Wijnmaand
Het Klooster, 11 oktober 2009
Wijn, daarover gaat deze aflevering. Want oktober is wijnmaand. Het past in ieder geval goed bij de bourgondische cultuur die ons katholieken niet vreemd is. Plus, wijn speelt in de liturgie een voorname rol.
Het Klooster is ook als podcast beschikbaar! Klik hier voor informatie.
Inhoud van Het Klooster
Pater Damiaan
Het is feest in België: vandaag is pater Damiaan heilig
verklaard. Nog niet zo lang geleden kozen de Vlamingen hem tot grootste Belg aller tijden, toch wel bijzonder in een gesseculariseerd land. Jan de Volder, schrijver van De geest van Damiaan.
Een heilige voor onze tijd, verbaast zich daar niet over. “Hij heeft een groots leven geleid en veel betekend voor de melaatsen; hij spreekt al zo’n 120 jaar aan .” Dat
ondanks de kritiek die latere generaties hadden op de missie als een paternalistisch en kolonialistisch gebeuren. Damiaan echter is eerder vaderlijk dan paternalistisch. Hij riskeerde zijn
eigen leven om de mensen die van iedereen verlaten waren bij te staan. Molokai, het verbanningsoord waar leprozen heen werden gestuurd om er te sterven, had veel weg van de hel op aarde zoals
Damiaan het aantrof. Bij zijn overlijden, zestien jaar later, is er een gemeenschap met verenigingen, scholen, koren en weeshuizen. Damiaan is dan zelf ten prooi gevallen aan de lepra. Had hij
niet wat meer afstand kunnen houden? “Je kunt het vergelijken met Franciscus, die zich bekeert op het moment dat hij de melaatse omhelst. Wie een melaatse kust, kust de Heer.”
Boek:
- De geest van Damiaan, een heilige voor onze tijd / Jan de Volder
uitg. Terra/Lannoo (ISBN 978-90-209-8265-7)
Voor een uitvoeriger gesprek met Jan de Volder kunt u op 1 november luisteren naar Verum, bonum, pulchrum (Radio 5 - 23.00 uur)
Credo XXIIIDe geloofsbelijdenis van de katholieke Kerk wordt in iedere eucharistieviering gebeden. Wij leggen het credo voor aan katholieken: zij strepen zeven woorden of begrippen aan en vertellen daarbij wat deze woorden bij hen oproepen. Luister hier naar de zeven woorden van Annie Schreijer-Pierik uit Hengevelde.
Wijn in de bijbel
Marcel Poorthuis is coördinator Relatie Jodendom Christendom aan de Katholieke Theologische Universiteit: “Wijn staat over het algemeen voor vreugde. Je drinkt als het ware de
wijn als een soort voorsmaak van het koninkrijk dat komt. Bij het Laatste Avondmaal is duidelijk dat Jezus brood en de wijn op zo’n manier presenteert aan zijn leerlingen dat hij als het
ware wil zeggen: dit is mijn portret, dit ben Ik”. Tijdens de eucharistieviering wordt de wijn veranderd in het bloed van Christus. Moeten wij de wijn letterlijk zien als het bloed van
Christus of is het niet letterlijk? De transsubstantiatie is een prachtig leerstuk dat antwoord geeft op deze vraag. De uitleg van dit moeilijke begrip kunt u hier beluisteren.
Passie voor glas
Nu is glas een gebruiksvoorwerp voor iedereen, maar in de oudheid
was het een zeer kostbaar goed. De Friese onderwijzer Anne Tjibbes van der Meulen was een verwoed verzamelaar. Hij werkte vanaf 1896 in gouvernementsdienst in Nederlands Oost-Indië en
bracht een fraaie collectie kunstnijverheid bij elkaar, die hij onderbracht in de geboorteplaats Burgum. Later vormde zijn collectie de grondslag voor het Keramiekmuseum Princessehof in
Leeuwarden. Na twintig jaar keerde hij terug naar Nederland maar de vreemde verten bleven lonken. In de twintiger jaren van de vorige eeuw reisde van der Meulen vaak naar Egypte. Daar kreeg hij
een passie voor glas en hij bracht een kostbare collectie glas uit de klassieke oudheid naar Nederland. Hij verzamelde glaswerk uit Egypte, Syrië, Palestina, Griekenland en Rome. In de
tentoonstelling Pasja van het Glas in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden is dit glaswerk tot het eind van het jaar te bewonderen. Het oudste stuk is een oorbel uit 1300 voor
Christus uit Egypte. Jill Hendriks, projectleider in het Rijksmuseum van Oudheden vertelt over deze verzamelaar
en zijn passie voor glas. Een passie die zij herkent, want tijdens haar studie kunstgeschiedenis mocht ze eens een Romeins glazen flesje vasthouden en toen was ze verkocht.
