Lucia Rijker

Andersdenkenden, 9 september 2007

Ik laat me niet verslaan, door het leven niet en ook door tegenslag niet?

Na een imposante bokscarrière zoekt Lucia Rijker (39) nu rust en een nieuw doel in haar leven. Donderdag wordt in Lucia Rijker, bokser, boeddhiste (22.50 Ned. 2) haar bewogen leven geschetst. ?Hoe het verder gaat is nog een verrassing. Dus heeft de documentaire een mooi open einde.?

Ze maakte in 1996 in Los Angeles haar debuut als profboksster. Nadien won ze zeker zeventien profwedstrijden, merendeels via knock-out. In 2004 speelde ze in Clint Eastwoods film Million Dollar Baby de rol van Billie the blue Bear.

De Boeddhistische Omroep maakte de documentaire Lucia Rijker, bokser, boeddhiste over haar enerverende leven. De film wordt donderdag in Holland Doc uitgezonden, in de week van het Boeddhistisch Filmfestival. Rijker werd voor de documentaire geruime tijd gevolgd in Nederland en Paramaribo. ?Ik heb ontzettend moeten huilen toen ik de film voor het eerst zag. Bepaalde gebeurtenissen raakten me echt héél diep, vooral over mijn moeder. Ik kon de film eerst ook niet volledig afkijken. Ik heb echt even moeten stoppen. De film heeft diepgang en past in het Boeddhistisch Filmfestival. Bij de meeste filmfestivals gaat het vooral om het einddoel. Dit gaat om de reis.?


(foto: rkk)

Ze kijkt mij tijdens het interview voortdurend in de ogen. Boksster en filmster Lucia Rijker lijkt weinig te verbergen te hebben. Ze spreekt heel laag, stationair, niet uit balans te brengen. ?Ik kijk mijn tegenstanders ook altijd aan.?

Is het een bokstechniek?
?Ik denk dat ik jou beter kan voelen als ik je aankijk. Ik volg mijn gevoel.?

Boosheid
Lucia Rijker was vroeger een boze boksster. Ze was bovendien ook een boos meisje. ?Ik kon me vroeger niet zo goed uiten. En als je je niet goed kunt uiten, word je vanzelf boos. Via de bokssport kon ik het letterlijk van me af slaan. Je hebt als vechter een dierlijk instinct nodig waardoor je dingen aanvoelt. Ik was boos en ik kanaliseerde het door te sporten en door kampioen te worden.?

Waar was je boos op?
?Elke tiener gaat wel door een fase dat hij of zij boos is en dan ga je op zoek naar wie je bent en wat je wilt. Mijn ouders gingen door een scheiding. Ik moest wat van mezelf maken.?

Wat is er voor die boosheid in de plaats gekomen?
?Zelfkennis. Boosheid is uiteindelijk verdriet of onmacht. Als je jezelf beter leert begrijpen, wordt de boosheid minder. Het zal nooit helemaal weggaan maar het inzicht helpt om ermee te leren omgaan. Ik heb er hard aan moeten werken. Je kunt alleen op eigen kracht inzicht krijgen. De vechtkunst ? de confrontatie met een ander en de gevaren die dat met zich meebrengt ? heeft mij gevormd. Op het moment dat je de confrontatie met een ander aangaat, komt daar angst bij kijken, angst voor pijn, angst voor verlies van je leven. Je moet hard werken om contact met je ?spirit? te maken.?

Ondertussen moet je leren klappen te incasseren?
?Klappen-krijgen moet je leren. Je moet een bepaalde ?drive? hebben om je te bewijzen, om te kunnen presteren. Dat afzien moet in je zitten.?

In haar carrière heeft Lucia Rijker geen wedstrijd verloren. Daarom zocht ze een grotere uitdaging en die vond ze in een gevecht met de wereldkampioen bij de mannen. In Lucia Rijker, bokser, boeddhiste zie je haar in dat gevecht knock-out gaan. ?Ik moest veel overwinnen om dat gevecht aan te gaan, maar ik heb er veel van geleerd. Ik kon, toen ik op mijn rug lag, me herinneren dat ik een heel verlicht gevoel had. Niet alleen omdat ik letterlijk in de warme lampen keek, maar er viel ook een soort rust over me, want je bent er gewoon even niet. Na afloop kreeg ik ontzettend veel pijn in mijn hoofd en werkte een week lang mijn kortetermijngeheugen niet.?

Ze bokste volgens kenners als een ballerina. ?Als je zoals ik motorisch getalenteerd bent, zijn de bewegingen belangrijk. Dat kan je vergelijken met een danser.?

Is boksen eigenlijk wel leuk?
?Ervaring is heel belangrijk. Ook je levensstijl. Ik ben 39 en heb nog helemaal nergens last van.?

Ik ken boksers die na hun vijftigste fysiek op waren en geestelijk ver heen!

?Ieder mens is anders, dus ook elke atleet. Ook voor wielrenners of voetballers van boven de vijftig jaar geldt: hoe ga je om met je roem? Hoe ga je om met macht??

Je bent een overlever?
?Het is maar hoe je met je leven omgaat. Ik laat me niet verslaan, door het leven niet en ook door tegenslag niet. Daar kies ik voor.?

Nichiren
Ze is boeddhiste, en koos ooit voor de ?moderne? variant van het nichiren-boeddhisme. ?Het boeddhisme paste voor mij het beste bij de vechtkunst. Het voelt als vertrouwd. En ik was er ook klaar voor. Je moet soms in je leven klaar zijn voor iets. Op een gegeven moment maak je een keuze, ja, als een gelofte. Er zijn binnen het boeddhisme verschillende stromingen en bij het nichiren chant (het herhalen van mantra?s, red.) je om het leven te zien zoals het is.?

