Jort Kelder

?MAATSCHAPPELIJK GEZIEN VIND IK MIJZELF EEN WRAK?

Andersdenkenden, 10 december 2006

Een natte droom kwam uit. Jort Kelder (42) presenteert vanaf 9 december het KRO-televisieprogramma Parla, maar een omroepcarrière in het Hilversumse ambieert hij niet. Op termijn zegt hij op te zullen stappen als hoofdredacteur van het tijdschrift Quote. Gesprek met de ideale haan in het kippenhok. ?Ik vind de televisiewereld redelijk vluchtig. Geen prettige wereld, mag u weten?.

U draagt bretels. Is dat nodig?  
Helemaal niet! Het is pure gimmick. Komt eigenlijk voort uit mijn fascinatie voor de film Wallstreet met Michael Douglas in mijn studententijd in de diepe jaren ?80. Dát was echt een film met slechte roofkapitalisten die continue bedrijven pakten. Die hele Newyorkse sfeer met al die yuppies, dat vond ik toen wel een fascinerend wereldje. Met die bretels ben ik me er een beetje naar gaan kleden. Op een gegeven moment realiseer je je dat je met die dingen compleet voor gek loopt maar dat is dan juist een reden temeer om ze aan te houden. Ik bedoel: je hebt mensen die met een hoofddoekje voor gek lopen, ik loop voor gek met mijn bretels. Ik heb zo?n veertig paar. Ik bedenk altijd: hoe zit zo?n bretel vast aan de broek? Niet met zo?n clip want dat vind ik zo goedkoop, nee, je moet van die vorkjes hebben, met van die touwtjes met knopen in de broeksband. Dat is zoals het hoort?.


Foto: RKK

Geen loonslaaf
Een watervlugge prater met een stevig-kakkineuze inslag, deze Jort Kelder. Hij komt naar eigen zeggen uit een rood nest. Ooit waren de Kelders protestant, vérweg, twee generaties geleden. ?Ik ben niet zo paaps, moet ik eerlijk zeggen?. Het beeld van een horige loonslaaf blijft in het geval Kelder niet lang hangen. ?Ik vind dat een journalist niet teveel moet verdienen dus ik verdien niet heel veel meer dan de andere redacteuren hier. Maar ze stoppen mij wel wat toe, hoor! Ik krijg wel eens een bonus of wat aandelen. Maar als er één journalist in Nederland is die wat dat betreft niet zielig moet doen, ben ik het wel. Ik verdien nog altijd vele malen meer dan de minister-president!?

Biotoop Amsterdam
Van redactiewege was mij met klem de vraag gesteld of hij het echt is: een grachtengordelyup. ?Ach, kijk, de helft van je leven speel je toneel en dat is ook wat de mensen en de media van je maken. Ik heb daar ook zelf altijd aan mee gedaan dus ik voel me er ook senang bij. Ik hoor wel in de biotoop 'Amsterdam? maar aan de andere kant ook weer niet. Ik hoor eigenlijk nergens bij. Ik ben nog niet eens lid van de ANWB. Ik heb lang hier in de grachtengordel gewoond en ben toen naar een huis aan de Vecht verhuisd. Ik verhuis nu weer zo?n beetje terug naar Amsterdam want dít is toch waar ik leef?.

Vrijzinnig maar niet tégen
Veel mensen waren volgens Jort Kelder verbaasd bij het vernemen van het persbericht dat uitgerekend Jort Kelder voor de KRO een televisieprogramma gaat maken. ?Voor mij zelf was het even verbazingwekkend. Ik had al meteen gezegd dat ik niet van katholieke huize was maar dat ik levensbeschouwing wel van belang vind. Het programma dat ik ga maken gáát dan ook ergens over. Ik ben in orthodoxe zin niet katholiek of protestant of islamitisch maar ik bemoei mij wel met de wereld om mij heen. Ik heb namelijk meningen. Laten we er toch een beetje los over zijn. Ik ben vrijzinnig maar ik ben niet tégen. Mijn soort visie kan er juist een nieuwe invulling aan geven. Ik kan natuurlijk in het KRO-blad een aantal uiterst politiek correcte dingen zeggen over het katholicisme maar dat zou heel ongeloofwaardig zijn. De KRO weet wie ze heeft genomen: in bepaalde opzichten ben ik natuurlijk een projectiel-in-dienst?

