Herman Finkers

?IK BEN ROOMS, EN DAT IS ONGENEESLIJK!?

Andersdenkenden, 7 januari 2007

Hij is eigenlijk cabaretier by accident. Het theater was voor Herman Finkers (52) oorspronkelijk eigenlijk helemaal niet de bedoeling. Na een gedwongen rustpauze gaat hij dit jaar weer het podium op. Voor de RKK trok hij eind vorig jaar een weekend het klooster Koningshoeven in -, deze week etaleert hij in RKK?s Ziel en Zaligheid Twentse volksdevotionele gebruiken. ?Ik ben eigenlijk toch meer een wat teruggetrokken type?.

Heeft u humor?
?Ik heb net de Johan Kaartprijs gekregen dus dan moet het wel, zou je haast denken. Wat een smerige vraag! Dit is nu net zo'n vraag als wanneer ik aan u vraag: ?Meneer Klaasen, kunt u interviewen?? Ik had sowieso nooit gedacht dat ik humor had. Ik ben ooit begonnen met serieuze gedichten voor te dragen maar daar begonnen ze om te lachen. Ik afficheerde mijzelf in het begin ook als dichter tot ik tot mijn verrassing op een affiche zag staan: Cabaretier.

Gênant
Herman Finkers is naar eigen zeggen geen echt theaterdier. Het laatste waar ik ooit aan dacht was het theater. ?Je hebt van die artiesten die ontzettend naar dat podium verlangen, ook al hebben ze nog geeneens een programma. Dat heb ik niet. Ik sta niet met zo?n plezier op dat podium. Ik vind het zelfs een beetje gênant om daar te staan maar ik voel wel de drang om het te brengen?.

Moet u de tent of het gezin Finkers misschien draaiende houden?
?Ik heb geen gezin. Ik hoef ook de tent niet draaiende te houden, althans niet door op een podium te gaan staan. En om voor brood op de plank op een podium te gaan staan -, dat zou ik het nooit doen. Ik lig nog liever in de goot of meld me aan bij een klooster maar voor brood op de planken? Nee!?

Waarom doet u het dan wel?
?Het wisselt. In het begin deed ik het omdat ik eindelijk een functie gevonden had. Ik liep functieloos op deze wereld rond en toen ik erachter kwam dat ik op een podium mensen kon laten lachen dacht ik: ?Ik heb een functie?. Dat was in het begin de drijfveer. Later veranderde dat en dacht ik: ?Ach, laat ik er ook iets moois van maken?. Nog later dacht ik: ?Goh, ik heb dingen bedacht, opvallend dat niemand anders dat heeft bedacht, laat staan dat hij dat brengt, dus ik heb een echte functie?. Ik had vanaf dat moment dus echt iets te doen. Dat is waarom ik het doe.


(foto: Mark Prins)

Prachtige vraag
Ik heb hier een kwart eeuw op aarde rondgelopen met de vraag: ?Wat doe ik hier in Godsnaam? Ik wil wel graag weten wat ik hier te doen heb'. Willem Wilmink vroeg zich heel lang af waartoe hij op aard? was, en hij gaf als antwoord: ?Ik ben op aard om er een mooi verhaal van te maken?. Die prachtige vraag zou eigenlijk ieder mens zich zou moeten stellen: ?Waartoe ben ik op aard?? Als je voor jezelf een antwoord hebt gevonden weet je dat er met elk mens een bedoeling is. Daar moet je achter zien te komen. Als je zoals ik vroeger stotterend achter een muurtje stond, denk je niet ?Het zal wel de bedoeling zijn dat ik op een podium ga staan?, maar het blijkt toch zo te zijn?.

Niet wereldvreemd
Als kind was Finkers graag alleen. Hij stotterde. Op de kleuterschool ging hij vaak achter dat muurtje zitten. Zijn moeder schopte hem wel de straat op: ?Je moet met de kinderen spelen!?. ?Dat deed ik dan braaf. Ik kwam erachter dat onze kerk altijd open was, los zeggen wij in Almelo. Ik was er regelmatig want daar was het stil en zat je lekker rustig. Toen liep de kapelaan nog vaak in een lange rok te brevieren maar na enige tijd begon hij zich zorgen te maken: ?Jongen, is voor jou het voetbalveld eigenlijk niet veel leuker?? Dat was helemaal niet zo. Ik wil meteen het misverstand wegnemen dat ik een wereldvreemd iemand ben want ik ben erg gek op menselijke sociale dingen als carnaval?.

