Kluizenaars en kloosterlingen

: There seems to be a wrong audio URL

Het Klooster, zondag 17 september

Weg van de wereld – kluizenaars en kloosterlingen - dat is het thema van het festival voor religieuze muziek Musica Sacra dit weekend in Maastricht. Een driedaags festival dat zich afspeelt in de oude binnenstad met muziek, theater, dans film, lezingen en exposities.  Ook in Het klooster buigen we ons vandaag over dat thema, maar maken ook uitstapjes naar wat er gebeurt in Maastricht in het kader van het festival. Het Klooster begint vandaag wat later dan anders, na een  langer durende eucharistieviering vanuit Maastricht vanuit de St. Servaasbasiliek.
 
het eerste Kloosterhalfuur

Musicus en kluizenaar
“Ik zou graag vertellen hoe het komt dat ik van de ene op de andere dag van zo’n leuke studie op het conservatorium het klooster ben ingegaan, maar als je omhelsd wordt door God, dan weet je pas wat heilige muziek is, wat heiligheid is.” Aan het woord is Justus Wijnekus. Zijn levensverhaal past wonderwel bij het thema van Musica Sacra. Al is hij na 3 jaar monnik-zijn weer de wereld ingegaan, hij leidt nog steeds het leven van een kluizenaar. Een mystieke ervaring zette zijn leven op zijn kop. Hij die leefde voor de muziek en zijn sax, hangt zijn sax aan de wilgen en zoekt ‘de eenzaamheid en ruimte om te denken en te bidden” in een trappistenklooster. “Dat had ik nodig, geen saxofoonherrie aan mijn hoofd”.  Het klooster als oefenplaats. “Je gaat bijna het klooster in om ruzie te maken. Want je kríjgt ruzie als je met 20 kerels in hetzelfde huis woont. Maar dat is onderdeel van het proces, je moet leren iedereen te accepteren en in vrede te leven. Je hebt je broeders als lesmateriaal.”
Hij vult zijn tijd grotendeels met het schrijven van gedichten en boeken over mystiek. Bijvoorbeeld ‘De Hemelladder”, over de opgang van de ziel naar God’.  De Hemelladder verwijst naar het Oude Testament, naar de droom die Jacob had over een ladder naar de hemel waarop engelen afdalen en klimmen. De treden van de ladder zijn van oudsher hét beeld voor de verschillende fasen in het mystieke proces van de eenwording met God.
De mystieke ervaringen van Justus Wijnekus hebben voorgoed zijn leven veranderd, wat overigens niet wil zeggen dat hij die ervaringen nu nog heeft. “De ervaring van gelukzaligheid is maar tijdelijk. Het is waar je naar streeft in het begin – want je wilt altijd wel in de hemel zijn – maar je leert dat je iedere keer weer van die ladder afdondert.” En dat is niet erg want de onderstroom in zijn leven is dat hij “weet dat God bestaat en de ziel eeuwig is.”

het tweede Kloosteruur

Het Witte Vrouwen Klooster
Het festival Musica Sacra speurt, zoals de organisatie het zelf zegt, naar het sacrale, dat veel meer is dan het liturgische of het religieuze. Want ook in onze tijd tijd zoekt de mens naar datgene wat hem aantrekt en tegelijk doet huiveren en maken we opnieuw ‘heilige’ plaatsen. Het thema van dit jaar -Kluizenaars en Kloosterlingen - krijgt onder meer vorm in de tentoonstelling over het Witte Vrouwen Klooster in het Theater aan het Vrijthof. De locatie van de tentoonstelling is niet toevallig, want waar nu het theater staat, stond ooit het klooster.

Peter te Poel (foto: Het Klooster)

Peter te Poel stelde de tentoonstelling over het Witte Vrouwen Klooster samen.  Martijn Grimmius liep samen met hem door het theater, langs de laatste tastbare herinneringen aan het klooster, dat onder meer een rol speelt in het verhaal van Marike van Nimwegen.

Het Wittevrouwenklooster (foto: Het Klooster)

De tentoonstelling over het Witte Vrouwen Klooster is t/m zondag 17 september te zien in het Theater aan het Vrijthof in Maastricht.

Peter Serpenti
Geregeld ontvangen wij in Het Klooster mensen met hun favoriete muziek en met het verhaal, dat daarbij hoort. Vandaag vinden we de hoofdpersoon natuurlijk in Maastricht. Tijdens het festival Musica Sacra vond de wereldpremière plaats van de Missa Gerlachus, een nieuwe compositie van Peter Serpenti, gemaakt in opdracht van het festival en de KRO.

Peter Serpenti (foto: AZM)

In de eucharistieviering van vandaag is de mis rechtstreeks uitgezonden vanuit Maastricht, gezongen door de Cappella Sancti Servatii, het koor van de St. Servaas onder leiding van de componist. Want Serpenti was weliswaar 7 jaar lang dirigent van het Groot Omroepkoor en dirigeerde diverse ensembles en orkesten in binnen- en buitenland, maar daarnaast staat hij al vele jaren voor de Cappella: Sinds 1964. Edith Boeker was eerder deze maand bij de repetities en sprak met Peter Serpenti over hoe de Gerlachusmis tot stand kwam en over zijn passie: de muziek.

De Cappella Sancti Servatii (foto: CSS)

Hein Stufkens
In de werkkamer van Hein Stufkens in la Cordelle, het spiritueel centrum van Brigitte en Hein Stufkens in Cadzand – staat opvallend een Heilig Hart-beeld, een beeld van Jezus met een groot gouden hart. Voor Hein Stufkens is dit hét symbool van onvoorwaardelijke liefde: “Hoe je ook bent, wat er in je leven ook allemaal gebeurd is, je mag er zijn en je bent welkom en ik hou van je.” Dat is ook wat hij in al zijn contacten met mensen wil uitstralen, maar ook wat een zeer grote behoefte van hemzelf is. Een zeer strenge vader maakte dat hij zichzelf nooit goed genoeg vond. Daarin is hij niet de enige. De Duitse theoloog en psycholoog Eugen Drewermann noemt dat de psychische stoornis van de westerse mens.

Hein Stufkens (foto: Het klooster)

Hein Stufkens vertelt aan Kitty Mul hoe hij zijn weg in zijn leven heeft gevonden, en hoe het begrip ‘roeping’ daarin een belangrijk woord is. "Alles wat in je leven gebeurt, heeft betekenis en kan je leiden naar de weg die je moet gaan, als je maar durft te luisteren naar je innerlijke stem." Belangrijk daarbij is voor hem een tekst uit het Thomas evangelie:

“Als gij niet voortbrengt wat in u is
Zal dat wat gij voortbrengt u redden
En als gij niet voortbrengt wat in u is
Zal dat wat gij niet voortbrengt u vernietigen.”

Service en informatie
Justus Wijnekus. “De Hemelladder, over de opgang van de ziel naar God”, 1997. Te bestellen bij Justus Wijnekus, postbus 862, 2003 RW Haarlem

De muziekkeuze van Peter Serpenti:
*CD W.A. Mozart - Cappella Santi servatiiusica Servatii: Kyrië en Agnus Dei uit Missa Brevis in C majeur van Wolfgang Amadeus Mozart; Cappella Sancti Servatii o.l.v. Peter Serpenti; CSS 1;
* CD Musica Servatii: Sanctus uit Missa Cathedralis van Herman Strategier; Cappella Sancti Servatii o.l.v. peter serpenti;  KRO 94007.
Contactadres: Cappella Sancti Servatii, Keizer Karelplein 5a, 6211 TC  Maastricht, tel. 043 3215369