Grenzen
Het Klooster, 14 juni 2009
Het Klooster is deze maand al een beetje in vakantiestemming, want na de pelgrimage van vorige week zoekt de redactie vandaag de grens op. Hoewel veel mensen voor een vakantie in eigen land kiezen, trekken we maar wat graag de grens over.
Het Klooster is ook als podcast beschikbaar! Klik hier voor informatie.
Inhoud van Het Klooster
De Kerkstraat
Wat hebben de meeste dorpen en steden in Nederland gemeen? Een Kerkstraat. De Kerkstraat is de langste straat van Nederland, en wij koppelen ‘m aan elkaar. Vandaag ligt de Kerkstraat in Koewacht.
Credo XVI
De geloofsbelijdenis van de katholieke Kerk wordt in iedere eucharistieviering beleden. Wij leggen het credo voor aan katholieken: zij strepen zeven woorden of begrippen aan en vertellen
daarbij wat deze woorden bij hen oproepen. Luister hier naar de zeven woorden van Tom Koot uit Den
Bosch.
Voerstreek
Van grenzen kan je veel last hebben. Zeker als ze van
tijd tot tijd verschuiven. In de Voerstreek, net over de grens met Zuid-Limburg, hebben ze dat al heel wat keren meegemaakt. In het Informatiecentrum voor de Voerstreek is een aparte zaal vol landkaarten en maquettes die dat illustreren. En dan hebben ze er ook nog eens te maken met de
taalgrens die dwars door België loopt. Oorspronkelijk was het gebied één geheel samen met de Limburgse dorpen aan de andere kant van de grens, de z.g. Landen van Overmaze,
die bestuurd werden vanuit Brussel. Maar Napoleon trok een grens dwars door het midden, die later de grens is gaan vormen tussen Nederland en België. Zodat je, als je een hartaanval
krijgt in 's Gravenvoeren, je niet naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis in Maastricht wordt gebracht, maar naar Tongeren. Een andere grens is de taalgrens, die de gehele Voerstreek omgeeft. De
zes dorpen liggen als een vlaamstalig eiland in een zee van franstaligen: wie een ambulance belt, krijgt een franstalige telefonist te spreken.
Maar het is ook weer te danken aan de afgelegen ligging, vlak tegen de grens met Nederland, dat in de Voerstreek zoveel kleine landschappelijke elementen bewaard bleven die elders verdwenen in
de vaart der volkeren: meidoornhagen, vakwerkhuizen, holle wegen. Zo is het geworden tot wat het nu is, een paradijs voor wandelaars, fietsers en natuurliefhebbers. En ook een plek waar je,
hoewel vlakbij Holland, toch helemaal eruit bent.
Wandelmeditatie
Het lijkt populairder dan ooit tevoren; even tijd voor jezelf nemen en in retraite gaan. KRO-programmamaakster Mirjam van Biemen werd benaderd door een uitgeverij om een boek te schrijven over
dit fenomeen en ze volgt momenteel verschillende retraites binnen verschillende religieuze overtuigingen. Voor ons Klooster maakte ze twee reportages over de katholieke retraites die ze volgde.
Via organisatie De Wandelmaat doet ze mee aan een monastieke wandeling in groepsverband. Een aantal dagen meeleven met het dagritme van monniken en
tussendoor wandelen in de omgeving. Ze is te gast op de cisterciënserabdij Lilbosch, in Echt.
Haar boek met nu als voorlopige werktitel 'Stil in de lage landen' verschijnt in maart 2010 bij uitgeverij Athenaeum.
Bericht van Boven
In deze rubriek doen beroemdheden uit het verleden van zich spreken. Heiligen zijn immers een voorbeeld. Vandaag Lidwina van Schiedam.
