Zomerportret: Herman Wijffels

Herman Wijffels is bewindvoerder bij de Wereldbank. Een Zeeuwse boerenzoon uit IJzendijke, die het tot voorzitter van de Raad van Bestuur van de -Rabobank en tot SER-voorzitter bracht. Men noemt hem de hoeder van het poldermodel. Vorig jaar legde hij de basis voor het kabinet-Balkenende IV. Hij zegt zichzelf nooit politicus te willen noemen. "Ik ben wel een politiek geïnteresseerde burger met een grote belangstelling voor de publieke zaak, maar ik beschouw mezelf niet als een politicus. Als je politicus bent, probeer je gekozen te worden. Je probeert in de smaak te vallen bij het electoraat en macht te verwerven. Dat heb ik nooit gedaan." Verslaggever Gerard klaasen praat met hem.

Een Wijffels-oplossing
Voor veel mensen is Herman Wijffels vooral ‘de formateur’. Hij bouwde langzaam maar trefzeker in Beetsterzwaag aan de fundering van het huidige kabinet van CDA, PvdA en ChristenUnie.  Inmiddels heeft Balkenende IV een aantal gevaarlijke klippen omzeild, zoals de kwestie van het ontslagrecht en die van de embryoschikking. Omtrent de laatste kwestie lijkt een Wijffels-oplossing gevonden. "Het is er wel een waar ik mij in kan vinden. Dit is een kwestie waar mensen vooral op basis van hun eigen geweten een beslissing in moeten nemen. De oplossing die het kabinet gevonden heeft, laat daartoe de ruimte."

Katholieke jongen
Hij noemt zichzelf ‘een katholieke jongen’, maar hij lijkt er een met een protestantse inslag. De idee van het katholicisme als het ene ware geloof is hij, naar zijn zeggen, allang voorbij. "Ik neem op geen enkele manier afstand van de traditie waarin ik ben opgegroeid. Alleen: ik heb in de loop der jaren wel gezien dat er ook veel waarheid zit in andere tradities. Ik probeer vooral de waarden die je in de katholieke sociale leer aantreft, in de praktijk van het leven tot gelding te brengen. De toename van het bruto nationaal product is geen doel op zich. Het gaat er in de economie uiteindelijk om ervoor te zorgen dat alle mensen in waardigheid kunnen leven."

Gezamenlijke ethische basis
Naar Wijffels’ vaste overtuiging is in dit tijdperk van globalisering wereldwijd een gezamenlijke ethische basis nodig om als één levend systeem te kunnen functioneren. Hij bepleit het creëren van een mondiaal bewustzijn. Daartoe hebben wij de kernen van de tradities nodig. Religieuze leiders dienen zover gebracht te worden dat ze bereid zijn over hun eigen schaduw te springen teneinde hún inbreng te leveren aan dat gezamenlijke levensconcept. "Op dit punt verwacht ik zeker bijdragen vanuit de Rooms-Katholieke Kerk, maar ook vanuit andere godsdiensten. In de diepste lagen van de verschillende tradities zitten vaak dezelfde -noties: naastenliefde, mededogen, respectvol omgaan met het leven. De Rooms-Katholieke Kerk heeft op dat punt een belangrijke bijdrage geleverd door het introduceren van een aantal nieuwe zonden. De oorspronkelijke zonden zoals we die kennen, lagen op persoonlijk niveau. Nu gaat het over zonde als je het milieu vervuilt, als je je niet zorgvuldig gedraagt in relatie tot andere vormen van leven. In zijn ultieme consequentie gaat het over hoe je je opstelt in de gemeenschap.

Kruispunt Radio, zondag 10 augustus om 18.30 uur op Radio 1.