Jeanne Kooijmans

By far het mooiste, leukste en ontroerendste radioprogramma op de Hilversumse publieke zender heet Café Kooijmans. Zo’n 200.000 luisteraars doen inmiddels dagelijks ‘een bakkie’ bij dit radiocafé. Het succes van het programma wordt in hoge mate bepaald door ‘bardame’ Jeanne Kooijmans (44). Stem, traan en een krachtige persoonlijkheid: Radiodier Kooijmans bestiert haar café met verve.

Wat is het succes van het café?
‘Iedereen is er welkom om er zijn of haar verhaal te vertellen. En als je zelf geen verhaal te vertellen hebt, dan ga je lekker luisteren. Het zijn verhalen van gewone mensen, maar wel altijd bijzondere en unieke verhalen. Soms staan wij zelf weleens zozeer met onze oren te klapperen dat we denken: als je zelf op zoek gaat, vind je deze verhalen niet.’

Jij bent de spil en je doet dat op een hoogst eigen manier.
‘Ik doe het gewoon als mezelf. Natuurlijk speel ik wel de rol van barvrouw en natuurlijk probeer je te prikkelen om mooie antwoorden te krijgen, maar ik neem geen andere gedaante aan. De opmerkingen komen altijd ter plekke, er wordt niets gescript of uitgeschreven en er wordt ook niet uren over nagedacht of vergaderd. Maar weet je: dat is de magie van radio. Je knoopt toch op deze manier veel eerder een vertrouwelijk gesprek met iemand aan. Soms heb je in korte tijd al met iemand een vrij intiem gesprek, waarna ik mij soms afvraag: zou dat nu ook kunnen gebeuren als je elkaar in de ogen kijkt bij een bushalte? Ik denk het niet. Ik ben het type barvrouw tegen wie de mensen kennelijk graag een verhaal vertellen. Ik kan goed luisteren. Maar dat lukt me vooral bij radio. Zet mij niet voor een zaal vol mensen. Dat gaat niet lukken.’

Ben je ambitieus?
‘Soms wat té misschien.’

Té?
‘Als je heel erg ambitieus bent, dan gaat dat ook wel van andere dingen af. Ik heb ervoor gekozen om én moeder te zijn én partner én te werken en ik wil het liefst ook nog één nieuw programma per jaar bedenken. En dat wil ik dan ook nog uitvoeren of eraan meewerken. Natuurlijk kan dat niet allemaal samen, maar ik wil het, dus moet ik niet zeuren. Ik heb echt nog heel veel plannen. Ik ben vroeg begonnen maar ik ben ook weer niet zo’n loopbaanplanner. Ik heb heel erg van: “Jáá, daar heb ik zin in.” En dan ga ik weer dromen bouwen, ga ik die weer proberen te realiseren.’

Oude ziel
Ze is van huis uit katholiek maar noemt zich niet praktiserend meer. ‘Wel onderzoekend. Kijk, de katholieke geloofsovertuiging dat er méér is en dat je in een hemel komt, zegt mij niet zo veel, maar ik ben er wel van overtuigd dat je reïncarneert en dat je al vele levens geleefd hebt in een ander lijf. Van sommige mensen, soms zelfs al bij kinderen, zeg je: “Die heeft een oude ziel.” En soms merk je het zelf als je op een plek bent en denkt: hier voel ik me thuis, hier ben ik eerder geweest. Ik werk altijd heel erg volgens mijn zintuigen – ik zet ze allemaal open, de geur is daarbij een van de belangrijkste. Ik heb vaak het idee: je leeft heel veel levens en elke keer ga je een stapje verder. Je komt heel vaak terug.’

Reïncarnatie is niet bepaald toepasbaar op het katholieke geloof?
‘Nee, helemáál niet zelfs. Ik vind het binnen een geloof ook altijd zo jammer dat er beperkingen worden opgelegd. Ik ben onderzoekende en ik zal er waarschijnlijk in dit leven nooit achter komen, maar het biedt wel een groter leven, een grotere mogelijkheid. Sterker nog: het biedt een grotere werkelijkheid, want ik denk dat je zelf de werkelijkheid zo groot kunt maken als je wilt.’

Kom je later in de hemel?
‘Nee, je wordt weer opnieuw geboren, in een volgende fase.’

Knuffel
Ze laat mij Sammy zien, de knuffel van haar zoontje. ‘Ik neem hem vaak mee in mijn tas, als ik even iets extra’s nodig heb. Dat geeft me een veilig en fijn gevoel. Hij is ook vernoemd naar het liedje van Ramses Shaffy. En dit is een schelp, gevonden op het strand van Bali. Hij symboliseert voor mij de binnen- en buitenkant van mensen. Dit is zó zacht en zó rein en hier is zo veel te doen. Ik wil van elke plek altijd wel iets meenemen. Geen souvenirs maar iets wat ik vind. Het is prettig zo’n ding om me heen te hebben, want dan ben ik weer eventjes terug.’
Inmiddels heeft ze de Radiobitches Oeuvre Award binnengesleept. ‘Ja, ontzettend leuk. -Iedereen valt over die naam maar ik beschouw het als een geuzennaam.’

De motivatie bij de prijs was: je bent een radiodier.
‘Ja, ik ben een ontzettend radiodier! Ik heb ook tegen alle bitches-vrouwen bij die prijsuitreiking gezegd: “Blijf een bitch of in ieder geval eigenwijs.” Diverse bazen hebben dat vroeger wel vertaald als lastig, maar dat betekende gewoon dat ik weer met een idee aankwam dat niet direct in een doosje te vatten was of te veel gedoe gaf. Dan ontstond er al snel iets van: “Pfff, daar komt ze weer.” En dan denk ik: blijf dat vooral wél doen. Ik heb het daarover gehad met Sonja Barend, toch wel een van de krachtigste tv-bitches. Zij zei tegen mij: “Blijf eigenwijs! Blijf je eigen koers volgen, want als je goed bent, dan zul je het altijd redden.” Je moet met je redactieleden ook goed kunnen sparren en op zijn tijd flink ruzie kunnen maken! Er valt met mij behoorlijk te knokken. Maar ik denk ook altijd: als je met iemand goed ruzie kunt maken, dan houd je ook van diegene. Weet je, van de gewone dingen wordt al zo veel gemaakt. Je kunt natuurlijk met de stroom meelopen en voor veiligheid kiezen, maar ik denk dat je nooit voor veiligheid moet kiezen. Je moet gaan voor je droom!’

Afzakkertje
Terug naar Café Kooijmans. Het is voorgekomen dat zich tegen 12.00 uur een bus met een aantal caféliefhebbers bij de poort van de KRO meldden teneinde bij Café Kooijmans een afzakkertje te komen halen. ‘Ja, dat is een paar keer gebeurd. Dat is dan een beetje vervelend, want je hebt wel toestemming nodig om het pand te betreden. Er stond écht een hele bus op de stoep. Toen is Jennemiek, een van de serveersters, naar voren gegaan met allemaal “sloven van Kooijmans”. Die hebben ze gekregen. We hadden voor ál die mensen gewoon geen plek. Het zat vol. Ook met Kerst dachten mensen: saaie dag, wat moeten we doen? We rijden even naar het café, naar Jeanne! Dat is dus zó leuk, want we stralen uit dat we een plek zijn waar mensen gewoon welkom zijn.’

Is ‘Café Kooijmans’ altijd open?
‘Ja, ook met Kerst zit ik daar, hoor.’

Andersdenkenden, zondag 17 augustus om 14.00 uur op Radio 5