Alles voor de kijkcijfers

Een echte held
Alles voor de kijkcijfers. Dat was mijn eerste gedachte toen ik hoorde dat Willem Holleeder binnenkort gast is het programma Collegetour. Ik kon mijn oren niet geloven. Onlangs nog had ik zo genoten van de uitzending met aartsbisschop Tutu, een echte held. En nu zou op diezelfde stoel één van de meest gevreesde criminelen van ons land plaatsnemen. Een betere illlustratie van heiligschennis is er volgens mij niet.

Droom ik hiervan?
Ook De Wereld Draait Door schonk er aandacht aan. “Zo iemand kan je toch niet laten lopen. Het is de droom van iedere journalist om Holleerder te mogen interviewen”, aldus BNN-presentatrice Willemijn Veenhoven, voor deze gelegenheid de tafeldame van Van Nieuwkerk. Ik ging bij mezelf te rade. Droom ik hiervan? Niet echt. Ben ik dan geen goede journalist? Mogelijk.

Prikkelende gedachte
Als ik het gedachte-experiment van Holleeder als gast in bijvoorbeeld Kruispunt later op de avond een tweede kans geef, moet ik toegeven dat het wel begint te kriebelen. De gedachte aan een gesprek over het Kwaad met iemand die in de ogen van velen de personificatie is van het Kwaad, prikkelt wel. Heeft hij spijt? Verplaatst hij zich wel eens in zijn slachtoffers? Hoe heeft het zover kunnen komen? Gelooft hij dat er een moment komt dat hij tegen Iemand verantwoording moet afleggen van wat hij heeft gedaan? En als de Eeuwige dan vraagt: “Waarom?”, wat is dan zijn antwoord?

Over lijken
Het zou best een mooi programma kunnen worden en toch is er iets dat me tegenstaat. Hoe je het wendt of keert, je wekt op zijn minst de schijn dat je bijna letterlijk over lijken gaat om te scoren met je programma. Want ook al wordt het de commerciëlen vaak verweten, ook de publieke omroep weet van wanten als het gaat om het najagen van kijkcijfers. Ook ik kan niet ontkennen dat de mate waarin iets kijkers trekt of niet een rol speelt in de onderwerpkeuze bij Kruispunt. Je kunt tegenwoordig ook weinig anders. Als wij niet gemiddeld tussen de 300.000 en 350.000 kijkers halen, dan verhuizen wij snel van de prominente zondagavond naar de donderdagavond half 7. En we weten hoe dat voelt.

Integer en sober
Wat me vooral tegenstaat is dat het Collegetour betreft. Een in mijn ogen integer en sober gemaakt programma. Het vuurwerk moet van de gastenkeuze komen. Dat zijn inspirerende mensen, die tot voorbeeld dienen van de aanwezige studenten en de kijkers. Ze kunnen zich er aan spiegelen, ervan leren en vooral munitie verzamelen om het cynisme van alledag te lijf te gaan. Aartsbisschop Tutu was daar laatst een mooi voorbeeld van. Maar aan Holleeder wil hopelijk niemand zich spiegelen, van hem valt niets te leren, hooguit hoe het niet moet, en van zijn verhaal word je juist cynisch i.p.v. dat je je er tegen wapent.

Het kwaad fascineert
Het schijnt dat na de publicatie van die bekende foto van Holleeder op de scooter-met-scherm, de verkoop van dergelijke modellen spectaculair is gestegen. Zijn boek over de Heineken-ontvoering ging als zoete broodjes over de toonbank. Het Kwaad fascineert. Het is alsof er diep in ons allemaal een klein Holleedertje zit, dat hunkert naar erkenning, Dat kan zo zijn, maar volgens mij is het juist een teken van beschaving die behoefte aan erkenning te onderdrukken.

Bedanken voor de eer
Het was tot voor kort een eer gevraagd te worden als gast voor Collegetour. Dat zal na de uitzending met Holleeder niet meer het geval zijn. Ik ben overigens benieuwd naar de reactie van Sonja Barend. Zij is de week na Holleeder te gast. Als ze echt is wat van haar wordt beweerd, namelijk de koningin van de Nederlandse Televisie, dan bedankt ze voor de eer.

Wilfred Kemp