Wat doe je
als je kind zijn jas niet aan wil als het vriest? Of als hij zijn boterhammen
vergeten is voor de lunch op school? Opvoeden is niet altijd eenvoudig. Maar
grenzen stellen helpt, zegt Sarina Brons
Orde, regels en grenzen
Het Klooster, 7 september 2008
De kans is vrij groot, denk ik, dat u het dagelijkse ritme weer heeft opgepakt, misschien bent u al wat langer over tot de orde van de dag. Ook hier in het radioklooster merken we aan alles dat de BV Nederland weer aan de praat is. Het is voor ons aanleiding om eens wat dieper in te gaan op het gegeven van orde en regels.
Inhoud van Het Klooster
Orde en regels
Thomas Quartier (docent religiewetenschappen en
ritueeldeskundige aan de Radbouduniversiteit Nijmegen) is geboren in Duitsland. Hoe kijkt hij aan tegen de vrijzinnige omgang van Nederlanders wat betreft orde en regels? “Dat was in het
begin wel wennen. Duitsers staan in Nederland bekent om hun gezagstrouw en hun gehoorzaamheid, en dat klopt ergens ook wel. Een voorbeeld: in Duitsland tutoyeren we niet zo snel. In Nederland
komt een hoogleraar de klas binnen en zegt: ‘Hoi, ik ben Hans’. Eerst vond ik dat liberale wel prettig, maar later verlang je toch meer naar wat meer afstand en duidelijkheid in de
sociale omgang.” Quartier ziet dat er in Nederland een groeiende behoefte is aan orde en rituelen. “Die totale vrijheid in de jaren `60 maakte de samenleving alleen maar
individueler. Daar komen mensen nu op terug: er moet iets zijn wat hen bindt. Rituelen, zoals wekelijks sporten maar ook een begrafenis of een doopdienst, helpen hen daarbij. Het ordent hun
leven.”
Opvoeden
De tijd van vrijheid blijheid lijkt voorbij. Met
‘ouderwetse’ deugden als orde en strengheid wordt niet langer de draak gestoken en ook de beroemde drie r’s -rust, reinheid en regelmaat- klinken regelmatig. We lijken er
genoeg van te hebben dat onopgevoede kinderen ons terroriseren, getuige de vele opvoedprogramma’s op TV. We raken er zo langzamerhand van overtuigd dat kinderen regels en grenzen nodig
hebben om uit te groeien tot gelukkige en verantwoordelijke volwassenen. Maar het valt als ouder lang niet altijd mee om vast te stellen wat je kind wel of niet mag, en ook consequent durven
zijn is een hele kunst. Sarina Brons, zelf moeder van drie kinderen en psychologe, weet uit eigen ervaring hoe lastig het soms is om grenzen te stellen, maar ook hoe noodzakelijk.
Boek:
- Ruimte door regels. Grenzen stellen in de opvoeding / Sarina Brons-Van der Wekken
uitg. Boekencentrum ( ISBN 878 90 239 2269 8)
André Louf
Kluizenaar André Louf brengt zijn dagen in eenzaamheid door. Hij
woont in een kleine verbouwde ezelschuur, en komt zelden naar buiten. Hij bidt, slaapt, eet en werkt. De monnik is een groot denker, hield retraites voor de paus en zijn boeken worden over
de hele wereld gelezen. André Louf was 35 jaar abt van een bloeiend trappistenklooster, en toch koos hij in 1997 voor een leven in totale eenzaamheid. Leo Fijen zocht Louf op in zijn kluis, op het terrein van de benedictinessen van Lioba in de Provence, in
Frankrijk.
In deze rubriek doen beroemdheden uit het verleden van zich
spreken. Heiligen zijn immers een voorbeeld. Vandaag Saint Cloud, bekend van de
uitvalsweg bij Parijs, Porte Saint Cloud.
De Kerkstraat
Wat hebben de meeste dorpen en steden in Nederland gemeen? Een Kerkstraat. De Kerkstraat is de langste straat van Nederland, en wij koppelen ‘m aan elkaar. Vandaag ligt de Kerkstraat in Nijmegen.
Jacobspad
Er leiden vele wegen naar Rome. En ook de weg naar
Santiago de Compostela kent allerlei varianten. Echte bikkels starten in het noorden van Groningen, bij de Jacobuskerk in Uithuizen. Van daar loopt sinds kort een gemarkeerde route in de
richting van het Spaanse Finisterra, langs borgen en wierden en eeuwenoude kerkjes. Voorlopig loopt het door Groningen en Drenthe naar Hasselt in Overijssel.
