Geld

Het Klooster, 29 november 2009
Op de eerste zondag van de Advent staat veel nog in het teken van de naderende pakjesavond, maar we gaan dus ook al op weg naar Kerstmis. De middenstand en het winkelend publiek maakt zich op voor een paar koopavonden en koopzondagen waarop het geld mag rollen...

Het Klooster is ook als podcast beschikbaar! Klik hier voor informatie.

Inhoud van Het Klooster

Thom van Os
Thom van Os kent de wereld van het geld van binnenuit. Hij werkte bij verschillende banken en is nu consultant bij FIPgroup.nl. Tegelijkertijd is hij actief betrokken bij de franciscaanse beweging in Nederland. Een verrassende combinatie, zou je zeggen. Was Franciscus niet de heilige van de radicale armoede? Hij wilde toch zo min mogelijk met geld van doen hebben? “Met zijn broeders aanvaardde hij wel giften. Het is meer het bijbelse principe: neem wat je nodig hebt, méér niet”. Wat op zich natuurlijk ook nog niet zo eenvoudig is om vast te stellen. “Alles wat we hebben is gegeven, en moet je ook weer teruggeven. Dat franciscaanse principe kan je ook op geld toepassen. Je moet je er niet mee identificeren, maar het zien als een middel waarmee je bepaalde doelen kunt realiseren.” Geld is voor Van Os een ‘stroom-middel’, net als water en energie: de maatschappij draait niet zonder die drie dingen. En dus moet geld altijd gedeeld worden, anders belemmer je de stroom en daarmee ook je eigen toekomst. Je belemmert de stroom bijvoorbeeld, als je teveel geld oppot. Maar ook als je als bank onvoorzichtig met het geld van je klanten omspringt. Het kan dus geen kwaad als we voorzichtiger geworden zijn door de crisis.

Geldmuseum
Een paar jaar geleden werd het Geldmuseum gevestigd in Utrecht in hetzelfde gebouw waar onze munten worden geslagen. Het Geldmuseum ligt vlak bij de wijk Lombok waar meer dan zeventig nationaliteiten wonen. Norma de Goederen is projectleider tentoonstellingen in het museum en als zodanig betrokken bij de tentoonstelling Poen, para, doekoe, floes, die nog tot voorjaar 2010 te zien is. Zij vertelt dat medewerkers van het museum naar mensen in de naburige wijk Lombok zijn gegaan om de mensen uit de buurt bij het museum te betrekken,. Ze vroegen hen hoe ze tegen hun geld aankijken en welke waarde geld voor hen heeft. Hun antwoorden zijn te zien en te horen op de tentoonstelling. En wat blijkt? Voor lang niet alle mensen is geld heel belangrijk. Sommigen hechten weinig waarde aan geld omdat ze enorme inflatie hebben meegemaakt. Deze mensen investeren dikwijls liever in goud of ze benadrukken de waarde van solidariteit. Anderen benadrukken dat niet de hoeveelheid geld belangrijk is, maar de manier waarop je geld verwerft. Ook blijken mensen gecompliceerde relaties met hun geld te hebben. Luister hier verder.

Poen, para, doekoe, floes - straattaal voor geld in verschillende talen - is niet de enige tentoonstelling in het Geldmuseum. Je kunt bijvoorbeeld ook de kredietcrisis lopen.

Kerkstraat
Wat hebben de meeste dorpen en steden in Nederland gemeen? Een Kerkstraat. De Kerkstraat is de langste straat van Nederland, en wij koppelen ‘m aan elkaar. Vandaag ligt de Kerkstraat in Muntendam.

Goudkoorts
Aan het eind van de negentiende eeuw lijken in de Catalaanse hoofdstad de bomen tot in de hemel te groeien: iedereen is in de greep van een ongekende speculatiekoorts. Beleggen is een collectieve obsessie geworden. In deze dynamische wereld werkt Gil Foix zich in recordtijd op van nederige timmerman tot geduchte beursmagnaat. Op het toppunt van zijn succes gaat hij de politiek in en laat hij zijn zaken waarnemen door een neef en diens zoon. Dit besluit zal hem duur komen te staan. Goudkoorts is een roman over universele thema’s, maar vooral over hebzucht en hoogmoed, roemzucht en wraak. We vroegen de onafhankelijke beurshandelaar Ruud van Megen naar de actualiteit van deze roman die 125 jaar geleden verscheen. Het blijkt dat de mores en mensen niet veranderd zijn, hebzucht en emoties beheersen ook nog steeds de beursvloer. Maar de methode die Van Megen hanteert in zijn analyses, probeert de emoties juist zoveel mogelijk buitenspel te zetten. En hij blijft ook het spel belangrijker vinden dan de knikkers die het oplevert.

Bericht van Boven
In deze rubriek doen beroemdheden uit het verleden van zich spreken. Heiligen zijn immers een voorbeeld. Vandaag de heilige Radboud.

De Muziek van…
Misschien bent u er al eens geweest; in winkelcentrum Hoog Catharijne in Utrecht, net naast het centraal station, zit een bijzondere ruimte: het stiltecentrum van de Utrechtse kerken, lange tijd beheerd door de vredesbeweging Pax Christi. Bijna onopvallend tussen de felle kleuren van de commercie, maar toch is dit stiltecentrum als tweede geëindigd bij de verkiezing van beste winkel van Hoog Catharijne. Dirk van den Hoven is er coördinator, hij begeleid de vrijwilligers die het stiltecentrum en de ontmoetingsruimte bemensen.

Muziek:
- Uterine / Arun Ghosh
cd Northern Namaste (Camoci Records camoci001)
- Gibraltar / Weather Report
cd Black Market (Columbia col4682102)
- Angel / Jumi Hendrix
cd Corner Stones (Polydor 847231-2)

KloosterKussen
Hoe het geluid van het heien van palen in de grond poëtisch kan zijn? Luisterom daarachter te komen maar naar de introductie van de kloosterkussen-aflevering, deze week. En – nu u toch luistert – blijf dan ook even hangen bij degene die erop zit... Het is een vrouw met wapperende, donkere haren, die er nog jonger uitziet dan ze later, in het gesprek, zal blijken te zijn. Ze antwoordt heel snel wát het moment is, dat haar te binnen schiet, en terwijl ze dat doet krullen haar mondhoeken omhoog. "Die vraag is me onlangs al eens eerder gesteld, dus ik weet het meteen!", zegt ze. Enigszins teleurgesteld reageer ik: "O, dus origineel is het niet...?!" "Nee. Maar wel leuk!" Later hoor ik dat ze tijdens een training binnen haar opleiding een oefening in jeugdherinneringen had gekregen. Nou, die heeft een mooi moment opgeleverd. Over muziek, de hal van de lagere school en een schrijflustige onderwijzer. Meer verklap ik niet. Luister maar gewoon!