rkkerk.nl
bisdommen
mediapastoraat
nieuws
radio
televisie
katholicisme
U bent hier: Katholicisme >>Volksgeloof >>
 

Volksdevotie


Wekelijks schrijft oud-KRO-programmamaker Frans Tervoort (foto) over bijzondere
plekken in Nederland waar oude Roomse tradities de secularisatie lijken te overleven.

09.02.10 Hoe mgr. Savelberg zijn zaligverklaring mis liep
In mijn jeugd bepaalden ze het straatbeeld van Heerlen: religieuzen met grote, ronde, zwarte kappen. Ze heetten de Kleine Zusters van de Heilige Joseph en waren actief in de verple

17.01.10 Antonius en zijn varkens
Over één ding zijn de joden en islamieten het eens: een varken is een onrein dier. Wat een droefenis voor deze vrolijke knorrepotten, intelligent en met menselijke trekjes. En ze l

24.12.09 Onnozele Kinderen
Onnozele kinderen, dat klinkt misschien vreemd, maar het woord onnozel betekent ook onwetend, onschuldig. Volgens het evangelie van Matheus gaf koning Herodes aan zijn soldaten het

19.12.09 De terugkeer van de kerststal
De Goedheiligman heeft zijn hielen nog niet gelicht of de Nederlandse winkelcentra, straten en zelfs woonhuizen worden tegenwoordig omgebouwd tot smakeloze paleizen van de wanstalt

13.12.09 't Heilig Bruurke van Megen
Hij is een heilige naar mijn hart, want een heilige van het volk. Hier is echt sprake van volksgeloof. Officieel is hij nooit zalig of heilig verklaard, maar dat maakt de gelovigen

06.12.09 De Lichtkoningin van Beek
In Zweden en ook in andere Scandinavische landen bestaat al eeuwen de traditie om een lichtkoningin uit te roepen op de feestdag van Sint Lucia. Een kerstening van een heidens gebr

29.11.09 Sint Barbara en de mijnwerkers
Het zal u verbazen maar Sint Nicolaas had een huishoudster en dat was Sint Barbara. Sterker nog: ze was volgens sommige bronnen zelfs zijn echtgenote. Tenminste, dat zegt het volks

22.11.09 Fierheid in Diest
In het Hageland zijn ze maar wat trots. Dit fraaie stukje van Vlaams-Brabant heeft toch maar mooi zijn tweede heilige binnen. Ze hadden al sinds 1888 Jan Berchmans, geboren in het

15.11.09 Sint Caecilia, muziekpatrones
Sint Caecilia, muziekpatrones

08.11.09 Sint Maarten is weer populair
Achter de vrolijke klanken van de harmonie lopen de kinderen met hun lampions langs het knetterende vuur op het plein de kerk binnen. In korte tijd stroomt de kerk vol met zo’n 100

01.11.09 De troost van Allerzielen
Vroeger mocht je op 2 november, de gedachtenis van Allerzielen, zieltjes redden uit het vagevuur. Als kind geloofde ik dat overledenen in het vuur pijn moesten lijden om er hun zon

25.10.09 Allerheiligen is een mooi feest
Er zijn duizenden heiligen binnen de Katholieke Kerk, bekende en minder bekende, met hun eigen feestdag, eigen bedevaartsplaats, reliekenverering, een wereldwijde of slechts plaats

18.10.09 Maria in Tilligte
Maria is populair in Twente. Er zijn in dit katholieke deel van Overijssel meer dan 50 kapelletjes en er komen er nog steeds bij. Neem nu Tilligte, een gehucht van amper 750 zielen

13.10.09 Gerardusdevotie in Limburg en Twente
In de veertigdaagse vastentijd van 1964 liep ik iedere zondagochtend met een paar vrienden van mijn woonplaats Heerlen naar het klooster van de paters redemptoristen in Wittem. Een

04.10.09 Feest voor de Sterre der Zee
Het is een nek-aan-nekrace, denk ik, tussen Den Bosch en Maastricht, tussen de Zoete Moeder en de Sterre der Zee, de twee koplopers in Nederland wat de Mariadevotie betreft. Het he

27.09.09 Feestelijk danken voor de oogst in Twente
Het is een mooi gezicht: de cabaretier Herman Finkers nijver bezig met naald en draad om eikels (de weesgegroetjes) en kastanjes (de onzevaders) aan elkaar te rijgen tot een rozenk

15.09.09 Padre Pio biedt troost bij pijn en verdriet
De icoon van de troost, zou ik hem willen noemen: Padre Pio (1887– 1968). Deze Italiaanse pater is de meest populaire heilige van de moderne tijd, met straatlengte voorsprong op al

13.09.09 Sint Cornelius is nog steeds in trek
Mijn eerste kennismaking met verering van Sint Cornelius was een en jaar of tien geleden. Ik maakte tv-opnames met mgr. Wiertz, onder meer tijdens een plechtige viering in Heerler

