Depressief, en dan?
Het Klooster, 25 januari 2009
Had u er last van, afgelopen maandag, de blue Monday, de meest deprimerende dag van het jaar? Althans volgens de berekeningen van de Engelse psycholoog Cliff Arnall en dat hangt dan samen met slecht weer, rekeningen die betaald moeten worden en het loonstrookje dat nog niet binnen is. Het is een bekend gegeven, de winterdip en de donkere dagen…
Inhoud van Het Klooster
Kikker gaat fietsen
In eerste instantie geloofde hoogleraar, vertaler
en essayist Maarten van Buuren helemaal niet dat hij depressief was. Hij voelde zich eerder uitgeput dan treurig. Acht jaar later beschrijft hij zijn ervaringen indringend in het boek Kikker
gaat fietsen! Over het leed dat leven heet. Op de kaft zit een kikker in zo’n bol die je moet schudden om het te laten sneeuwen. Maar rond deze kikker is alles tot stilstand gekomen,
en een glazen stolp scheidt hem van alles wat hem ooit zo lief was. Vooral dat gevoel, afgescheiden te zijn van alles, staat Van Buuren achteraf scherp bij. “De wereld wordt
twee-dimensionaal.“ Een plat vlak, niet een ruimte waar je in kunt stappen. Hetzelfde geldt voor andere zintuiglijke gewaarwordingen: je hoort de vogels, je proeft je eten maar het raakt
je niet. Er is geen relatie met de buitenwereld. Laat staan dat je relaties met andere mensen aan kunt. Eenvoudige dingen als iemand aankijken en groeten worden een schier onmogelijk.
Depressie wordt behandeld als een deels lichamelijke, deels geestelijke kwaal. 
De falende neurotransmitters worden op gang gebracht met medicatie, de obstakels in het persoonlijk leven zoveel mogelijk opgeruimd met therapie. Terugkijkend op deze
periode stelt Van Buuren vast, dat alles waarop hij tot dan toe zijn zelfbeeld fundeerde, hem toen ontviel. Hij herkent die ervaring bij auteurs als Heidegger, Sartre, Nietzsche en Cioran. Maar
ook, verrassend genoeg bij mystici als Jan van het Kruis, Theresa van Avila en Meister Eckhart, die uitgaan van een negatieve theologie. Dat wil zeggen dat ze hun godsbeeld steen voor steen
afbreken zoals Van Buuren zijn beeld van zichzelf en het leven zag verkruimelen. Pas als je op de bodem zit zonder enig houvast, ontdek je wie God werkelijk is. Of in dit geval, wie je zelf
bent, en wie of wat er echt belangrijk voor je is.Naast pillen en praten speelt het fietsen daarbij een niet te onderschatten rol. “Hoe is kikker ooit in zijn bol gekomen? En, veel
belangrijker, hoe is hij op miraculeuze wijze ontsnapt naar de buitenwereld, waar hij nu rondrijdt op een fiets? Daarover gaat dit boek.” Luister hier verder naar Maarten van Buuren.
Boek:
- Kikker gaat fietsen! Over het leed dat leven heet / Maarten van Buuren
uitg. Lemniscaat (9789047701231)
Wereldkerk
Michiel Peeters is priester en sinds de zomer persoonlijk secretaris van de aartsbisschop in Moskou. Daarvoor werkte hij in de katholieke parochies van Novosibirsk, de hoofdstad van
Siberië. Een wereld van verschil, zo blijkt. U kunt Michiel steunen via de Stichting Vrienden van Siberië, rek.nr. 1181.21.197. Als secretaris
ontvangt hij een (klein) salaris, maar dit dekt precies de bijdrage die hij betaalt voor kost en inwoning in het appartement.