En inmiddels staat u een kleine 23 jaar in het theater. Bent u cabaretier ?by accident??
?Ja, dat klopt helemaal maar op het podium sta je echt helemaal alleen. Je hebt weliswaar contact met die hele grote groep mensen voor je maar je staat toch alleen op dat podium?.

Robert Long is dood
 'Ja, veel te jong en veel te vroeg. Hij was 63 jaar. Ik kende hem niet zo goed?.

Hij gaf ontzettend af op de paus en de kerk.
'Ja, dat geeft toch niet? Hij had een heel andere stijl dan ik heb maar hij was ook een ander soort persoon, en zo hoort dat ook. Ieder zoekt op zijn eigen manier. Hij stond wel ver van mij af, dat is zo. Zijn gedrevenheid vond ik wel interessant, hij had altijd een boeiend verhaal?.

U werd zelf op enig moment moe van uw eigen humor?
?Ik heb dat zo gespeeld in een programma maar het was ook echt zo. Ik werd mijn eigen grappenmakerij méér dan zat en dan zei ik ook: ?Ja, ú lacht er nu om maar ik hoor dit morgenavond weer?. Het was niet zozeer de humor zelf maar het tempo, ik was ergens in de 40 maar ik speelde nog alsof ik in de 20 was. Om die achterstand in te halen moest ik gewoon even een paar jaar niks doen. Terugvallen.

De zin van het nutteloze
Ik wilde een paar jaar de tijd hebben om nu eens geen nieuw programma te hoeven schrijven maar om je eens te oefenen in het schrijven. Ik heb niet stilgezeten, ik heb heel veel geschreven en bijna alles weer weggegooid. Ik schreef ook compleet nutteloze dingen die geen enkele zin hadden, zoals een klooster ook nutteloos is. Je doet dingen die geen nut hebben, en dat is zo ver- schrikkelijk zinvol. Het nutteloze is zo zinvol! Ook het functieloze is vaak zo zinvol?.

U zocht eind december ook de stilte op van de Abdij Koningshoeven in Tilburg. Weer alleen.
?Dat viel nog tegen! RKK?s  Kruispunt maakte opnamen voor de kloosterserie van Leo Fijen maar ik heb nog nooit zoveel gesproken als hier in dit trappistenklooster. Elke keer werd je opgetrommeld voor een gesprek maar ik had ook buiten de camera's om hele leuke gesprekken met de monniken hier. Ik voelde me haast beschaamd zoals ik hier met open armen ontvangen werd?.

Heeft u na  uw kloosterervaring een neiging tot intreden moeten onderdrukken? 'Intreden zal niet gebeuren want het kloosterleven is uiteindelijk niet voor mij geschikt. Wel voor even maar dan ook alleen om het daarbij te laten. Het kloosterleven is nogal radicaal. De discipline is erg sterk. Elke keer weer die bel, zeven keer per dag, op een gegeven moment zou ik zoiets hebben van ?Nu sla ik drie keer over?. Na de Completen was er elke keer een heerlijk glas Trappist van La Trappe, en dat is geen verkeerd bier! Het is goed dat er in een klooster bier gebrouwen wordt. Bier is toch wel iets dat de hemel en de aarde op een perfecte manier met elkaar verbindt?.

Verzameld werk Wilmink
Hij laat twee voorwerpen zien die hem zéér dierbaar zijn en die hij ook in de Abdij Koningshoeven bij zich had. Zijn begeleider in de abdij broeder Isaac vertelde Finkers dat hij altijd zeer geraakt werd door tederheid. ?Onmiddellijk dacht ik: ?Ik geef hem het Verzameld Werk van Willem Wilmink?. Als er immers één iemand tederheid en teerheid kon verwoorden, dan was dat wel Willem. Willem overleed drie jaar geleden en behalve een streek- genoot en een begenadigd tekstschrijver ook een goede vriend van mij. Dit Verzameld Werk is net een paar maanden geleden uitgegeven?.