06.09.09 De woelige geschiedenis van de Mariadevotie in Zeeuws-Vlaanderen
Zeeuws-Vlaanderen hoort bij Nederland, maar het is eigenlijk Vlaams. De bevolking heeft er ook een West-Vlaamse tongval. De Schelde zou natuurlijkerwijs de grens moeten zijn. Maar

30.08.09 Maria en een kluizenaar in de Groninger Ommelanden
Ik heb het al vaker verzucht: de reformatie heeft in onze streken niet alleen de uitwassen, maar ook de bloeiende volksdevotie volledig om zeep geholpen. Toch kun je regelmatig con

18.08.09 Onze Lieve Vrouw van Werbeek
Het is een slinkende en vooral oudere groep pelgrims die traditiegetrouw op de laatste zaterdag van augustus vanuit de Sint-Caeciliaparochie in Veldhoven naar het Mariaoord Werbeek

14.08.09 Sint Jeroen en zoekraken in Noordwijk
Heilige Antonius, beste vriend, zorg dat ik mijn ….. weer vindt”. Zo leerde mijn moeder me de H. Antonius van Padua aan te roepen als ik iets kwijt was. Hij is vanouds de patroonhe

09.08.09 Maria en de kroedwusj
Hoe merken we hier in de grensstreek dat er een belangrijke kerkelijke feestdag gevierd wordt? Dat zien we aan het grote aantal Belgen en Duitsers in de winkels. Zo is het ook op 1

02.08.09 De inspiratie van de H. Edith Stein
Er wonen domme, kortzichtige mensen in het Limburgse dorp Echt. Zo. Dat moest er eerst even uit, voor ik ga schrijven over waarschijnlijk de meest bijzondere mens die ooit in Echt

24.07.09 Lopen voor Titus Brandsma
Er gaat een zalige Nederlander mee in de Nijmeegse Vierdaagse. Tussen al die duizenden deelnemers die een sportieve prestatie willen leveren en daarbij de feestelijke sfeer willen

19.07.09 Het spijkerkapelleke van Esdonk
Wat heeft een oud ijzerhandelaar met volksdevotie te maken? Vraag dat maar eens in het Brabantse gehucht Esdonk bij Gemert. Nog ieder jaar gaan er tientallen kilo’s al dan niet roe

11.07.09 Sinti Bedevaart Roermond
Gelovige mensen zijn het. Vooral de devotie voor Maria is bij hen bijzonder sterk. We noemden ze vroeger zigeuners. Een denigrerend woord, bijna een scheldwoord voor de zwervende v

04.07.09 Heilige Martelaren van Gorcum
De geschiedenisboeken op school spraken lovend over de heroïsche Watergeuzen die als eerste Hollandse stad Den Briel veroverden op de troepen van de gehate Spaanse hertog van Alfa.

27.06.09 Waarom Petrus en Paulus geen volksheiligen zijn
Petrus en Paulus behoren tot de absolute top onder de heiligen. Petrus, de visser Simon die door Jezus als de leider van de christengemeente werd aangesteld en die je dus de eerste

21.06.09 De Sint-Janstros in Leenderstrijp
Je kunt in de katholieke kerk in principe alles zegenen. Als je er maar geen wonderen van verwacht. Dan wordt het bijgeloof. Ik heb al heel wat zegeningen gezien. Vroeger had ik er

13.06.09 Ommedracht van Eiteren
Mijn hart ligt het komend weekend bij de bedevaartgangers die zaterdag 40 kilometer door het Brabantse land van Valkenswaard naar Onze Lieve Vrouw van Handel lopen en de dag daarna

07.06.09 De ontroerende schoonheid van de sacramentsprocessie
Een zonnige zondagmorgen in het Limburgse heuvelland. In de verte hoor je de klanken van een harmonie en ineens zie je een kleurrijke stoet uit een holle weg in het veld omhoog kom

30.05.09 Maria, Hertogin van Drenthe
Bij Emmer Compascuum moet ik aan Zus uit de KRO-serie Toen was geluk heel gewoon denken: de vrouw van Simon, met haar vreemde accent, die uit de serie werd geschreven door terug te

23.05.09 Onze Lieve Vrouw van Sevenwouden
Het wordt tijd dat ik in deze meimaand eens wat verder kijk dan Brabant en Limburg. Mariadevotie is immers ook in het hoge noorden te vinden. Ze lopen er niet zo mee te koop als in

17.05.09 Motorzegeningen
Zouden er beneden de rivieren nog wel motoren rondrijden die niet gezegend zijn, begin ik me af te vragen. In het voorjaar vindt er ieder weekend wel ergens een zegening van motore

09.05.09 Sint Gemma Galgani in Sittard
Mijn zus heet Gemma. Ze is vernoemd naar Gemma Galgani, een Italiaanse vrouw die in 1903 op 25-jarige leeftijd overleed en in 1940 heilig werd verklaard. In die moeilijke periode v

04.05.09 Heiloo en mijn moeder
Onlangs reed ik met de trein langs de plek, waar iedere eerste zaterdag van de maand de trein van Amsterdam naar Alkmaar een extra stop maakt voor de bezoekers van ‘het putje van H

26.04.09 De Zoete Moeder van Den Bosch
De Zoete Moeder van Den Bosch verhuist ieder jaar. Het is een feestelijke verhuizing, met slaande trom, zoals dat in de kringen van de Brabantse schuttersgilden heet.

