten dat ik leef van de barmhartigheid van anderen. En ik ontdekte dat er dan niets anders opzit dan je over te
geven als een baby. Wie afhankelijk wordt, wordt gedwongen weer even als een klein kind te zijn, alles los te laten en zich toe te vertrouwen.”
Leo Fijen, Man onderuit; lessen in afhankelijkheid, Uitgeverij Ten Have, ISBN 978 90 259 6026 1, paperback, 157 blz., ? 12,90
