Musica Sacra en Vredesweek

Het Klooster, 21 september 2008
Het Festival Musica Sacra staat centraal in deel 1 van Het Klooster, het tweede gedeelte staat grotendeels in het teken van de Vredesweek, die zaterdag met de Nacht van de Vrede start.

Inhoud van Het Klooster

Musica Sacra
Dit weekend is het Festival Musica Sacra in Maastricht dat mede door de KRO wordt georganiseerd. Op veel plekken in de stad zijn concerten, theatervoorstellingen, films en lezingen. Het thema dit jaar is Getuigen: Belijders en Martelaren. In de christelijke traditie zijn veel martelaren, mensen die liever stierven dan hun geloof te verloochenen. Maar ook tegenwoordig kiezen mensen hiervoor. Zijn deze mensen idealisten, helden, fanatici of terroristen? Wanneer zwicht je voor terreur? Wanneer offer je je leven om trouw te blijven aan een ideaal?
Ieder jaar maken studenten van de Toneelacademie Maastricht een voorstelling rond het Musica Sacra-thema. Drie weken lang werken ze intensief van half 10 ’s morgens tot ‘s avonds half 10 aan het stuk Zin over waanzin en zingeving. Onder leiding van choreograaf Sassan Saghar Yaghmai en regisseur Aram Adriaanse. Aan de hand van vier iconen, vier ‘martelaren’ wordt het thema verkend. De filosoof Thomas Moore – een martelaar in traditionele zin - werd in de middeleeuwen onthoofd door de Engelse koning Hendrik de Achtste omdat hij tegen diens scheiding en zijn voorgenomen huwelijk met Anna Bolijn was.  De filosoof Friedrich Nietzsche probeerde alleen volgens zijn eigen maatstaven te leven en propageerde ‘de God is dood theorie’. Ulrike Meinhof was voorvrouw van de Duitse terroristische RAF, de Rote Armee Fraktion en ten slotte is er de zelfmoordterrorist.  

Lode Van Hecke
Deze zomer zocht Kruispunt-collega Leo Fijen kloosterlingen op die spirituele leiders van onze tijd genoemd kunnen worden. Sinds een jaar is Lode van Hecke abt van Orval, de abdij in België van het bekende bier. Van Hecke is monnik en manager. Hij bestuurt een bedrijf. Hij geeft in één van de mooiste kloosters van België leiding aan 14 monniken, een bierbrouwerij, kaasmakerij en aan zo’n 50 personeelsleden van de abdij. Maar toch is hij een echte monnik die niet blijft hangen in de romantiek van het kloosterleven als de leverancier van bier en kaas.

Bericht van Boven
In deze rubriek doen beroemdheden uit het verleden van zich spreken. Heiligen zijn immers een voorbeeld. Vandaag Mattheüs, hij heeft het niet zo op onze zelfgenoegzaamheid.

De Kerkstraat
Wat hebben de meeste dorpen en steden in Nederland gemeen? Een Kerkstraat. De Kerkstraat is de langste straat van Nederland, en wij koppelen ‘m aan elkaar. Vandaag ligt de Kerkstraat in Marrum.

Gied ten Berge
Onlangs nam Gied ten Berge afscheid van Pax Christi en hij liet een persoonlijk testament na in de vorm van het boek ‘Vredesbeweger’. In dit boek schetst hij de ontwikkeling van de vredesbeweging en tegelijkertijd is het een zeer persoonlijk document. In de jaren 70 moest Gied ten Berge in dienst. Hoewel kritisch ten opzichte van het leger, ging hij zijn dienstplicht vervullen. De staatsgreep in Chili waarbij president Allende vermoord werd, deed hem alsnog besluiten dienst te weigeren. Het is daarom opmerkelijk dat deze ex-dienstweigeraar nu pleit voor herinvoering van de algemene dienstplicht! Als vervangende dienstplicht kwam Gied ten Berge bij het IKV terecht en later bij Pax Christi. Hij was een linkse jongen, maar bleef katholiek. 

Boek:
- Vredesbeweger. Ervaringen in de vredesbeweging (1973-2008) / Gied ten Berge
   uitg. Valkhof Pers (ISBN 978 90 5625 276 2)

De Muziek van…
Marjan Lucas is projectleider bij IKV Pax Christi voor het vredeswerk in Kashmir en Pakistan. Daarvoor was ze 2 ½ jaar in Bosnië. Met die periode heeft haar muziekkeus onder andere te maken: No more troubles van Bob Marley en bijzondere muziek van de Bosnische componist Goran Bregovic. Ze laten voor Marjan bij uitstek zien hoe muziek werkt: voedend, sterkend, troostend.

Muziek:
- No more trouble / Bob Marley
  CD Chant down Babylon (Tuff Gong Island 5464042)
- Ederlezi / Goran Bregovic
  CD Silence of the Balkans (Mercury 5 58276 2)
- O Fortuna / Chor und Orchester Deurtschen Oper Berlin
  CD Carmina Burana (DGG 453 587-2)

Marjan Lucas

Marjan Lucas over haar werk in Kashmir/Pakistan en de Ederlezi van Bregovic in zijn geheel

©RKK

Kloosterspoor
Wie wil eeuwenoude kloosterboeken zien? De administratie van een abdij in Limburg doorbladeren? Of bekijken hoe het er van binnen uitzag in een inmiddels gesloten klooster? Het kan in het Erfgoedcentrum in het Brabantse Sint Agatha. Dora en ik maken er pas op de plaats in het Kloosterspoor. Om een tussentijdse balans op te maken: hoe is het gesteld met het Nederlands religieus erfgoed? Met archivaris Olga Minkema bekijk ik wat binnengekomen dozen. Maar eerst laat directeur Marga Arendsen op een oude kaart zien hoe het gebouw in elkaar zit. Ze zit met een groot opengevouwen papier aan haar bureau in het lange gebouw. Een erg mooie plek. Met trots loopt ze even naar het raam om aan te wijzen waar onlangs nog een grote muzikale opvoering werd gegeven, vanwege het 700-jarig bestaan van Jan van Cuijk. Zelf woont ze ook in het klooster. "Ik ben te jong om me aangesproken te voelen door het werkelijk religieuze leven, maar van de sfeer houd ik heel erg. Het is dan ook heerlijk om te wonen waar ik werk."
De 46-jarige Arendsen laat zien waar de geplande 5 kilometer archiefmateriaal moet komen. In de betonnen nieuwbouwvleugel. Er is al zo'n twee kilometer in de verrijdbare opbergkasten gestopt. Ongelooflijk. Een mooie manier om sporen uit het verleden te bewaren. En bijeen te brengen - om zo weer tot nieuwe inzichten te komen. Het inspireert me om verder te gaan met onze tocht, langs de kloosters en segregaties die nog niet opgedoekt zijn. En langs monumenten van een groots verleden. Dora vindt het best. Die is nog altijd liever op pad dan binnen. Dus we vervolgen onze weg. Onder meer richting België, dus dat wordt nog wel even lopen...