Volksdevotie

Wekelijks schrijft oud-KRO-programmamaker Frans Tervoort (foto) over bijzondere
plekken in Nederland waar oude Roomse tradities de secularisatie lijken te overleven.
09.02.10 Hoe mgr. Savelberg zijn zaligverklaring mis liepIn mijn jeugd bepaalden ze het straatbeeld van Heerlen: religieuzen met grote, ronde, zwarte kappen. Ze heetten de Kleine Zusters van de Heilige Joseph en waren actief in de verple
17.01.10 Antonius en zijn varkensOver één ding zijn de joden en islamieten het eens: een varken is een onrein dier. Wat een droefenis voor deze vrolijke knorrepotten, intelligent en met menselijke trekjes. En ze l
24.12.09 Onnozele KinderenOnnozele kinderen, dat klinkt misschien vreemd, maar het woord onnozel betekent ook onwetend, onschuldig. Volgens het evangelie van Matheus gaf koning Herodes aan zijn soldaten het
19.12.09 De terugkeer van de kerststalDe Goedheiligman heeft zijn hielen nog niet gelicht of de Nederlandse winkelcentra, straten en zelfs woonhuizen worden tegenwoordig omgebouwd tot smakeloze paleizen van de wanstalt
13.12.09 't Heilig Bruurke van MegenHij is een heilige naar mijn hart, want een heilige van het volk. Hier is echt sprake van volksgeloof. Officieel is hij nooit zalig of heilig verklaard, maar dat maakt de gelovigen
06.12.09 De Lichtkoningin van BeekIn Zweden en ook in andere Scandinavische landen bestaat al eeuwen de traditie om een lichtkoningin uit te roepen op de feestdag van Sint Lucia. Een kerstening van een heidens gebr
29.11.09 Sint Barbara en de mijnwerkersHet zal u verbazen maar Sint Nicolaas had een huishoudster en dat was Sint Barbara. Sterker nog: ze was volgens sommige bronnen zelfs zijn echtgenote. Tenminste, dat zegt het volks
22.11.09 Fierheid in Diest In het Hageland zijn ze maar wat trots. Dit fraaie stukje van Vlaams-Brabant heeft toch maar mooi zijn tweede heilige binnen. Ze hadden al sinds 1888 Jan Berchmans, geboren in het
08.11.09 Sint Maarten is weer populairAchter de vrolijke klanken van de harmonie lopen de kinderen met hun lampions langs het knetterende vuur op het plein de kerk binnen. In korte tijd stroomt de kerk vol met zo’n 100
01.11.09 De troost van Allerzielen Vroeger mocht je op 2 november, de gedachtenis van Allerzielen, zieltjes redden uit het vagevuur. Als kind geloofde ik dat overledenen in het vuur pijn moesten lijden om er hun zon
25.10.09 Allerheiligen is een mooi feestEr zijn duizenden heiligen binnen de Katholieke Kerk, bekende en minder bekende, met hun eigen feestdag, eigen bedevaartsplaats, reliekenverering, een wereldwijde of slechts plaats
18.10.09 Maria in TilligteMaria is populair in Twente. Er zijn in dit katholieke deel van Overijssel meer dan 50 kapelletjes en er komen er nog steeds bij. Neem nu Tilligte, een gehucht van amper 750 zielen
13.10.09 Gerardusdevotie in Limburg en TwenteIn de veertigdaagse vastentijd van 1964 liep ik iedere zondagochtend met een paar vrienden van mijn woonplaats Heerlen naar het klooster van de paters redemptoristen in Wittem. Een
04.10.09 Feest voor de Sterre der ZeeHet is een nek-aan-nekrace, denk ik, tussen Den Bosch en Maastricht, tussen de Zoete Moeder en de Sterre der Zee, de twee koplopers in Nederland wat de Mariadevotie betreft. Het he
27.09.09 Feestelijk danken voor de oogst in TwenteHet is een mooi gezicht: de cabaretier Herman Finkers nijver bezig met naald en draad om eikels (de weesgegroetjes) en kastanjes (de onzevaders) aan elkaar te rijgen tot een rozenk
15.09.09 Padre Pio biedt troost bij pijn en verdrietDe icoon van de troost, zou ik hem willen noemen: Padre Pio (1887– 1968). Deze Italiaanse pater is de meest populaire heilige van de moderne tijd, met straatlengte voorsprong op al
13.09.09 Sint Cornelius is nog steeds in trekMijn eerste kennismaking met verering van Sint Cornelius was een en jaar of tien geleden. Ik maakte tv-opnames met mgr. Wiertz, onder meer tijdens een plechtige viering in Heerler
06.09.09 De woelige geschiedenis van de Mariadevotie in Zeeuws-VlaanderenZeeuws-Vlaanderen hoort bij Nederland, maar het is eigenlijk Vlaams. De bevolking heeft er ook een West-Vlaamse tongval. De Schelde zou natuurlijkerwijs de grens moeten zijn. Maar
