Joop Braakhekke

Andersdenkenden, 22 oktober 2006

?IN NEDERLAND RAKEN WIJ ALLEEN MAAR IETS AAN?

Cuisinier, kookgek, zakenman, entertainer, theaterbeest: wát is Joop Braakhekke (65) eigenlijk niet?  Het enige dat de laatste jaren aan hem ontbrak was een eigen televisieprogramma en zíe: dat is er nu ook weer. Met top-kok Robert Kranenburg en Caroline Tensen presenteert hij vanaf deze week Topkok, een soort Idols voor aanstaande kokmeesters. ?Ik restaureer mensen, ik wil ze mentaal mooier maken?.

Humor
Scherpe tong, duidelijke spreekstijl. Spits en razend intelligent. Soms lijkt de restaurateur ongedurig en knorrig maar dat is slechts schijn: Joops humoristische inslag ligt onder pakweg elke welluidende zin verscholen.

U bent 65, de AOW heeft toegeslagen!
?Ik zit in mijn 66e jaar, ja. Ach, je moet het gewoon laten gaan, het is net als met zeilen: de wind drukt ons vooruit. Je verandert, dat is zichtbaar en voelbaar. Ik conserveer mijn lijf maar mentaal verandert er toch ook het een en het ander?. Recentelijk lag hij nog met zijn Mini Cooper in het water van de Haarlemmertrekvaart. ?Ja, dat ging helemaal fout. Een ongeluk in de ware zin van het woord: het had niet hoeven te gebeuren. Ik zat onder het rijden een telefoontje te frummelen?.

Katholiek hoofd
Ik vind hem een beetje een katholiek hoofd hebben: uitgesproken rond-bourgondisch, met slimme, priemende, niet-zuinige oogjes. ?Wat is een katholiek hoofd? Bourgondisch ben ik in elk geval. Mijn hele vak is bourgondisch. Als je in mijn vak armoedig gaat doen kan je wel ophouden. Het is altijd allure, het is altijd gastvrij, het is altijd een mooie fles wijn, vooral als je gasten hebt. Het is eigenlijk een tweede natuur?.


(foto: RKK)

U houdt u zich behoorlijk aan de lijn want als u wilt kunt u zich elke dag wel het ongans eten?
?Ja, want anders moeten er voor mij drie stoelen aangeschoven worden. Ik was als kind abnormaal dik. Daar heb ik later altijd voor opgepast want eigenlijk kan ik niet tegen ultiem ongedisciplineerd gedrag. Ik kan met gemak elke dag aan de fles liggen lurken maar dat doe ik gewoon niet, zéker omdat het mijn vak is?.

U bent dus niet aan het Sonjabakkeren?
?Ach, dat is ook weer zo?n gril. Ik lees dat allemaal niet. Ik vind: een dieet is een discipline die je zelf moet hebben. Als je er geen zin in hebt moet je het gewoon niet doen. Het is voor mij een kleine kunst om als een klein dik Michelin-mannetje door het leven te gaan maar dat wil ik niet dús gebeurt het niet. Ik eet wat ik wel en niet moet eten, ik weet welke pillen ik wel en niet moet hebben, ik heb een trage verbranding dus ik zal het altijd een beetje moeten helpen?.

Joopbraakhekkeren, dat zal niet gebeuren?
?Nee! Kijk, Sonja Bakker en-wie-ook zijn allemaal antwoorden op de welvaart en binnenkort zal er wel wéér iemand met zoiets komen die er brood in ziet. Hoe lang is het nu geleden dat we dat Montignac hadden? Heb je ooit nog iets gehoord van mijnheer Montignac? Die zal nu wel rijk zijn en op een kasteel zitten?.

Katholicisme
Zijn vader was van hervormde huize, de boeren in zijn streek waren strenggelovig. ?Mijn moeder komt uit een half-katholiek nest. Ik voel me ook veel meer tot het katholicisme aangetrokken. Toen ik later in Maastricht naar de Hogere Hotelschool ging, was die stad nog een katholiek bolwerk, daar had ik wel wat mee. Nu zeg ik wel: al dat gedoe over geloven tegenwoordig, natuurlijk, ieder mens zal bewust of onbewust geloven maar of dat nu direct in de personificatie van een God moet zijn, daar houd ik niet zo erg van?.

