Geloof en bijgeloof

Het Klooster, 2 december 2007

Op veel plaatsen is het eerste kaarsje van de adventskrans ontstoken. De advent, de tijd van voorbereiding op Kerstmis, gaat beginnen. En zoals zoveel christelijke gebruiken heeft de adventskrans een 'heidense oorsprong': de Germaanse winterzonnewende. Geloof en bijgeloof. Het ligt ook nu nog dicht bij elkaar.

Inhoud van Het Klooster

Bijgeloof

- Bart Lauvrijs (foto RKK)

Het glas laten klinken, niet onder een ladder lopen, vrijdag de dertiende. Mocht u denken dat in onze tijd bijgeloof nauwelijks meer voorkomt, dan helpt Bart Lauvrijt u snel uit de droom. Hij signaleert een wereld vol bijgeloof.  Bart Lauvrijs (44) is naast zijn werk als docent godsdienst, volksdevotie, kerkelijk recht en kerkgeschiedenis schrijver van een tiental boeken over geloof en bijgeloof.

Boek:
- Een wereld vol bijgeloof. Van abracadabra tot zwarte kat / Bart Lauvrijs
  Uitg. Standaard Uitgeverij (ISBN 978 90 02 22274 0)

Volksdevotie

- Frans Tervoort

Heeft het nut om een kaarsje op te steken bij Maria? Of je de blaren te lopen op een pelgrimstocht naar Dokkum, Heiloo of Scherpenheuvel? Het leek er even op dat het allemaal  voorbij was; iets voor oude mensen. Maar de volksdevotie is springlevend, er worden zelfs weer processies gehouden boven de grote rivieren. Oud-collega Frans Tervoort maakte er de televisieserie Ziel en zaligheid over, en in het  boek bij de serie is te lezen wat mensen zoal vinden bij het meisje van Sittard of het Heilig Paterke van Hasselt.
Wat is het toch dat dit soort gebruiken niet minder worden, ook al zit de kerk op zondag al lang niet meer vol? Volgens kardinaal Danneels, die het voorwoord schreef bij het boek, komt het misschien omdat we in de viering op zondag vooral ons hoofd gebruiken. Bij processies en bedevaarten komen ook je lijf, je zintuigen en je emoties aan bod.

Boek:
- Ziel en zaligheid. Volksgeloof in Nederland en Vlaanderen / Frans Tervoort
  Uitg. Lannoo, Tielt (ISBN 978-90-209-7168-2)

* Maak kans op 1 van de 3 exemplaren! Stuur een e-mail naar de redactie *

Wereldkerk: Betlehem

- Toine van Teeffelen

Ook in Betlehem, de geboortestad van Jezus, is de advent begonnen. En zoals ieder jaar breekt ook voor de christenen daar de periode van hoop aan. Hoop op vrede, zeker nu de leiders van Israël en de Palestijnen met elkaar in gesprek zijn… Ondertussen leven de inwoners dagelijks tussen hoop en vrees met de ‘muur tegen het terrostisme’, die Israël gebouwd heeft en waardoor Betlehem het steeds meer zonder toeristen moet doen, met alle economische gevolgen van dien… Toine van Teeffelen, hij woont en werkt al jaren in Betlehem, is getrouwd met een Palestijnse katholiek en zij hebben twee kinderen. Op kerstavond doet de katholieke patriarch van Jeruzalem het Vredeshuis aan, een ontmoetingsplek voor de inwoners van Betlehem om elkaar te steunen en perspectief te bieden. Toine van Teeffelen nodigt scholen en groepen uit voor een (internet-)uitwisseling met Palestijnse jongeren.

Bericht van Boven
Een opvallend geluid van een heilige. In deze aflevering is natuurlijk Sint Nicolaas te gast! Er bestaan heel wat wonderverhalen van hem, zo vertelt hij. Welke dat zijn? Luister naar zijn verhaal, even na 13.00 uur...

