Antoinette Hertsenberg

‘Ik blijf heel erg een eigen weg zoeken’

De Vierhoutense agoge Antoinette Hertsenberg (44) is TROS-icoon en al jaren presentatrice van programma’s als Radar en Opgelicht?!. Ze lijkt -uitgerust met een ingebouwde verontwaardiging. Op zaterdag treedt er in huize Hertsenberg weldadige rust aan: dan wordt de sabbat geheiligd.

Kijkers raken sneller geïrriteerd door vrouwen dan door mannen op de buis, zo lijkt het...
‘Ja! Als een man op het scherm een donkerblauw pak aantrekt is het altijd goed. Van een vrouw wordt dat niet geaccepteerd, die moet toch weer iedere week een ander fris en fruitig pakje aantrekken, en dat valt dan soms ook weer niet goed. Als vrouwen strak interviewen zijn ze direct pinnig, mannen gelden dan louter als een geschikte harde interviewer. Weet jij het?’

Als presentatrice van Radar en Opgelicht?! geldt Antoinette Hertsenberg al jaren als waakhond van de Hollandse portemonnee, de provisiekast en de auto. ‘Die rol hebben wij met Radar de afgelopen vijftien jaar langzaam opgebouwd. We staan nu op twee miljoen kijkers. In het begin was Radar bepaald niet succesvol, maar als je gewoon héél hard sleutelt aan het programma, kán het dus kennelijk. Ik ben persoonlijk altijd opgekomen voor de belangen van dieren, consumenten, kinderen of what-ever. Ik vind het leuk om een beetje strijdbaar te zijn. De vaste kijkers hebben mij keer op keer de woekerpensioenen aan de kaak zien stellen. Dan heb je het over het kapitaal dat gewone mensen hebben opgebouwd. Ik vind het een grove schande als je mensen vanuit slechte voorlichting gigantisch grote risico’s laat lopen ten aanzien van hun pensioengelden. Gelden die ze kwijt blijken te zijn als ze met pensioen gaan. Het gaat om gewone mensen die hun -kapitaal opgebouwd hebben met hun koophuis of pensioen. Bedrijven moeten daar niet mee spotten.’

De tijd van het spijker-in-de-yoghurt-onderwerp is voorbij?
‘Ja, bij Radar gaat het allang niet meer over de veiligheidsspeld in de soep. Dat ben je inmiddels ook wel verplicht aan die twee miljoen kijkers die op je programma afstemmen. We pakken vooral de grote bedrijven aan.’

Rabobank
Hertsenberg bijt zich zo nodig vast in een onderwerp tot de waarheid boven tafel komt. Als een bedrijf of instelling na aanmaningen van Radar niet reageert of naar de studio wil komen, dan heeft dat bedrijf een probleem met haar. De kijker weet inmiddels dat zij dan buitengewoon fel kan reageren. Dat overkwam de Rabobank. ‘De Rabobank maakt voortdurend reclame als dé meest betrouwbare bank van Nederland. Zij bracht een product op de markt waarbij je een gedeelte van je hypotheek kon vastzetten in spaargeld maar dát bleek dus niet gegarandeerd te kunnen worden, terwijl het wél zo in de folder stond. De Rabobank wilde niet komen. Toen heb ik op maandagochtend tegen mijn redactie gezegd: “Luister eens, dit gaat niet over een financier ergens driehoog-achter, dit is de Rabobank die in elke straat in elk dorp te vinden is. Deze bank heeft gewoon iets uit te leggen.” We hebben toen een oproep gedaan aan de Rabobank, maar toen kwamen ze nóg niet. De week erna hebben we weer een oproep gedaan, maar nu naar iedere directeur van iedere vestiging van de Rabobank, en toen vond het hoofdkantoor het nodig alsnog commentaar te geven. Zo gaat dat. Soms.’

Er bestaan tegenwoordig cursussen ‘training tegen Antoinette Hertsenberg’.
‘Ja, die trainingen zijn er al veel langer. Ik vind het prima als mensen zich laten trainen om hun boodschap goed over het voetlicht te brengen. Het is wél verkeerd dat mensen leren geen antwoord op vragen te geven. Wij van onze kant proberen het probleem zo helder mogelijk te schetsen.’

Charmeurs
Vanaf het begin maakt Hertsenberg deel uit van de eindredactie van Radar. Bij Opgelicht?! heeft ze een iets grotere afstand tot het onderwerp. ‘In Opgelicht?! valt mij telkens op dat er mensen wegkomen die anderen werkelijk voor tónnen hebben opgelicht en dat de politie daar zo weinig aan doet. Veel oplichters zijn bovendien echte charmeurs, lieden aan wie je op het eerste gezicht niet kunt zien dat ze oplichters zijn: amicale, vlotte praters die de tijd nemen om eerst bij je langs te komen, bosje bloemen voor je moeder en een paar leuke kleinigheidjes voor de kids, en na een paar maanden heb je het idee dat je er een vriend bij hebt. Dán slaan ze toe.’

Had het jou ook kunnen overkomen?
‘In dit soort charmeurs kan iedereen trappen. Als je niemand in je leven toelaat, kom je uiteindelijk nooit nieuwe vrienden tegen.’

