Wibi Soerjadi

‘Ik ben zoals ik ben, daar schaam ik me niet voor’

Hij oogt als een tengere Javaanse prins. Maestro Wibi Soerjadi (37) is niet alleen een gedreven pianist, maar ook een valentijnsromanticus. Wie hem op zijn imposante landgoed De Wulpenhorst spreekt, ontmoet ook een kolossale Disneyfanaat.

Wibi, niet alles in het leven is een sprookje?
‘Was alles in het leven maar een sprookje! Als ik speel, zink ik helemaal weg in de muziek. Maar als ik uitgespeeld ben, wil ik daarna in een simpeler wereld stappen, de sprookjeswereld.’

Wibi Soerjadi geldt in de ogen van veel fans als een regelrecht wonderkind. De pianist geeft op zijn landgoed De Wulpenhorst regelmatig concerten, binnenkort bijvoorbeeld een serie valentijnsconcerten. Het lijkt alsof zijn hele huis is volgehangen met Disneyfiguren, maar de Bechstein in de hal valt minstens zozeer op. ‘Die concertvleugel is als een verlengstuk van mijzelf. Via die vleugel kan ik me op alle mogelijke manieren uitdrukken. De Bechstein gaat vaak mee op concerten. Mijn favoriete Bösie (Bösendorfer-vleugel, red.) staat in mijn studeerkamer.’

De Goofy’s en de Winnie the Poohs zie je in jouw huis in elke hoek.
‘Ja, de sprookjeswereld van Disney spreekt mij erg aan. Ik combineer die met mijn “klassieke” leven: het zijn twee kanten van mij. Het huis is héél klassiek, je ziet ook de vleugels, je hoort de muziek, dat is natuurlijk mijn leven, maar die andere, speelse kant, die Disneykant, hoort ook bij mij. Als je hier in huis rondloopt, zie je al gelijk hoe ik ben.’

Je bent gewoon een knuffeldierliefhebber!
‘Ja, dat klopt. Toen ik nog klein was, las ik als kind Dante, Victor Hugo en Alexandre Dumas. Het was toen héél raar als je als twaalfjarige Dante las.’

Nu lees je Dante én Donald Duck naast -elkaar!
‘Precies! De Donald Duck lees ik nog steeds, alleen: nu valt het op wanneer je als volwassen man de Donald Duck leest. De ene kant kan niet zonder de andere. Ik wil me ook niet gaan verstoppen. Als je je anders gaat voordoen dan je bent, werkt dat niet. Ik ben zoals ik ben, daar schaam ik me niet voor.’

Marco Borsato
Hij is katholiek en gelovig. ‘Elke musicus is gelovig.’ Vóór elk concert gooit hij eerst alles even los en legt zichzelf in Gods handen. ‘Ik maak me helemaal leeg en stel mijzelf zo open en kwetsbaar mogelijk op, in de hoop inspiratie te ontvangen. Ik speel niet louter met mijn handen, ik speel met mijn hoofd én met mijn hart. Vanuit mijn omgeving krijg ik natuurlijk allerlei impulsen, maar uiteindelijk is het heel simpel: ik vraag God of Hij mijn muziek levend wil maken.’

De nieuwe aartsbisschop heet Eijk.
‘Ik ken hem natuurlijk niet persoonlijk. Van een bevriende priester heb ik gehoord dat de nieuwe aartsbisschop heel veel humor heeft, dat is altijd goed.’

Ben je ook praktiserend?
‘Ja, ik ben praktiserend, maar ik treed in de weekenden toch wel op, hoor.’

Wibi Soerjadi zit, naar eigen zeggen, ‘gewoon heel goed’ in zijn vel. De romantische pianist componeert zich momenteel het apezuur, met dit verschil dat er heden – in vergelijking met vroeger – veel meer uit komt. ‘Vroeger speelden componisten gewoon hun eigen werk. Nu spelen veel pianisten ook werken van mensen die -allang dood zijn. Zelf wil ik toch vooral eigen werk uitvoeren.’ Voor Classic FM maakte Soerjadi Liszt-achtige bewerkingen van nummers van Marco Borsato. ‘Ik vroeg me af: hoe zou Marco honderd jaar geleden hebben geklonken? Dus heb ik Marco’s songs in een klassieke vorm omgezet. Dat vond ik grappig.’ Voor amazone Anky van Grunsven componeerde hij de wel héél bijzondere muziek voor haar kür met haar paard Salinero bij de Olympische Spelen van Peking deze zomer. ‘Het is een hoogst eigen compositie, speciaal afgestemd en geïnspireerd op de bewegingen van het paard. De muziek is net als een ballet: de kleinste beweging moet worden vertaald.’

Benzinebon
Wibi is vroeg opgestaan. Hij moest componeren. ‘Dan sta ik op en denk: hé, ik heb een stuk in mijn hoofd. Ik loop dan naar de piano en ga dat stuk spelen. Opeens heb ik dan een melodie in mijn hoofd en denk: dat moet ik nog snel uitwerken. Dan zoek ik een stuk papier om het op te schrijven.’

Vooral op benzinebonnen, toch?
‘Hoe weet jíj dat? Ja, inderdaad. Een aantal onderdelen van de kür van Anky heb ik op benzinebonnetjes geschreven, want ik wilde die invallen niet kwijtraken.’

Dit moest Salinero eens weten!
‘Ja, inderdaad, dan komen er ineens thema’s in je op en voel ik die kracht van: dat moet zó en daar moet nog een accentje komen.’

Salinero heeft al bijna gewonnen in Peking?
‘Ja, ik hoop het wel.’

Ben jij daarbij?
‘Ik ben daarbij, ja, absoluut.’