- Diaconaction in Heino (foto RKK) 

Diaconaction
Van 16 tot en met 18 november werd in Nederland het Diaconaction-weekend gehouden. Diaconaction is de verzamelnaam voor landelijke, diakonale projecten waarbij jongeren zich inzetten voor hun omgeving. In Heino bijvoorbeeld, onder Zwolle, staken negen jongeren hun handen uit de mouwen in verpleeghuis Het Woldhuis. Dit gebeurde allemaal in de sfeer van Sinterklaas.

De Muziek van

- Magda vd Ende

Magda van den Ende is theoloog en specialiste op het gebied van de kabbalà, een joods-christelijke mystiek richting. Voor haar studie kwam ze op een Hongaarstalige theologieopleiding in Roemenië terecht en daar werd voorgoed haar interesse voor Oost–Europa gewekt. Sinds 1989 woont ze in een pand van een voormalig expeditiebedrijf in Amersfoort. De Expeditie heet dan ook het centrum , dat ze daar met haar partner Abel Herzberg drijft. Vanuit De Expeditie doet Abel aan conflictbemiddeling, heel individueel, maar ook in breder verband. En Magda geeft cursussen kabbala. Vorige jaar kreeg De Expeditie de Marga-Klompé-prijs voor de inzet voor de overlevenden in Srebrenica.

Muziek:
- Ugy Neztem / Sebö Ferenc
  CD Galagonya (Hungaroton Classic)
- A Dudele / Mariejan van Oort-Jacques Verheijen
  CD  Benkshaft (ICU B4T – CUP 8013)
- Durme durme  (sephardisch) / Vrouwvolk-Ensemble Gospodar olv Laura Hassler
  CD Vrouwvolk (Muselaer 03 / Uitgave Musicians Without Borders)

Kloosterspoor

- Grafplaats Baha'u'llah

Wandelverslaggever Erika Mannink en radiohond Dora lopen ten zuidwesten van Utrecht. Ze sjokken langs rivieren, doorkruizen diepe plassen en komen vermoeid doch fris van geest te Everdingen aan. Dit keer niet geheel geleid door het toeval,  maar door een toevallige ontmoeting elders bewust hier naartoe gestuurd. Want wat wil het geval? In Montfoort sprak een voorbijganger de kloosterspeurders aan over het Baha’i-geloof. Degene wist er het fijne niet van, maar maakte Erika wel geïnteresseerd en via via kon ze een ontmoeting regelen met een paar Bahai's. Dit zijn de secretaris van de plaatselijke geestelijke raad in Utrecht Nicole des Bouvrie en Hester van Veenendaal, in wier boerderij geregeld Baha’i-bijeenkomsten worden gehouden. In diezelfde boerderij, aan de dijk in Everdingen, hoort u Erika Mannink in gesprek met twee Baha'is over onder meer hun samenkomsten, de wet die alcohol verbiedt en het dagelijks leven van de gelovigen.

Mário Pacheco

  Clube De Fado is geen hippe loungetent in Lissabon, maar een plek in de wijk Alfama waar je nog de echte traditionele fado kunt horen. Mariza en Camané treden er nog wel eens op, maar het middelpunt is gitarist en eigenaar Mário Pacheco, een meester op de Portugese gitaar, die bijna alle groten heeft begeleid en talloze nummers componeerde voor Mariza.
Hij treedt nu met zijn eigen groep op in de Nederlandse theaters.

Zo. 2 dec.    Thalia Theater, IJmuiden kaarten: 0255 - 546 146
Di. 4 dec.     De Oosterpoort, Groningen kaarten: 050 - 36 80 368
Do. 6 dec.    Theater 't Speelhuis, Helmond kaarten: 0492 - 58 70 00
Vr. 7 dec.     Chassé Theater, Breda kaarten: 076 - 530 31 32
Za. 8 dec.     de Meervaart, Amsterdam kaarten: 020 - 410 77 77
Zo. 9 dec.     Schouwburg Almere, Almere kaarten: 036 - 84 55 555