19.04.09 Een dennenboom voor Sint Brigida
Er wordt wat met bomen gesjouwd de komende weken. Hebben we net de Paasstaken gehad in Twente, krijgen we de komende weken de meibomen, die op tal van plaatsen worden opgericht.

12.04.09 Maastricht: stad van processies
“Het processieseizoen begint weer”, zo vertelt assistent-pastoor Ben Janssens van de Onze Lieve Vrouwe Basiliek in Maastricht niet zonder trots. Op Tweede Paasdag trekt de eerste s

05.04.09 Paasvuren en paasstaken
Op Paaszaterdag gingen om 12 uur de klokken luiden na twee dagen stilte. En die klokken kwamen door de lucht uit Rome en brachten paaseieren

29.03.09 Oecumene met Palmpasenstokken
Palmzondag is een dag van gemengde gevoelens: een feestelijk onthaal, maar tegelijk in het besef van komend lijden en sterven. Als kind vond ik de inwoners van Jeruzalem maar vreem

21.03.09 Maria Boodschap, een vergeten feest
In vergelijking met bijvoorbeeld Maria Geboorte (8 september) en Maria ten Hemelopneming (15 augustus) is Maria Boodschap een vergeten feest. Misschien omdat het theologisch toch e

15.03.09 Was Sint Jozef een watje?
Mijn tweede doopnaam is Jozef, vernoemd naar mijn oom Jo, die toen in Duitsland te werk was gesteld. Een lieve oom, maar die heilige Jozef, die sprak me nooit zo aan. Een ‘watje’,

07.03.09 Pelgrimeren is in en nog gezond ook
In 1990 vertrok Ignaas Brekelmans vanuit zijn woonplaats Vlijmen met zijn ezel Saartje ter bedevaart naar Santiago de Compostela, de plaats in het noordwesten van Spanje, waar volg

01.03.09 Sint Frederik, de vergeten heilige Fries
In het Friese dorpje Hallum zal er op 3 maart geen kaarsje branden op de feestdag van de Sint Frederik, hun eerbiedwaardige dorpsgenoot uit de 12de eeuw. Er staat weliswaar een bee

19.02.09 Na vastenavond het askruisje
Het woord geuzenteken, kende ik nog niet, maar nu besef ik dat ik als kind een dergelijk gevoel had na het ontvangen van het askruisje. Met dat kruisje van zwarte as op mijn voorho

15.02.09 Kerk en carnaval
Devoot stapten de oud-prinsen van de Maastrichtse carnavalsvereniging De Tempeleers deze zomer mee in de processie van Onze Lieve Vrouw Sterre der Zee. Misschien vreemd voor een bu

08.02.09 Onze Lieve Vrouw van Lourdes
Als een aangenaam, koele bries kwam het over Europa: de herleving van de devotie voor Maria. Na de Verlichting en het anticlericalisme van de Franse Revolutie kwam in de 19de eeuw

01.02.09 Blasiuszegen houdt stand
De speciale zegening tegen keelziektes op 3 februari was wijd verbreid in katholiek Nederland. Hier en daar, vooral in het zuiden van Nederland bestond tot in de tweede helft van d

27.01.09 Sint Aldegondis, geneesheilige tegen kanker
De medische wetenschap vermag veel, maar op een zeer algemene ziekte als kanker heeft ze nog weinig grip. Daarom is het opmerkelijk dat het steun zoeken bij Sint Aldegondis, de bel

19.01.09 Schuttersfeesten ter ere van Sint Sebastiaan
De priester heft de monstrans met het Allerheiligst Sacrament omhoog, de gelovigen knielen, de misdienaars zwaaien met wierookvaten en tegelijk klinken de luide saluutschoten van d

13.01.09 Tilburgs volksheilige Petrus Donders
Wekelijks schrijft oud-KRO-programmamaker Frans Tervoort over bijzondere plekken in Nederland waar roomse tradities de secularisatie lijken te overleven. Deze week: d

05.01.09 Dubbelfeest in Zuid-Limburg
Wekelijks schrijft oud-KRO-programmamaker Frans Tervoort over bijzondere plekken in Nederland waar oude Roomse tradities de secularisatie lijken te overleven. 

Ontdek Omroep.nl