Aly van Geleuken
Heeft u wel eens last van een baaldag of de
winterblues? Geen zorgen. Volgens Aly van Geleuken van het Fonds Psychische
Gezondheid hunkeren we als veredelde zoogdieren af en toe naar een winterslaapje. Momenten van normale depressiviteit of soberheid laten ons de toppen en geluksmomenten van het leven ook
beter ervaren. Maar echte depressie houdt zich niet aan de seizoenen. Als intens sobere en neerdrukkende gevoelens zo overheersend zijn dat het dagelijks functioneren verstoord wordt, is het
tijd om met de huisarts contact op te nemen. Tegenwoordig kunnen depressieve klachten goed behandeld worden en vaak gaat een depressie binnen 3 maanden gewoon uit zichzelf over. Ook omstanders,
zoals familie en vrienden kunnen in een periode van depressie van een geliefde flink op de proef worden gesteld. Hier kunnen ook de huisarts of lotgenoten uitkomst bieden. Praten is het
belangrijkst in deze periode. Dat kunt u ook doen via de Psychische gezondheidslijn: 0900 – 903 903 9 (20 ct/min).
Bericht van Boven
In deze rubriek doen beroemdheden uit het verleden van zich spreken. Heiligen zijn immers een voorbeeld. Vandaag hoort u de apostel Paulus.
De Kerkstraat
Wat hebben de meeste dorpen en steden in Nederland gemeen? Een Kerkstraat. De Kerkstraat is de langste straat van Nederland, en wij koppelen ‘m aan elkaar. Vandaag ligt de Kerkstraat in
het Westfriese Waarland.
De Muziek van…
Stel: je hebt last van depressieve stemmingen. Wat dan te doen? Dominee Sytse Ypma heeft een antwoord. “Het lastige van depressies is dat mensen ze het liefst zo snel mogelijk willen
verhelpen: denk hierbij aan pillen en medicaties. Maar met die snelle oplossingen los je het eigenlijke probleem niet op, alleen de symptomen. Voor een echte oplossing moet je veel dieper
gaan”. Volgens Ypma kan het christelijk geloof een grote rol spelen in het genezen van een depressie. “Geloven leert je anders naar jezelf te kijken, ook anders in het leven te
staan. Het Woord van God kan een enthousiasme wekken dat aanstekelijk kan werken op een depressieve geest: het geeft je de ruimte”.
Muziek:
- Passacaglia / Leonid Kogan, David Oistrakh, Kirill Kondrashin,
cd Shostakovich Violin Concertos Nos. 1 & 2 (Russian Disc 1993)
- Be Still My Soul / King’s College Choir
cd Abide With Me ( Decca 1996)
- Let it Be / The Beatles
cd Let it be (EMI 2007)
Boek:
- Geloven als antidepressivum / Sytse Ypma
uitg. Boekencentrum (ISBN 9789023922049)
Teresa Takken
Teresa Takken is geboren in San Francisco. Haar vader was Nederlander, haar moeder Ierse. Ze werd een wonderkind genoemd omdat ze zeer muzikaal was. Toen ze drie jaar was nam haar moeder haar
mee naar een opvangcentrum voor daklozen en vroeg haar om voor die mensen accordeon te spelen en te zingen en voegde daaraan toe: ‘dan zullen we zien wat God doet’. Het werd
een keerpunt in haar leven. Hoewel ze voorbestemd leek voor een muzikale loopbaan en al jong platencontracten aangeboden kreeg en optredens had op radio en tv , koos ze er op haar 22-ste voor
om religieuze te worden. Ze werd een Sister for a Christian Community, een congregatie die na het Tweede Vaticaans Concilie werd gesticht. Deze congregatie houdt zich aan de drie
geloften gehoorzaamheid, kuisheid en armoede, maar iedere zuster moet zelf in haar onderhoud voorzien en de leidraad is om de plek waar je woont een plek van ontmoeting en vrede te laten zijn.
Dit doel streeft Teresa Takken met hart en ziel na en de muziek is daarbij haar instrument. Luister hier verder naar haar verhaal.
Teresa Takken heeft veel cd’s gemaakt met eigen composities en zang, zoals de cd ‘Give Each Other Hope’, liederen gecomponeerd en uitgevoerd door Teresa Takken. Voor informatie over de muziek en projecten van Teresa Takken, klik hier.
Kloosterspoor
Na de Voorsterklei, het pittoreske Doesburg en de landelijke traagheid van het leven in Hertme valt het op dat het grijs en druk is in Deventer. Ik zie het ook aan Dora. We lopen in de
Rivierenwijk, overal is beton en blik. Lees en luister hier verder.