Zen
Braakhekke doet inmiddels aan Zen. ?Je kunt niet aan Zen doen, je bent Zen of je bent niet Zen. In Zen trekt me aan dat je de dingen in het leven eigenlijk moet dóen-om-het-doen en niet om alle franje erom heen. Een heleboel mensen jagen iets na: succes, geld, weet-ik-veel-wat maar je kunt zoveel najagen maar daar gaat het uiteindelijk niet om. Al dat gehijg leidt alleen maar af. En wanneer je het dan doet, doe je het waarschijnlijk heel goed omdat je niet gehinderd wordt door alle blokkades eromheen. Dat brengt vanzelf succes?.

Geer & Goor
In Braakhekke?s omgeving opereren niettemin ernstige hijgers, opper ik voorzichtig. Kan hij zoals velen ook niet wáchten tot Geer & Goor weer wekelijks op de televisie zijn? ?Hahaha, ik heb programma nog nooit gezien, ja, een promootje. Ach, ze doen maar, ik vind het allemaal prima. Gerard Joling vind ik een enige man en Gordon is ook prima. Zolang het publiek zich eraan vergaapt is er toch niks mis mee? Laat maar gaan! Het zijn twee hyperpopulaire kijkkanonnen gebleken, twee jongens die alles wat hen voor de mond kwam gewoon zeggen. Ik hoor daar niet bij. Ze hadden onlangs wél echt ruzie, daar weet ik toevallig iets meer van maar het wordt ook meteen breed uitgesponnen in de media. En voor een deel kan het ook bedacht zijn, voor de publiciteit. Maar er was deze keer echt wel iets?.

In uw eigen branche tref ik de laatste tien jaar opmerkelijk genoeg hoe langer hoe méér tv-koks aan: Herman den Blijker, Cas Spijkers, Pierre Wind?
?Je ziet dat er van hen tegenwoordig characters gemaakt worden: Pierre Wind doet er alles aan om een character te zijn. Hij zou een beetje meer zichzelf moeten zijn. Herman den Blijker is veel meer zichzelf, die is zoals hij is. En Herman heeft natuurlijk wél een enorme kennis van zaken! Ik weet ook niet of Pierre Wind helemaal een collega is. Het is misschien niet zo leuk om te zeggen maar Pierre moet niet zo naar roem en macht willen hengelen. Cas Spijkers is natuurlijk een peiler onder de culinaire wereld. Cas is eigenlijk veel méér dan wat hij nu tentoonspreidt maar hij heeft nu een beetje meer voor het geld gekozen. Daar heeft hij misschien ook wel een beetje gelijk in?.

Goedkoper dan psychiater
Ooit startte Braakhekke in Apeldoorn het restaurant De Filosoof om daarna in Amsterdam het bekende Le Garage te openen, inmiddels vergroot met het etablissement En Pluche. Advocaat Theo Hiddema zei eens over Braakhekke?s restaurants: ?Een bezoek aan Le Garage is goedkoper dan de gang naar de psychiater?. ?Zó! Dat wist ik nog niet. Ik spreek hem regelmatig maar dát heb ik hem nog nooit horen zeggen. Ik vind dat wel een groot compliment. Weet je, ik hoor niet bij díe restaurateurs die zich in het zweet werken om drie of vier sterren te behalen, dat vind ik echt onzin. Daar heb je Zen weer: ik doe dit vak omdat ik het omarmd heb, ik doe dit vak om-het-vak. Ik vind: een restaurant moet in de samenleving iets zijn waar mensen tezamen komen om elkaar te ontmoeten, om elkaar te zien, te spreken, aan een tafel aan te schuiven, en wij zorgen dat daar dan een leuk gerecht en een goede wijn voorhanden is. Ik vind dat niet meer dan normaal?.