Zijn wij inmiddels KRO-collega?s?
?Wellicht. Ik werk formeel voor het bedrijf van Jeroen Pauw. Hij produceert het debatprogramma. Jeroen wordt in Rome ook niet gezien als één van de grote zonen, toch??

Wat voor een type bent u eigenlijk?
?Oef, ik ben een druk mannetje. Een beetje een ADHD-type. Ik kan ook niet goed stilzitten. Ik heb een concentratiespanne van een seconde of zes. Ik lees altijd over mezelf dat ik heel ijdel ben maar ik ben volgens mijzelf één van de weinige mensen die daar dan ook heel open over is: iedereen is ijdel, of dat nu intellectueel of qua uiterlijk is?.

Geniet u van uw persoon?
?Nee, daar ben ik best heel calvinistisch in. Ik ben eerder nederig, nooit tevreden. Ik ben niet ontevreden met wat ik presteer maar ik ben nooit blij met wat er gepresteerd is want het is nooit genoeg. Ik kan niet genieten van succes. Dat is calvinisme?

Heeft u uw ouders nooit meegedeeld wat u in dit leven wilde?
?Nee, daar werd niet over gesproken, dat is eigenlijk al te intiem in een calvinistisch milieu. Je praat niet over je werkelijke ambities en drijfveren. Wij zijn ook niet genereus in schouderklopjes, ik ook niet. Je doet je ding en je ziet wel hoe het afloopt?.

Georgina
Kelder kan zich in wezen wel vinden in de Nederlandse traditie van ?gewoon doen?. ?Maar toen ik hoofdredacteur van Quote werd heb ik in het begin wel een paar stomme dingen gedaan. Ik heb mij toen toch als een rechts ettertje geprofileerd. Daar geniet ik soms ook wel weer van. Maar: wij zijn een land van vakjesdenkers en je komt nooit meer uit dat vakje. Ik ga me nu ook niet anders voordoen als ik ben. Ik vermoed dat mijn vriendin Georgina (Verbaan - red.) mij wel een egoïstische idioot zal vinden, een monomane gek, een ramp in de keuken, of eigenlijk geheel afwezig in de keuken. Er zijn zo van die dingen dat je denkt: ?Hoe is het mogelijk dat die vrouw die man nog pikt?? Maar het gaat verder heel goed tussen ons?.

Vindt u zichzelf geslaagd?
?Gedeeltelijk. Wat ik bij Quote gepresteerd heb met de mensen hier om mij heen, is denk ik wel geslaagd. Dat blad stáát. Maatschappelijk gezien vind ik mezelf een wrak. Ik heb natuurlijk maatschappelijke ambities, ik vind zo?n debatprogramma als Parla ook héél leuk omdat dat breder is dan Quote. Dat gaat over de wereld om ons heen en is iets meer dan alleen maar geld verdienen. Maar ik heb in de jaren dat ik nu leef de wereld natuurlijk niet beter gemaakt?.

Hij blikt naar mij als iemand die voor geen enkele vraag uit de weg gaat, een beetje brutalig. U kunt alles aan?
?Ik denk het niet. Ik ben een buitengewoon verlegen typ, dat ziet u toch wel?

Ons hoofd Godsdienst en Cultuur noemt u de ideale haan in het kippenhok?
 ?Ik wil dat haantje wel zijn maar we zijn nog wat kippen aan het zoeken. Goedgebekte kandidaat-kippetjes die mij de baas zijn zijn zeer welkom?.

Churchill en bretels
Op zijn bureau staan staat een klein beeldje van Winston Churchill. Churchill blijkt één van Kelders idolen te zijn, het past bij hem. ?Hij is al heel wat keren van het bureau gevallen. Churchills bijzondere eloquentie is voor mij natuurlijk wel een voorbeeld van hoe het hoort. Hij was belezen maar ook een aansteller en een acteur. Weet je wat Churchill in zijn memoires schreef toen hij op 10 mei 1940 premier werd? ?Dit was het moment waar ik mijn hele leven op voorbereid was. Dit moest gebeuren. Ik immers zou het gaan opnemen tegen Adolf Hitler?. Hij zag zich dus voorbestemd om deze grote rol in de geschiedenis te spelen. Ook mijn bretels passen toch wel heel erg bij mij. Ik koop eigenlijk nóóit iets. Ik koop pakken om te dragen en voor de rest koop ik eten in restaurants maar verder niets. Ik heb niets met telefoontjes of horloges, en ook met gadgets héb ik niks. Mijn bretels vormen toch mijn textiele uitvoering?.