30.08.09 Maria en een kluizenaar in de Groninger OmmelandenIk heb het al vaker verzucht: de reformatie heeft in onze streken niet alleen de uitwassen, maar ook de bloeiende volksdevotie volledig om zeep geholpen. Toch kun je regelmatig con
18.08.09 Onze Lieve Vrouw van Werbeek
Het is een slinkende en vooral oudere groep pelgrims die traditiegetrouw op de laatste zaterdag van augustus vanuit de Sint-Caeciliaparochie in Veldhoven naar het Mariaoord Werbeek
14.08.09 Sint Jeroen en zoekraken in NoordwijkHeilige Antonius, beste vriend, zorg dat ik mijn ….. weer vindt”. Zo leerde mijn moeder me de H. Antonius van Padua aan te roepen als ik iets kwijt was. Hij is vanouds de patroonhe
09.08.09 Maria en de kroedwusjHoe merken we hier in de grensstreek dat er een belangrijke kerkelijke feestdag gevierd wordt? Dat zien we aan het grote aantal Belgen en Duitsers in de winkels. Zo is het ook op 1
02.08.09 De inspiratie van de H. Edith Stein Er wonen domme, kortzichtige mensen in het Limburgse dorp Echt. Zo. Dat moest er eerst even uit, voor ik ga schrijven over waarschijnlijk de meest bijzondere mens die ooit in Echt
24.07.09 Lopen voor Titus BrandsmaEr gaat een zalige Nederlander mee in de Nijmeegse Vierdaagse. Tussen al die duizenden deelnemers die een sportieve prestatie willen leveren en daarbij de feestelijke sfeer willen
19.07.09 Het spijkerkapelleke van EsdonkWat heeft een oud ijzerhandelaar met volksdevotie te maken? Vraag dat maar eens in het Brabantse gehucht Esdonk bij Gemert. Nog ieder jaar gaan er tientallen kilo’s al dan niet roe
11.07.09 Sinti Bedevaart RoermondGelovige mensen zijn het. Vooral de devotie voor Maria is bij hen bijzonder sterk. We noemden ze vroeger zigeuners. Een denigrerend woord, bijna een scheldwoord voor de zwervende v
04.07.09 Heilige Martelaren van GorcumDe geschiedenisboeken op school spraken lovend over de heroïsche Watergeuzen die als eerste Hollandse stad Den Briel veroverden op de troepen van de gehate Spaanse hertog van Alfa.
27.06.09 Waarom Petrus en Paulus geen volksheiligen zijnPetrus en Paulus behoren tot de absolute top onder de heiligen. Petrus, de visser Simon die door Jezus als de leider van de christengemeente werd aangesteld en die je dus de eerste
21.06.09 De Sint-Janstros in LeenderstrijpJe kunt in de katholieke kerk in principe alles zegenen. Als je er maar geen wonderen van verwacht. Dan wordt het bijgeloof. Ik heb al heel wat zegeningen gezien. Vroeger had ik er
13.06.09 Ommedracht van EiterenMijn hart ligt het komend weekend bij de bedevaartgangers die zaterdag 40 kilometer door het Brabantse land van Valkenswaard naar Onze Lieve Vrouw van Handel lopen en de dag daarna
07.06.09 De ontroerende schoonheid van de sacramentsprocessieEen zonnige zondagmorgen in het Limburgse heuvelland. In de verte hoor je de klanken van een harmonie en ineens zie je een kleurrijke stoet uit een holle weg in het veld omhoog kom
30.05.09 Maria, Hertogin van DrentheBij Emmer Compascuum moet ik aan Zus uit de KRO-serie Toen was geluk heel gewoon denken: de vrouw van Simon, met haar vreemde accent, die uit de serie werd geschreven door terug te
23.05.09 Onze Lieve Vrouw van SevenwoudenHet wordt tijd dat ik in deze meimaand eens wat verder kijk dan Brabant en Limburg. Mariadevotie is immers ook in het hoge noorden te vinden. Ze lopen er niet zo mee te koop als in
17.05.09 MotorzegeningenZouden er beneden de rivieren nog wel motoren rondrijden die niet gezegend zijn, begin ik me af te vragen. In het voorjaar vindt er ieder weekend wel ergens een zegening van motore
09.05.09 Sint Gemma Galgani in SittardMijn zus heet Gemma. Ze is vernoemd naar Gemma Galgani, een Italiaanse vrouw die in 1903 op 25-jarige leeftijd overleed en in 1940 heilig werd verklaard. In die moeilijke periode v
04.05.09 Heiloo en mijn moederOnlangs reed ik met de trein langs de plek, waar iedere eerste zaterdag van de maand de trein van Amsterdam naar Alkmaar een extra stop maakt voor de bezoekers van ‘het putje van H
26.04.09 De Zoete Moeder van Den BoschDe Zoete Moeder van Den Bosch verhuist ieder jaar. Het is een feestelijke verhuizing, met slaande trom, zoals dat in de kringen van de Brabantse schuttersgilden heet.