Is er een  vergelijking te trekken met de kerk?
?Ja, de kerk moet mensen geestelijk restaureren. Een restaurateur restaureert mensen op een andere manier. Hij krikt mensen op, haalt mensen uit de dagelijkse sleur, probeert ze blij te maken?.

U kunt eigenlijk niet zonder een eigen tv-programma?
?Jawel, hoor, ik leef al jaren zonder eigen tv-programma. Onbegrijpelijk vond ik het wél dat mijn AVRO programma Kookgek op Reis dat een miljoen kijkers trok ineens als een uitgewrongen dweil in een hoek gegooid  werd. In Topkok moeten de kandidaten binnen een bepaalde tijd gerechten maken met ingrediënten die wij aangeven. Wij gaan dan beoordelen wie daar het beste in slaagt. En dat kan heel interessant worden. Er wordt in het land toch leuker gekookt dan je misschien zou denken. Ja, je hebt natuurlijk de grote grauwe lijn waar het kant-en-klare product victorie viert maar er zijn ook nog altijd veel mensen die heel graag koken en die dat toch als méér zien dan als het voederen der dieren.

Restaurateur met kookneigingen
Robert Kranenborg is uiteraard in eerste instantie de chef-kok want in weerwil van allerlei ideeën ben ik niet echt een kok. Ik ben restaurateur met kookneigingen, zou ik willen zeggen. Mijn benadering is ook anders, voor mij telt vooral smaak en ook hoe het er uit ziet. Een gerecht dat er niet goed uitziet en meer een prutje-pratje-proetje is vaak ook niet lekker. Met smaken spelen is soms spelen met vuur en als je dat niet kunt wordt het nóóit lekker. Er zijn smaken die kunnen niet met elkaar. Ik ga dus ook niet alleen maar op puurheid letten, ik kijk ook hoe de kandidaten met de producten omgaan. Ik vind: een gerecht moet in harmonie zijn, het moet leuk voor het oog zijn, leuk voor de neus en leuk voor de tong?.

Zei u niet ooit: een gehaktbal zegt veel over iemands vaardigheid?
?Het zegt veel over iemands creativiteit want juist gehakt is zo geschikt om van alles en nog wat mee te doen. Er bestaan meer dan 150 recepten van gehaktballen?.

Minder en meer
Veel veranderingen in de maatschappij maken hem naar eigen zeggen verdrietig. ?Er verdwijnt veel respect. Veel verloedert. Toch maak ik me er niet écht druk meer om. Ik heb de laatste tijd iets van ?Ik wil niet meer, ik wil gewoon niet meer?. Ik wil minder doen, andere dingen doen, meer van mijn boot genieten, meer van de natuur genieten, niet meer zo van hollen, vliegen, draven. Het moet wat minder, en met meer rust.. En dat kán ik, heel goed zelfs?.

Vaas en Coco
Twee attributen in zijn huis zijn hem dierbaar. ?Deze vaas is van mijn grootmoeder en die vond ik als kind altijd al prachtig, nét een luchtbel met bloemetjes. Een beetje romantische vaas. Dit is één van de weinige dingen die ik van haar heb. Heeft bij mijn moeder gestaan maar die heb ik natuurlijk meegenomen naar mijn eigen huis. Ook helemaal geen antiek of gesigneerds maar gewoon een vaas met bloemetjes, vóór bloemetjes.  En dit schilderij van Coco Chanel hing altijd boven het bureau van Max Heymans. Hij heeft het niet zelf geschilderd, het is van Lodewijk Post de Boer. Ik ben geïnteresseerd in mode, mode is een belangrijk iets omdat het ook weer met creativiteit te maken heeft én met schoonheid, de schoonheid van mensen. Mensen mooier maken, daar gaat het om. Ik restaureer mensen, ik wil ze mentaal mooier maken?.

Gerard Klaasen ontvangt Joop Braakhekke in RKK Andersdenkenden, zo 14.00 uur, Radio 5