Kerst in Moskou
Kruispunt Radio 28 december 2008
Opleving RK-Kerk in Rusland
Kruispunt Radio doet aan het einde van het jaar verslag van de opmerkelijke opleving van de Rooms-Katholieke Kerk in Rusland. Gerard Klaasen verbleef de afgelopen dagen in Moskou om de
revitalisering van de Catholica te registreren. Een verslag over een genootschap dat de communistische onderdrukking overleefde en zich nu voorzichtig een weg baant door het woud waar de aloude
Russisch-Orthodoxe Kerk een overheersende positie inneemt.
Nederlandse priester
Bijzonder: de persoonlijk secretaris van de aartsbisschop van Moskou, mgr. Pezzi, is een 32-jarige Nederlandse priester, Michiel Peeters (zie foto). Elke dag maakt hij gebruik van het
gigantische Moskovitische metronetwerk door van het oostelijke deel van de stad naar het andere westelijke deel te sporen om daar de bisschop bij te staan in diens activiteiten. Peeters, lid
van de beweging Comunione e Liberazione, verbleef al eerder in Rusland – in het Siberische Novosibirsk – tot Pezzi hem vorig jaar vroeg hem in Moskou bij te staan. Het scheelt -12
graden Celsius, want Novosibirsk zit gewoonlijk op -20 terwijl Moskou in deze dagen op -8 zit.
Paus
Het aartsbisdom Moskou omspant de katholieke kerk in Rusland vanaf Moermansk tot aan de Oeral en de Oekraïne. Het totaal aan Russische katholieken bedraagt twee
miljoen zielen, een minderheid tegen de grote orthodoxe kerk met 100 miljoen gelovigen. De verhoudingen tussen de orthodoxe en katholieke gelovigen lijken de laatste jaren aan de beterende hand
-, de aartsbisschop was twee weken geleden bij de uitvaart voor de overleden Russisch-orthodoxe patriarch Aleksij II. Toch was het paus Johannes Paulus II tijdens zijn pontificaat niet gegund
om voet op Russische bodem te zetten - angstig als de Russisch-orthodoxe kerk was dat de Rooms-katholieke kerk de orthodoxe positie zou beconcurreren.
De rooms-katholieke kathedraal van Moskou (foto: RKK)
Parochieleven
Het parochieleven in Moskou speelt zich voor deze miljoenenstad opvallend genoeg af in slechts twee kerken: een situatie die de machtsverhoudingen van de afgelopen decennia aardig aangeeft. De
kathedraal – vrij naar het West-Europese neogotische bouwconcept - is de afgelopen jaren met bijzonder veel smaak gerenoveerd. In Sint Petersburg is inmiddels weer een seminarie waar anno
2008 nog te weinig priesters gradueren om ook maar enigszins in de zielzorg en pastoraal te voorzien. De hulp van buitenlandse priesters bleek welkom en zo ook kwam de slavist en historicus
Michiel Peeters in beeld voor Rusland. Hij doet zijn werk inmiddels in Moskou na zes jaar studie in Rome met veel plezier en geloofsovertuiging naar hij zegt.
Sint-Basiliuskathedraal aan het Rode Plein (foto: RKK)
Baboesjka’s
In Siberië zag Peeters al dat de baboesjka’s hun geloof ook in tijden van onderdrukking wisten te bewaren maar ook in Moskou ervaart Peeters onder de gelovigen vindplaatsen van hoop
en diep doorleefd geloof. Er wordt in deze dagen voor Kerstmis bijzonder veel gebiecht en de houding tijdens de eucharistieviering is uiterst devoot met veel knielmomenten. In de kathedraal
volgen de diensten elkaar met name in het weekend met korte intermezzi op: ook een viering voor de Koreaanse gelovigen staat op het programma alsook die voor de Armeniës en voor andere
vroegere Sovjetgebieden.
Graf van Solzjenitsyn (foto: RKK)
Solzjenitsyn
Gerard Klaasen vertrekt met Michiel Peeters vanaf het Rode Plein in Moskou voor een religieuze tour d’horizon langs religieuze vindplekken. Zo wordt er halt gehouden bij de laatste
rustplaats van Aleksandr Solzjenitsyn aan de rand van Moskou. De beroemde Russische kroniekschrijver van de Goelag Archipel spaarde zijn atheïstische communistische tegenstrevers niet maar
was ook extreem kritisch over de regeringen die na de omwenteling aan de macht kwamen. Zij passeren ook de Bibliotheek van de Geest, een belangrijk katholiek-orthodox oecumenisch project dat
zelfs in de jaren van de zwaarste en slechtste verstandhouding is doorgegaan. In het verleden lagen daar verboden christelijke boeken; nu is het een gewaardeerd uniek cultureel centrum in
het hart van Moskou met uitgeverij, café en boekhandel.
Derk Sauer
Uiteraard wordt de Kathedraal van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria ook aangedaan. Dit gebouw was 70 jaar gesloten en horizontaal gesplitst in een vijf verdiepingen tellend kantoorgebouw. De
Latijnse liturgie klinkt vertrouwd, maar wie de orthodoxe liturgie wil beleven hoeft in de omgeving van de kathedraal niet ver te zoeken. De Nederlandse mediatycoon Derk Sauer (zie foto), die
al 19 jaar in Rusland woont en inmiddels een 30-tal nieuwe tijdschriften op de Russische markt bracht loopt vanaf dat moment een stukje mee!
Kortom, Kruispunt in kerstsferen in Moskou. SVP handschoenen en een dikke muts van konijnenbont meenemen onder het luisteren!
Verslaggever Gerard Klaasen met Michiel Peters en Derk Sauer voor de rk-kathedraal (foto: RKK)