Bericht van Boven
In deze rubriek doen beroemdheden uit het verleden van zich spreken. Heiligen zijn immers een voorbeeld. Vandaag de net heilige pater Damiaan.
Wat hebben de meeste dorpen en steden in Nederland gemeen? Een Kerkstraat. De Kerkstraat is de langste straat van Nederland, en wij koppelen ‘m aan elkaar. Vandaag ligt de Kerkstraat in Pinjum.
Miswijn
Eeuwenlang was de wijn die in de eucharistieviering werd gebruikt rood. Zusters hebben het voor elkaar gekregen dat de wijn wit werd, want zij wasten de doeken en rode wijn gaf zulke moeilijk
te verwijderen vlekken! Dit is een van de wetenswaardigheden over miswijn. Niet alle wijn mag zomaar voor miswijn gebruikt worden. Aan de miswijn die het bloed van Christus symboliseert, zijn
in de loop der eeuwen bepaalde eisen gesteld. Wim Berger weet precies welke eisen. Wim Berger is wijnhandelaar in Roermond, en voorzitter van de Rooms-katholieke Vereniging van Nederlandse
Miswijnhandelaren, een vereniging die in 1935 werd opgericht. En dat had een reden! Luister hier verder naar Wim Berger.
De Muziek van…
Hubrecht Duijker is misschien wel de bekendste
wijnkenner van het land. Hij heeft meer dan 100 boeken over wijn op z’n naam staan en schreef jarenlang columns over wijn in het Parool en het Financiële Dagblad.
Bovendien schoof hij in de jaren ‘90 aan als wijnkenner in het televisieprogramma Koken met Sterren. Waar komt Duijkers fascinatie voor wijn eigenlijk vandaan? Duijker: “Mijn
ouders waren vrij behoudend: zij dronken alleen wijn met Kerst en op verjaardagen. Daar heb ik de liefde voor wijn dus niet van meegekregen. Rond m’n 23ste dronk ik m’n eerste glas
wijn en in die tijd las ik ook een Engels tijdschrift waarin heel aanstekelijk over wijn geschreven werd. Dat kende men toen begin jaren ‘60 nog niet in Nederland, wijn was toen eigenlijk
alleen nog voor de elite. Ik ben toen ook over wijn gaan schrijven voor een Nederlands tijdschrift en ben er zodoende min of meer ingerold”. Volgens Duijker is er sinds zijn begintijd
veel veranderd wat wijn betreft in Nederland. “Het is een stuk democratischer geworden: wijn is nu voor iedereen beschikbaar. Bovendien is Frankrijk allang niet meer toonaangevend als het
gaat om het fabriceren van kwaliteitswijn. Voor minder dan vijf euro heb je als consument tegenwoordig een kwalitatief prima wijn uit Chili of Zuid-Afrika. Frankrijk is als wijnland links en
rechts ingehaald. Des te beter voor de consument, want de keuze is alleen maar uitgebreid.”
- Nessun Dorma / Michael Bolton
cd My secret passion (Sony Classical SK63077)
- Live like horses / Elton John and Luciano Pavarotti
cd Pavarotti & friends for Warchild (Decca 455 284-2)
- Les Fleuves / Laurens van Rooyen
cd Bordeaux Suite (Reverie Records REV501)
Kussen op een kloosterbankje
Waar het aan ligt weet ik niet, maar aan haar buitenkant zíe je dat je met haar kunt lachen. Zacht gniffelen om een anekdote of samen van het één op het andere moment in
geschater uitbarsten. Misschien is het de relativerende blik in haar ogen. De combinatie van een opkrullende mond en de frivole haren... Hoe dan ook - het blijkt echt zo te zijn.
Toch mooi dat ze de microfoon onder haar neus toelaat, sterker nog; dat ze bereid is intieme vragen over haar leven te beantwoorden. Over stormachtige delen van haar leven, Salau en hoe
het is om een tijd geen werk te hebben en daarna weer wel. Maar meer verklap ik niet. Dan moet u maar luisteren.
