Katholiek onderwijs


Kruispunt Radio, 19 april 2009

Jezuïeteninternaten
Katholieke jongens uit ‘goede milieus’ gingen in de vorige eeuw bij voorkeur naar jezuïetencolleges en - nóg bepalender! - naar jezuïeteninternaten. Zo ontwikkelden de jezuïeten een rijk potentieel aan krachtige jonge katholieke intelligentsia in Nederland. Katwijk de Breul  was wel het bekendste internaat - zeg katholieke kostschool - in het Utrechtse Zeist. ‘De Breul’ was een voortzetting van het jezuïeteninternaat Katwijk a/d Rijn dat al in 1831 zijn poorten voor katholieke jongeren opende. Menig generatie katholieke leerling kreeg daar een degelijke vorming die later bepalend bleek voor hun veelal vooruitgeschoven positie in de samenleving.

Katholieke families
Oud-premier Jan de Quay was ooit zo'n internaatskind alsook oud-Tweede-Kamervoorzitter Frans-Josef van Thiel, beiden gingen nog naar het oude Katwijk. De Breul verhuisde in 1946 naar het gelijknamige landgoed in Zeist waar cricket even makkelijk gegeven werd als wiskunde en Latijn. Noem een gekende katholiek familienaam - Brenninkmeijer, Smits van Waesberge, Michiels van Kessenich - of er hebben steevast telgen op Katwijk de Breul gezeten zoals bijvoorbeeld de PvdA-politicus Erik Jurgens. Thom van den Beld zat weliswaar niet op het internaat Katwijk de Breul - maar wél op het door jezuïeten geleide Ignatiuscollege in Amsterdam. Hij werd later rector van het Aloysiuscollege in Den Haag, eveneens door jezuïeten opgericht.

Katholieke jongens
Van den Beld schreef de dissertatie Katholieke Jongens Uit Den Beschaafden Stand - Het jezuïeteninternaat te Katwijk a/d Rijn, Den Haag en Zeist (1831-1960) dat hij vrijdag 17 april aan de Radboud Universiteit verdedigde. Katwijk de Breul sloot zijn deuren in 1982. Bij die gelegenheid maakte Gerard Klaasen een klankbeeld in het KRO/RKK-programma Een Zondags Pak voor Alledag en sprak afzonderlijk met Jan de Quay, Frans-Joseph van Thiel en jezuïetenpaters die aan De Breul verbonden waren. In Kruispunt een collage uit die uitzending én een gesprek met promovendus Thom van den Beld. De handelseditie van Katholieke Jongens Uit Den Beschaafden Stand - Het jezuiteninternaat te Katwijk a/d Rijn, Den Haag en Zeist (1831-1960) is een uitgave van Valkhof Pers in Nijmegen.

Kiezen en delen
Hoe katholiek zijn katholieke scholen nog in deze tijd? Hoe gaan de leerkrachten met het geloof om? Dat is het onderwerp van een documentaire over het katholiek onderwijs die deze week in première ging met de titel Kiezen en Delen, de kracht van het katholiek onderwijs. Ouders met kinderen op een katholiek school vinden dat de scholen best wat meer van hun identiteit mogen laten zien. “Katholieke waarden mogen niet verloren gaan en katholiek scholen hebben een rol in het overbrengen daarvan”, zo zeggen de ouders. De film is gemaakt in opdracht van de KBO, de Bond Voor primair Katholiek Onderwijs en de Bond voor katholiek beroeps- en voortgezet onderwijs de KVBO. Hoe zien ouders, leerlingen, leraren en bestuurders het katholiek onderwijs en hoe geven ze er vorm aan? Een reportage.

Jan van Lieverloo
Jan van Lieverloo is sinds 1 april het nieuwe hoofd krijgslegeraalmoezenier. In deze functie is hij de hoogste aalmoezenier binnen de vier onderdelen van de Nederlandse krijgsmacht van de zijde van de Rooms-katholieke Kerk. Van Lieverloo is gast aan tafel in deze uitzending van Kruispunt Radio en zal onder meer ingaan op de bijzondere inzet van de manschapen in Afghanistan en de pastorale zorg die daarmee verband houdt. Ook zal Van Lieverloo zijn visie geven op de zogenaamde legerimam.

Uitzending: 20.30 uur op Radio 1