Missionarissen van Steyl
In de zomer gaan velen van ons op reis en de grens over. Verlangend naar onbekende landschappen en vol verwachting op zoek naar nieuwe ervaringen. Nieuwsgierig naar de cultuur, misschien ook
het geloof, van mensen elders. Over grenzen gaan kan betekenen vrij worden en nieuwe mogelijkheden ontdekken, maar ook te ver gaan. Je kunt ook tegen (je) grenzen aanlopen. Je wilt wel verder
maar het lukt niet.. Zonder geldige identiteitspapieren kom je een land niet in. Voor de Duitser Arnold Janssen betekende de grens over gaan ‘zijn droom waar kunnen maken’. In
Duitsland woedde eind negentiende eeuw onder Bismarck de ‘Kulturkampf’ en was de godsdienstvrijheid beperkt. Daarom zocht Arnold Janssen zijn heil in Nederland. In het Nederlandse
Steyl, een klein plaatsje aan de Maas stichtte hij in 1875 de congregatie van het Goddelijk Woord, beter bekend als de missionarissen van Steyl. Momenteel is het een internationale gemeenschap. De Nederlandse pater Jan van As woont met meer dan 30 medebroeders
uit alle delen van de wereld in het moederhuis in Steyl. Hij vertelt over wat grenzen betekenen in zijn congregatie en in zijn leven. Luister hier verder.
De Muziek van…
Vorig jaar zomer vertrok Caroline van den Berg met een katholieke
jongerengroep naar de Wereldjongerendagen in Sydney. Het werd een onvergetelijke reis. Samen met haar reisgenoten, de acolieten van de Lambertusbasiliek in Hengelo, zag ze in Australië hoe
het is om als jong en katholiek niet alleen in je geloof te staan. Inmiddels liggen de Wereldjongerendagen alweer bijna een jaar achter haar. Hoe geef je in Nederland een vervolg aan alle
indrukken die je daar hebt opgedaan? Van den Berg: “We hebben nog wel een terugkomstviering gehad in Hengelo, maar daar heb je het wel een beetje mee gehad. De jongeren leven toch
allemaal verspreid door het land op kamers, dus het is moeilijk om dat soort dingen vast te houden. Gelukkig zie ik de meeste nog in het weekend in de kerk. En via internet hou je toch contact met andere Sydney-gangers in het land”.
Muziek:
- With or without you / U2
cd The Joshua Tree (Island 001028502)
- Trading my sorrows / Casting Crowns
(niet verkrijgbaar)
- Jesus Christ, You are my life / Marco Frisina
cd Jesus Christ You are my life (Jack White)
Kussen op een kloosterbankje
De tiende aflevering alweer; tijd vliegt... Iedere week weer een nieuw verhaal uit steeds een ander mensenleven - opdat herinneringen níet vervliegen. Het is een genot om te maken. Een
extra speciale uitzending; toch weer die magische uitstraling van een getal, hè. Wie zal als tiende momenten-opduiker op het klooster-kussen plaatsnemen? Ik loop naar een adres waar
ik wel vaker heenga ... het huis van Marie van Hasselt in Tonden. Sinds een klein jaar zijn wij haar buren. Ze loopt al ruim honderd en één jaren over deze aardbol. Inmiddels wat
langzaam, maar dat is logisch. Ze heeft dus een enorme staat van dienst als het gaat om herinneringen. Wat het bijzonder maakt, is dat haar geheugen en geest nog zo helder zijn. Al heeft ze
iemand ruim zeventig jaar geleden een keer ontmoet, het kan zomaar zijn dat die naam opduikt in een verhaal over die periode. Een herinnering aan de tuin van haar grootmoeder, het
gezinsleven van de tuinman van vroeger, het bedrijf waar haar vader werkte... Ze stamt uit een kleurrijk geslacht waar zelfs een heel boekwerk over geschreven is. Omdat haar zicht
erg slecht is - ze mist een oog door oedeem en met het ander ziet ze ook niet erg veel meer - lees ik haar wel eens voor uit dat boek. "Sporen naar Empe", heet het. Verrassend is het om te
merken dat ze erg veel herkent en de verhalen met levendige details kan uitbreiden en verhelderen.
Boek:
- Sporen naar Empe. Herinneringen aan ... / Johan Frieswijk en Yme Kuiper
Uitg. Verloren (ISBN 978-90-8704-009-3)