De route voor wandelaars en fietsers start bij de
Jacobus-de-Meerdekerk in Uithuizen en voert langs o.a. Zeerijp met zijn 12e eeuwse Jacobuskerk en Wittewierum waar in de 11e eeuw één van de grootste kloosters van Groningen stond,
het premonstratenzer klooster Bloemhof. In de stad Groningen voert het pad langs de gasthuizen waar de pelgrims vroeger konden overnachten, en vandaar naar Roderwolde en Rolde waar je eveneens
Jacobuskerken vindt. Het Jacobspad eindigt in Hasselt, waar het samenkomt met het Jabikspaad dat in Friesland start. Maar de hoop is natuurlijk, dat ook daar creatieve mensen aan de slag gaan
met een vervolgroute. Wieweet…
Er is een gidsje met kaartjes bij de route. Het is te koop bij de VVV van Uithuizen, maar u kunt het ook bestellen via www.jacobspad.nl. En daar vindt u ook informatie over de geheel verzorgde arrangementen waarin je delen van het pad kunt lopen of fietsen.
De Muziek van…
Marinus van den Berg (61) werkt al zo’n 30 jaar als pastor in zorginstellingen. De laatste tien jaar is hij dat in
verpleeghuis Antonius-IJsselmonde in Rotterdam. Hij is bekend van tientallen boekjes over omgaan met ziekte, verlies en rouw en ook op internet publiceert hij daarover. Hij kan putten uit een
rijke ervaring vanuit de vele contacten die hij dagelijks heeft. En hij is ook al 25 jaar actief vanuit de Vereniging van Ouders van Overleden Kinderen.
De hymne Veni Creator – Kom schepper Geest herinnert hem aan zijn priesterwijding en aan de zachte krachten dit in dit bestaan soms op de achtergrond lijken te raken, maar
zonder welke geen leven mogelijk is.
Verder klinkt Voglio una casa door de Sardinische zangeres Christina Pluhar en ensemble L’Arpeggiata:
Ik wil een huis, ik wil dat het mooi is / Gevuld met de helderheid van een ster / Gevuld met zonlicht en goed geluk
En met de maan die boven het dak uitrijst / Gevuld met glimlach, gevuld met tranen / Huis, ik droom van je.
De vertaling van het lied is binnenkort te vinden in het volgende boek van Marinus van den Berg – Het laatste raam
Kloosterspoor
Veel verschillende kloosters hebben we bezocht, het afgelopen
radioseizoen. Zo waren we bij de zusters in het slotklooster van Utrecht, die we slechts door de tralies heen konden interviewen. We ontmoetten vrijwilligers in abdijen in Utrecht en Doetinchem.
We spraken een Franciscaanse broeder in Amsterdam centrum. En daar was de prior van de benedictijnse Pauluscommuniteit in Teteringen, waar bisschop Muskens vertoeft. Om maar eens wat te noemen.
Maar er waren ook talrijke plekken van voormalige kloosters – die volgens historicus Catharina van Groningen ‘the genius of the place’ kunnen uitstralen, een mooie term om een
diep gevoel van historisch besef te duiden. De verhalen in Oene, rond het klooster Nazareth, zitten nog in m’n geheugen gegrift. Maar ook de stichting van het middeleeuwse klooster bij
Hattem was de radiovertelling waard.Wat nu te doen? Wie nu te bezoeken? Al behoort de kloosterling tot een uitstervend ras (waarvoor vandaag aandacht), Dora en ik hopen nog tot het einde van het jaar het Kloosterspoortje door te trekken, kris kras door Nederland. En een stukje België. Met wie en waar is nog geheim (en deels in de planning), maar we kunnen u wel alvast verklappen dat er een serie over Begijnen op het program staat. Mijn eerste taak van dit nieuwe seizoen is Dora uit haar zomerslaap wekken. Na mooie dromen over wie weet prachtige wandelpaden (haar pootjes gaan vaak trappelend heen en weer tijdens de slaap), en daadwerkelijke actie op zomerse stranden (stokken, ballen, in de golven spelen – we hebben het allemaal gedaan langs de Nederlandse kust) is het tijd om weer aan de slag te gaan. Het Kloosterspoor op. Een nieuw pad verkennend - van schilderachtige abdij, naar spirituele ontmoetingsplaats, tot historische kloosterlocatie.