In Duitsland is net een gigolo veroordeeld die een van de rijkste vrouwen van het land heeft opgelicht.
‘Ik vind het een fascinerend verhaal dat de rijkste vrouw van Duitsland een gigolo moet inhuren om aan haar trekken te komen. Dan denk ik: wát een eenzaamheid zal daar toch achter zitten! Voor Opgelicht?! is dit thema minder geschikt, want zaken rond gigolo’s zijn niet snel op afroep beschikbaar. Als er één programma is waarvan de research en de moeite die het kost om het te maken groot zijn, is het wel Opgelicht?!. Een van de moeilijkste onderdelen is de oplichter op locatie in de kraag te vatten en te confronteren met wat hij heeft gedaan. Het gaat heel vaak mis. We willen ook zeker weten dat de boef geen kruimelaartje is die eens een keer is uitgegleden, maar iemand die al een aantal jaren willens en wetens op het oplichterspad is. Soms zijn de slachtoffers mensen met een hoog opleidingsniveau. De afgelopen jaren hebben we een aantal zaken gehad waarbij grote groepen christenen werden opgelicht omdat zo iemand zich dan in die christelijke wereld begeeft en daarmee als zogenaamde “medegelovige” een heleboel vertrouwen opwekt bij mensen. Die mensen hebben grote bedragen geïnvesteerd en dat geld zijn ze dan kwijt.’

Hek om de zaterdag
Hertsenberg is zevendedagsadventiste. Katholiek opgevoed kreeg zij op haar zestiende grote twijfels over het katholieke geloof. Ze kreeg vooral geen antwoorden. De katholieke kerk keerde ze de rug toe. Toen haar vader overleed, werd ze opnieuw met een aantal vragen geconfronteerd en vond ze de antwoorden wel bij de zevendedagsadventisten. Ze heiligt nu de zevende dag, de zaterdag. ‘Ja, dat is de sabbat. Die begint elke vrijdagavond als het zonnetje ondergaat en zaterdagavond, als het zonnetje weer ondergaat, is het over. Het is iedere week voor mij een vluchtheuvel in de tijd waar ik kan schuilen en werken aan de relatie met elkaar en de dingen die in het -leven écht belangrijk zijn. Het lukt je ook alleen maar als je een groot hek om die dag heen zet. Vaak blijkt dat de mensen om je heen daar met buitengewoon veel respect en begrip mee omgaan.’

Niemand belt jou op zaterdag?
‘Er zijn natuurlijk altijd omstandigheden waarin dat wél kan. Wij proberen daar ook niet farizeïsch mee om te gaan. Ik ben zeker geen zware gelovige in de zin van de leer van het uitgestelde genoegen. Van: we gaan hier even afzien en dan krijgen we straks een ruime beloning in de hemel. Daar geloof ik niet in. Ik blijf iemand die héél erg een eigen weg blijft zoeken. Als op een ander moment een kerk beter bij mij zou passen dan deze kerk, dan zou ik moeiteloos overstappen. Maar dat is vooralsnog niet het geval.’

Grote ringen
Ze toont een vrolijk Braziliaans kippetje, afgelopen jaar voor haar verjaardag van een Braziliaanse vriendin gekregen. ‘Ik vind het zo’n leuk, -vreselijk vrolijk kippetje, een typisch handen-arbeidgeval. Het staat nu op mijn bureau en ik kan er iedere dag naar kijken, omdat het model staat voor Brazilië en op een bepaalde manier ook voor mijn vriendin. En deze ring komt uit Turkije. Ik ben dól op grote ringen, liefst als ze bijzonder zijn. In het Turkse winkeltje zei mijn man meteen: “Dít is een mooie ring.” Ik paste hem en het was ’m ook meteen. Ik heb de ring van hem gekregen. Ringen hoeven ook helemaal niet duur te zijn, ik heb ringen van zes euro en ringen van tweehonderd euro. Maar als je zo’n ring krijgt, weet je ook precies in wélk winkeltje of bij welke gelegenheid dat was.’

Grachtengordelgedoe
Je bent lid van de Grootste Familie van Nederland.
‘Inderdaad. Jan Smit, Yolanthe Cabau van Kasbergen; het is gewoon Nederlandse volkscultuur. De TROS is een omroep met burgerlijke waarden in de positieve zin van het woord. We zijn er gewoon voor de burgers. Veel mensen houden van Nederlandse volksmuziek en de TROS probeert daar ruimschoots in te voorzien. Hetzelfde doen we voor mensen die vermist zijn met het programma Vermist of met programma’s als Opgelicht?! of Radar. Als mensen bij de TROS érgens van doordrenkt zijn, dan is het wel dat wij niet op een hoger plan staan. Wij hebben helemaal niets met het grachtengordelgedoe. Daar heb ik ook zelf he-le-maal niets mee.’

Wél met de Partij voor de Dieren, waarvoor jouw echtgenoot Niko Koffeman Eerste Kamerlid is?
‘Nee, er wordt te vaak een connectie gelegd tussen mij en de Partij voor de Dieren. Ik ben niet actief voor de Partij voor de Dieren. Dat is mijn man en ik wil dat ook graag een beetje gescheiden houden. Natuurlijk volg ik hem in zijn werk met interesse, zoals hij mij ook volgt in mijn werk. We hebben allebei onze eigen kringen. Wel is het zo dat ik principieel geen vlees eet. Ik ben ermee opgehouden toen ik bij de Dierenbescherming werkte, vanwege een afkeer van die bio-industrie. En ik kan je zeggen: wij eten buitengewoon smakelijk thuis. We komen helemaal niets tekort. Als er één besluit in mijn leven is waar ik ook voor de rest van mijn leven blij over ben, dan is het wel de beslissing om -vegetariër te worden. Ik heb nooit dat ik denk: ‘O, at ik maar vlees!’