Vallen boksen en spiritualiteit gemakkelijk te verenigen?

?Jazeker! Absoluut. Het een kan niet zonder het ander. Wij leven in een wereldse wereld en juist daarbinnen heb je spiritualiteit nodig.?

Dat is lang niet altijd bij iedereen uit voorraad leverbaar.

?Jawel, maar het is een keuze die je maakt. Bij mij heeft het gewerkt en het werkt nog steeds. Iedereen heeft een boeddha-natuur. Het is aan het individu om dat aan te boren en dat kan op verschillende manieren. Dan ga je het leven anders zien en beleven.?

Zo gewoon is dat voor de meeste mensen toch niet?
?Voor mij is dat heel gewoon. Als kind zocht ik al naar ?the meaning of life? ? waarom dit, waarom dat? En dat heb ik nog. Het nichiren-boeddhisme beantwoordt langzaamaan mijn vragen.?

Is het een geloof of een levenshouding?
?Ik denk alle twee. Het kan ook een levenshouding zijn. Je kunt boeddhist zijn zonder het boeddhisme te beoefenen, je kunt erover lezen om je in te leven. Ik beoefen het toch wel op een religieuze manier, want ik chant twee keer per dag ? als ik het goed doe. Ik reciteer mantra?s. Thuis of in mijn hotelkamer. Ik heb een ongelimiteerde honger naar leren, namelijk dat er meer is dan wat je met het blote oog kunt zien.?

De documentaire volgt Rijker op haar zieletocht door het leven. ?Het laat een andere kant van mij zien. Ik ben niet alleen gevolgd op weg naar het ?so-called? succes. Deze film gaat verder, die gaat over mijn reis naar binnen en de reis naar mijn eigen identiteit die uiteindelijk in Suriname eindigt. Suriname vormt een deel van mijn roots. Mijn tante woont er, zij is de enige van de familie die in Suriname is achtergebleven, alle andere kinderen zijn naar Nederland gekomen.?

Acteren
Enkele jaren geleden ging Lucia Rijker in Los Angeles wonen. De film Million Dollar Baby legde een nieuw talent in haar leven bloot. ?Toen ik die film kreeg aangeboden had ik eerst mijn twijfels. Maar toen ik aan deze boksfilm ? met een vrouw als hoofdrolspeelster ? kon bijdragen als actrice en als trainer/technisch adviseur van hoofdrolspeelster Hilary Swank, was ik snel om. Deze rol heeft mij veel opgeleverd qua bekendheid en erkenning. Meer dan het vechten in de ring zelf.?

Wil je de kant van de film uit?
?Ja, maar je moet er wel passie voor hebben. Ik doe af en toe een leuk rolletje maar ik denk niet dat ik er volledig voor kan gaan. Ik heb zeker potentie en dan is de vraag: ga je er hard aan werken, ja of nee? Het is gewoon een keuze. Ik houd ervan om me te uiten, om mensen te coachen, maar als je op de filmset staat is het ieder-voor-zich-en-God-voor-ons-allen. Acteren is leuk maar soms denk ik: er is toch meer in het leven dan dat. Ik wil het beste in mezelf naar boven brengen en dan maakt het me eigenlijk niet uit in welke vorm dat naar buiten komt. Ik maak keuzes op basis van wat ik echt voel.?

Op al haar reizen over de wereld gaan haar ?prayer beads?, haar kralenkrans mee. ?Dit is sandelhout, het ruikt ook lekker. Het representeert het menselijk lichaam: je hoofd, je armen, je lichaam en je voeten. Het is een teken van eeuwigheid, je draait hem een keer rond en dan houd je het leven in eigen hand. Zie je? Dit vasthouden heeft heel veel betekenis voor mij. Deze kralenkrans heeft echt alles meegemaakt, mijn hele levensverhaal met alle ups en downs.? Ook het roze nachthemd van haar overleden moeder is haar dierbaar. ?Mijn moeder heeft dit hemd heel vaak in het ziekenhuis en het verzorgingstehuis aangehad, en nu draag ik het. Het vormt het contact met mijn moeder. Als ik thuiskom maak ik zo even contact. Bijna alles wat mijn moeder kocht was roze. Ze kocht altijd mijn ondergoed, ze wist precies wat ik lekker vond zitten. Een van mijn onderbroeken valt praktisch uit elkaar maar ik draag hem nog steeds. Als je moeder iets voor je koopt, dan komt het vanuit haar hart.?

Alleen-zijn
Twee jaar geleden stopte Rijker met boksen. Ze gaat naar eigen zeggen de eerstkomende tijd even genieten, even niet meer tegen de stroom in zwemmen. ?Dat heb ik te veel gedaan. Nu wil ik met de stroom mee gaan. Alleen-zijn vind ik soms ook fijn. Alleen-zijn is voor mij niet eenzaam-zijn. Ik ben soms liever alleen.?

Je hebt geen relatie?
?Nee. Soms denk ik: waarom kan ik niet gewoon huisje-boompje-beestje en regelmaat hebben??

Heb je ook een antwoord?
?Nog niet.?

Je bent geen sociaal dier?
?Niet echt. Dat ben ik ook nooit geweest. Als kind was ik altijd al alleen.?

Maar welke kant ga je nu op?
?Dat is nog een verrassing. Dat is in de film mooi te zien. Het is een open einde.?

Gerard Klaasen ontvangt Lucia Rijker zondag in RKK?s Andersdenkenden, 14.02 uur, Radio 5