19.04.09 Een dennenboom voor Sint BrigidaEr wordt wat met bomen gesjouwd de komende weken. Hebben we net de Paasstaken gehad in Twente, krijgen we de komende weken de meibomen, die op tal van plaatsen worden opgericht.
12.04.09 Maastricht: stad van processies“Het processieseizoen begint weer”, zo vertelt assistent-pastoor Ben Janssens van de Onze Lieve Vrouwe Basiliek in Maastricht niet zonder trots. Op Tweede Paasdag trekt de eerste s
05.04.09 Paasvuren en paasstakenOp Paaszaterdag gingen om 12 uur de klokken luiden na twee dagen stilte. En die klokken kwamen door de lucht uit Rome en brachten paaseieren
29.03.09 Oecumene met PalmpasenstokkenPalmzondag is een dag van gemengde gevoelens: een feestelijk onthaal, maar tegelijk in het besef van komend lijden en sterven. Als kind vond ik de inwoners van Jeruzalem maar vreem
21.03.09 Maria Boodschap, een vergeten feestIn vergelijking met bijvoorbeeld Maria Geboorte (8 september) en Maria ten Hemelopneming (15 augustus) is Maria Boodschap een vergeten feest. Misschien omdat het theologisch toch e
15.03.09 Was Sint Jozef een watje? Mijn tweede doopnaam is Jozef, vernoemd naar mijn oom Jo, die toen in Duitsland te werk was gesteld. Een lieve oom, maar die heilige Jozef, die sprak me nooit zo aan. Een ‘watje’,
07.03.09 Pelgrimeren is in en nog gezond ookIn 1990 vertrok Ignaas Brekelmans vanuit zijn woonplaats Vlijmen met zijn ezel Saartje ter bedevaart naar Santiago de Compostela, de plaats in het noordwesten van Spanje, waar volg
01.03.09 Sint Frederik, de vergeten heilige FriesIn het Friese dorpje Hallum zal er op 3 maart geen kaarsje branden op de feestdag van de Sint Frederik, hun eerbiedwaardige dorpsgenoot uit de 12de eeuw. Er staat weliswaar een bee
19.02.09 Na vastenavond het askruisjeHet woord geuzenteken, kende ik nog niet, maar nu besef ik dat ik als kind een dergelijk gevoel had na het ontvangen van het askruisje. Met dat kruisje van zwarte as op mijn voorho
15.02.09 Kerk en carnavalDevoot stapten de oud-prinsen van de Maastrichtse carnavalsvereniging De Tempeleers deze zomer mee in de processie van Onze Lieve Vrouw Sterre der Zee. Misschien vreemd voor een bu
08.02.09 Onze Lieve Vrouw van LourdesAls een aangenaam, koele bries kwam het over Europa: de herleving van de devotie voor Maria. Na de Verlichting en het anticlericalisme van de Franse Revolutie kwam in de 19de eeuw
01.02.09 Blasiuszegen houdt standDe speciale zegening tegen keelziektes op 3 februari was wijd verbreid in katholiek Nederland. Hier en daar, vooral in het zuiden van Nederland bestond tot in de tweede helft van d
27.01.09 Sint Aldegondis, geneesheilige tegen kankerDe medische wetenschap vermag veel, maar op een zeer algemene ziekte als kanker heeft ze nog weinig grip. Daarom is het opmerkelijk dat het steun zoeken bij Sint Aldegondis, de bel
19.01.09 Schuttersfeesten ter ere van Sint SebastiaanDe priester heft de monstrans met het Allerheiligst Sacrament omhoog, de gelovigen knielen, de misdienaars zwaaien met wierookvaten en tegelijk klinken de luide saluutschoten van d
13.01.09 Tilburgs volksheilige Petrus DondersWekelijks schrijft oud-KRO-programmamaker Frans Tervoort over bijzondere plekken in Nederland waar roomse tradities de secularisatie lijken te overleven. Deze week: d
05.01.09 Dubbelfeest in Zuid-Limburg
Wekelijks schrijft oud-KRO-programmamaker Frans Tervoort over bijzondere plekken in Nederland waar oude Roomse tradities de secularisatie lijken te overleven.