Graduale triplex
Finkers laat ook een Graduale triplex zien. ?Je hebt de gewone Graduale waarin alle misgezangen van het hele jaar staan, met de kwadraatnotatie - die vierkante blokjes - op vier lijntjes. Bij de Graduale triplex staan ook nog twee andere notaties. Onder en boven staan twee notaties van de oudste handschriften die er zijn, nog van voor de uitvinding van het notenschrift. Ik ben drie jaar geleden met Gregoriaans begonnen en ik ben er helemaal verslingerd aan geraakt. Zo val je van het één in het andere?.

Ongeneeslijk rooms
Hij noemt zich een overtuigd katholiek die de dogma?s van Rome onderschrijft. ?Ik ben rooms, dat is ongeneeslijk. Het zit er in en je ramt de troep er niet zomaar uit. Niet dat ik alle leerstellingen van de katholieke kerk onderschrijf. Sommige praktische leerstellingen onderschrijf ik helemaal niet. Ik stem ook niet op een confessionele partij als het CDA, ik stem altijd links?.

Bij u werd enige jaren de diagnose ?chronische lymfatische leukemie? geconstateerd?
'Ik heb er geen last meer van. Ik heb er wel last van gehad maar het is nu onder controle. Het is een chronische ziekte maar ik voel me er erg goed onder. Je weet alleen dat je er niet echt oud mee wordt maar dat is voor latere zorg. Ik voel me zelfs gezonder dan toen ik niks mankeerde. Ik ga dit jaar weer met plezier het podium op?.

Bent u met een nieuwe programma bezig?
 ?Ik programmeer niks. Ik ga gewoon ad hoc spelen?.


Herman Finkers en Gerard Klaasen (foto: RKK)

Devotie rondom huis
Onlangs werd hij geïnterviewd voor het RKK-programma Ziel en Zaligheid. ?Er zijn een aantal religieuze volksgebruiken en processies gefilmd, en toen vroeg  ik mij af  wat ík rondom mijn huis aan volksdevotie kon laten zien. Ik laat enkele Twentse geveltegels zien, daar zitten vaak religieuze en heidense tekens in?.

De KRO zendt vanaf 1 mei de Twentse regiosoap ?Van Jonge Leu en Oale Groond? uit. U bent de loonwerker Gerrit Olde Weernink maar in de tweede reeks komt u niet meer voor.
'Inderdaad, Gait Olde Weernink is dood. Ik ben bij de eerste serie zowel voor als achter de schermen nauw betrokken geweest maar in die vervolgserie had ik geen zin meer. Geen behoefte aan. Ze draaien nog wel mijn herkenningstune maar ik ben eigenlijk met die tweede serie niet zo gelukkig. Die eerste serie was mooi, ik heb me daar heel graag mee geassocieerd, er werd daar iets geraakt maar die tweede is gewoon een andere wereld. Het is nu echt helemaal de soapkant opgegaan. Dat hoort niet bij mij?.

Kan uw vrouw inmiddels om uw grappen lachen?
?Há, ze lacht tegenwoordig zelfs heel hard! Mijn vrouw en ik zijn twee tegenpolen, en dat kan soms een zeer interessante combinatie opleveren. In het begin dachten we allebei: ?Shit, wordt dit mijn partner? dat wordt niet makkelijk? maar het is juist héél goed. Ik ben soms te makkelijk, zij is te principieel dus dat houdt elkaar wel in een goeie balans?.

En als gevolg daarvan lacht zij nu extreem hard om uw grappen?
?Zij lacht nu zelfs om mijn grappen als het helemaal geen grapje is! Vroeger riep ze: ?Ik begrijp niet dat dat leuk is? -, nu vindt ze praktisch alles leuk?.

U en uw vrouw zijn allebei ?heel goed te pas?
?Na goed te pas. En ?na? betekent ?zeer? goed te pas?.

Gerard Klaasen ontvangt Herman Finkers zondag in RKK?s Andersdenkenden, 14.00 uur, Radio 5.