Geruchten willen dat Kelder bij Quote gaat vertrekken. ?Wellicht kan ik in een bepaalde constructie blijven omdat ik natuurlijk toch een beetje Mister Quote ben. Het wordt hier een beetje eenzaam als ik weg ben?.

It?s lonely at the top?
 ?Quote vormde de afgelopen 17 jaar toch voor een groot deel mijn leven. Het zal geen afscheid van de ene op de andere dag zijn. Ik zal Quote niet als verweesde baby in de goot achterlaten?.

U ambieert geen loopbaan in het Hilversumse?
?Nee, eigenlijk niet. Ik vind de televisiewereld redelijk vluchtig. Dat blaadjesmaken heeft toch iets meer adem. Ik vind het eigenlijk geen prettige wereld, mag u weten. De kwaliteit van de televisie is de laatste jaren naar mijn idee zienderogen achteruitgegaan. Het is vooral choque-televisie geworden waardoor omroepen alleen nog maar in plattigheid tegen elkaar aan het opbieden waren. Daar moet een kentering in komen. Ik kijk niet veel televisie, misschien een uur per week maar als ik kijk heb ik gewoon behoefte aan een goed gesprek. Ik heb geen tijd voor onzin of alleen maar Idols-achtige programma?s. Ik mis ook iemand als Adriaan van Dis, dus gewoon een goed gesprek?.

Parla
In het debatprogramma Parla gaat hij wekelijks met louter vrouwen een gesprek voeren over actuele onderwerpen. ?Parla wordt dus heel leuk?. Een natte droom kwam uit, lees ik uit uw mond in het persbericht. Uw natste? ?Ha, dat hoop ik nu ook weer niet, nee. Ik heb wel nattere dromen gehad maar het is in elk geval geen boze droom. Ik heb dit altijd willen doen. Het is al een hele rare formule met alleen maar vrouwen en zo?n male chauvinist pig als dat varken Jort Kelder in het midden. Ik verheug me er erg op. Ik hoop niet dat ik ál te veel hysterie in de dames ga losmaken. Het moet een beetje verstandig programma worden en het moet ook inspireren..Ik hoop natuurlijk stiekem dat de hele tribune over me heen zal vallen als ik een stelling verdedig maar dan wel in het nette. Het wordt geen Jerry Springer-televisie en we gaan er ook geen schreeuwpartij van maken. We hebben vrouwen in alle leeftijdscategorieën, van 25 tot 75, héél interessant en voor mij ook spannend want ik weet niet of ik ze allemaal zo goed aankan. Maar ik neem wél stelling , anders hadden ze Jort Kelder niet moeten vragen! We gaan bijvoorbeeld discussiëren over de stelling: mogen vrouwelijke ministers eigenlijk zwanger worden? Eigenlijk moet je zeggen dat vrouwen in de categorie van 28 tot 35 jaar niet de politiek in mogen tenzij ze op een briefje verklaren dat ze ervoor zorgen niet bezwangerd te worden. Nóu, daar is meteen enorm veel emotie over in de zaal! Want dat houdt iedereen bezig. Ik ben in dat debatprogramma dus aangever en relschopper tegelijk. Ik moet ervoor zorgen dat daar hopelijk een fel en betrokken debat gaat plaatsvinden. Parla is geen louter vrouwenprogramma, althans: het is niet alleen voor vrouwen. Ik verwacht dat er heel veel mannen gaan kijken maar het is niet bedoeld voor mensen die als een soort couch potato op de bank onderuit naar een voetbalwedstrijdje liggen te kijken?.

Gerard Klaasen ontvangt Jort Kelder zondag in RKK?s Andersdenkenden, 14.00 uur, Radio 5