Romantiek
Recentelijk zag televisiekijkend Nederland Soerjadi in een verbaasde galop tijdens een live-uitzending van Pauw & Witteman in de Amsterdamse Plantage-studio. Een YouTube-filmpje toonde Soerjadi als piraat verkleed, terwijl hij met één hand een gecompliceerd pianostuk speelde.

Jij bent vooral een gedreven pianist. Behoor jij tot de wereldtop?
‘Ik denk het wel, ja. Ik probeer naast kwaliteit ook nieuwe dingen op de piano uit: nieuwe klanken, nieuwe technieken. Ik probeer nieuwe mogelijkheden op die piano te zoeken. Met die “vertalingen” probeer ik de vleugel op een totaal andere manier te laten klinken, veel vóller en orkestraler. Liszt kende in zijn tijd natuurlijk zo’n vleugel met zo’n lange bassnaar nog niet, maar ik probeer compleet nieuwe klankmogelijkheden uit de vleugel te krijgen. Soms probeer ik hem als een eenmansorkest te laten klinken.’

En dan klinken er aanstonds romantische klanken tijdens de valentijnsconcerten?
‘Ja, rondom Valentijnsdag geef ik hier, op De Wulpenhorst, een aantal salonconcerten die in het teken van de romantiek staan. Ik laat pianostukken uit de Romantiek horen, want de Romantiek is natuurlijk wel mijn tijd. Het publiek is rond Valentijn ook wat gevoeliger, daarom vind ik het ook leuk om dat te doen. Muziek doet dan ook veel meer, zeker in de intieme sfeer met zo’n salonconcert. Er is maar heel beperkt plaats, de mensen zitten er heel dicht op. Het is echt heel bijzonder om zó dichtbij die muziek te voelen. Vroeger gaven Liszt en Chopin ook concerten op deze manier.’

Verstoppen
Zijn gestrande huwelijk met Marion zegt hij achter zich te hebben gelaten. Hij ervoer dat succes en eenzaamheid vaak dicht bij elkaar liggen. Hoe eenzaam kun je je voelen als tweeduizend mensen na een voorstelling voor je klappen? ‘Als je je beroerd voelt en er klappen zo veel mensen, dan sta je daar toch heel alleen op het podium. Tegelijk wil je die muziek ook delen met je publiek. Gedeelde vreugd is dubbele vreugd. Alleen: je bent daarna ook hélemaal leeg en als de mensen dan klappen, wordt alles versterkt. Daarom: al zijn alle dingen die je meemaakt nog zo naar, ze zijn toch eigenlijk alleen maar goed. Je leert er ook weer wat van en er komt altijd weer iets goeds uit. Voor mijzelf ben ik beter uit die heel moeilijke periode gekomen en daar ben ik blij en dankbaar voor. Er komen andere, mooie dingen voor in de plaats.’

Is dit het leven dat je begeert?
‘Ja, mijn passie blijft natuurlijk de muziek. Muziek creëren, muziek vertolken. Ik heb zo veel muziek in mijn hoofd zitten, dat kan ik gewoon niet bijhouden om op te schrijven, dat is gewoon eindeloos.’

Jij bent ook een perfecte marketingmachine?
‘Nee, de marketing doet het management. Ik ben alleen zoals ik ben. Ik wil ook het liefst alleen maar over muziek praten. Voor de rest ga ik aan mijzelf niets speciaal veranderen ten behoeve van de marketing. Sommige mensen gaan zich soms gedragen naar hoe ze denken dat het moet voor anderen. Ze gaan zich verstoppen om maar mee te mogen doen met de rest. Als iedereen gewoon zichzelf zou blijven, zou het zo veel beter zijn, want iedereen is uniek. Er zijn nog zo veel dingen die ik wil uitvoeren. Ik wil ook heel graag zelf een pianoconcert schrijven en uitvoeren. Ik wil alles doen om muziek bij een groot publiek te brengen. Voor die kür van Anky heb ik voor het grote publiek een speciale, toegankelijke remix gemaakt die de mensen gratis kunnen downloaden.’

Er zit een constante blijdschap rond jouw lippen en een lach om jouw mond. Wat is dat?
‘Dat is omdat ik me nu ook zo voel. Haha!’

Chocomel
Zijn oog valt op een Disney-Cinderellaschoentje, dat in een kleine vitrine staat opgesteld. ‘Assepoester is natuurlijk een tekenfilm, maar dit schoentje maakt de film als het ware tastbaar. Mét het strikje op dat kussentje is het precies zoals het in de film is, een rekwisiet, je houdt iets tastbaars van de film. Leuk. Het sprookje in mij.’

Je bent af en toe wel héél verrassend: bij jou thuis gaat het van goede wijn naar chocomel, en terug!
‘Ik houd inderdaad van heel goede wijn, maar óók van chocomel! En ik drink chocomel op dezelfde manier als wijn: ik ga er eerst aan ruiken, kijken of mijn smaakpapillen worden gestimuleerd.’

Geloofsserenade
In Sydney vinden in juli de Katholieke Wereldjongerendagen plaats. Vele jongeren uit de hele wereld, ook uit Nederland, komen in Sydney bijeen om, in aanwezigheid van de paus, hun geloof opnieuw gestalte te geven. Soerjadi zou voor ‘Sydney’, voor de Nederlandse katholieke jongeren, een eigentijdse geloofsserenade van hoop en vernieuwing willen componeren, die hij de jongeren in de lente graag wil voorspelen. ‘Ik zou de deelnemers op De Wulpenhorst willen uitnodigen, mét de aartsbisschop, om de compositie te komen beluisteren. Ik ben immers katholiek, lid van de katholieke kerk. Ik zou het een enorme eer vinden.’