Het talent van zelfkennis

11 januari 2012

Ontroering
Ik ben een fan van talentenjachten. The X-Factor, Holland's Got Talent, The Voice of Holland, ik mag het graag zien. Niet alleen de Nederlandse versies maar ook die van Engeland en Amerika. En dan vooral de audities, of eigenlijk alleen maar de audities. Het vervolg kan me eigenlijk niet zo veel meer schelen. Regelmatig kijk ik ook audities terug via You Tube. Bijvoorbeeld van de Engelse, wat wereldvreemde huisvrouw Susan Boyle of onlangs nog de 13 jarige Rachel Crow in de Amerikaanse versie van The X Factor. En steeds weer raak ik ontroerd.

Sprookjeachtig simpel
Nou ben ik nogal sentimenteel van aard, dat geef ik toe. Een tranentrekkende B-film is over het algemeen wel aan mij besteed, maar de vochtige ogen bij het kijken van de auditierondes bij talentenjachten verbazen mij enigszins. Misschien komt het wel omdat, net als in een B-film, het verhaal eigenlijk altijd sprookjesachtig simpel is: het arme burgermeisje trouwt uiteindelijk toch de prins, het blinde meisje wordt toch Olympisch Kampioen kunstschaatsen en het weesmeisje vindt toch een warm liefdevol gezin. Ook Susan en Rachel hebben tot nu toe veel pech gehad in het leven en dat is ze aan te zien. En als ze het toneel opkomen verwacht niemand dat ze zo prachtig kunnen zingen. Juist daarom is het zo ontroerend. Het gepeste keukenmeisje blijkt een prinses te zijn.

Schaamteloos  zelfvertrouwen
Maar niet iedereen beschikt over het talent van Susan en Rachel. Sterker, bijna niemand. En precies dat vind ik ook zo fascinerend aan die audities: het schaamteloze zelfvertrouwen waarmee mensen zonder ook maar enig talent zich presenteren. Ze zingen geen noot zuiver, toch zijn ze er van overtuigd dat ze ooit de top zullen halen. Als ze maar in zichzelf blijven geloven. Dat ze de audities niet overleven ligt niet aan gebrek aan hun talent, maar dat van de jury. Die deugen niet. Talent moet gekoesterd worden. Als je ergens talent voor hebt en je ontwikkelt dat talent, dan  kun je er heel gelukkig van worden. Maar het omgekeerde is ook waar: als je ergens geen talent voor hebt, maar je weigert dat in te zien, dan word je daar heel ongelukkig van.

De illusie alles te kunnen
Ik durf zelfs te beweren dat zelfoverschatting één van de belangrijkste oorzaken is voor veel ongeluk in iemands leven. Te vaak stellen mensen te hoge eisen aan het leven. Het moet altijd avontuurlijk en spannend zijn. Het onderste moet uit de kan gehaald. En wat een ander kan, kan jij ook. In sprookjes misschien, maar in het echte leven niet. De generatie van mijn ouders heeft de grenzen van hun mogelijkheden niet kunnen verkennen. Er was vaak geen geld om door te leren. Veel van hun talent is onbenut gebleven. Tegenwoordig krijgt iedereen alle mogelijkheden, maar daarmee ontstaat ook snel de illusie dat we alles kunnen, als we maar willen. Dat we overal talent voor hebben.

Inzicht in je beperkingen
Het talent van de zelfkennis is misschien wel het belangrijkste talent om te hebben. En dan vooral de kennis die je inzicht geeft in je beperkingen. Dat er níet altijd een weg is waar jij wilt en dat anderen wel iets kunnen wat jij niet kan. Maar ook ... zelfkennis die je leert wat je wél kan. Dat is misschien niet interessant genoeg voor de schijnwerpers van welke talentenjacht dan ook, maar jij en wie je dierbaar zijn kunnen je er wel heel gelukkig van worden. En daar gaat het om.

Wilfred Kemp

Kruispunt TV besteedt komende zondag 15 januari, aan de vooravond van de finale van The Voice Of Holland aandacht aan het succes van talentenjachten.