Femke Halsema

Andersdenkenden 15 oktober 2006

?SOMS ONTAARDT DE POLITIEK IN EEN SOORT IDOLSSTRIJD?  

Even leek ze de Nederlandse katholieken tegen zich in het harnas te jagen. Tijdens de recente Algemene Beschouwingen rekende ze de Rooms-katholieke kerk tot een wereldwijde as van religieus kwaad, maar ze zwakte die opmerking onmiddellijk weer af. Rechtssociologe Femke Halsema (40) gaat bij de verkiezingen voor de tweede keer op als lijsttrekker voor GroenLinks. Scherp, inhoudelijk, vrouwelijk. ?Bij Jensen ligt bij mij echt de grens!?  

Coalitie tégen vrouwen
Even terug naar die Algemene Beschouwingen van drie weken geleden. GroenLinks-fractieleider Femke Halsema zei toen letterlijk: ?Helaas bestaat er wereldwijd geen coalitie voor vrouwen, maar wel een coalitie tégen vrouwen en dat zijn de fundamentalistische moslims, maar ook de fundamentalistische el?Amerikaanse christenen en de Rooms-katholieke kerk. Dat is een as van religieus kwaad die de zeggenschap van vrouwen probeert terug te dringen?.   U heeft rot gedaan tegen de katholieken! ?Nee, ik heb in de Kamer de Rooms-katholieke kerk op precies dezelfde wijze bekritiseerd zoals de katholieke minister Van Ardenne dat eerder gedaan heeft. Zij noemde het gedrag van de Rooms-katholieke kerk in Afrika schadelijk en misleidend?.

Het gaat er nu om wat ú vindt! 
?Misschien was ik in eerste instantie iets té beeldend. Ik heb in de Kamer duidelijk gezegd dat ik die as van het religieus kwaad iets te zwaar had aangezet. Dat was wellicht niet de méést gelukkige vergelijking maar de stelling die ik ermee tot uitdrukking wilde brengen houd ik volledig staande. Het instituut van de Rooms-katholieke kerk neem ik kwalijk dat zij in vrouwenzaken te weinig aan de kant van vrouwen staat: zie het weren van vrouwen uit het priesterambt. Het condoomverbod en, als gevolg daarvan, de problemen bij de bestrijding van Aids gaan mij nog véél meer aan het hart. Omgekeerd: de Rooms-katholieke kerk doet ook veel goeds. In Darfur in Soedan is de Rooms-katholieke kerk zéér actief?.



Maar gaat u als politica over de vrouw in het priesterambt?
?Als er één niet-gelovige de afgelopen jaren op de barricades heeft gestaan voor de vrijheid van religie, dan ben ik het wel. Maar ik sta óók op de barricades voor de vrijheid van religiekritiek. Voor de felle reacties van de katholieken Verhagen (CDA) en Herben (LPF) ben ik minder gevoelig omdat ik dat getuigen vind van een buiten- gewoon dubbele moraal. Zij zijn beiden politici die de afgelopen jaren in onbarmhartige woorden de Islam bekritiseerden, en dan niet de instituties maar gewoon de gelóvigen. Van Maxime Verhagen kwam toch de opmerking dat je nieuwe moslimpartijen van tevoren door de rechter moest laten toetsen want als je even niet oplette voer- den de moslims zó de Sharia in. Kijk, dat zijn pas écht kwetsende uitspraken! Dan ben je niet in de positie om anderen zo de maat te nemen.

Vrijzinnig
Ik heb trouwens op mijn stelling overwegend ondersteunende reacties gekregen, zowel van gelovigen als van niet-gelovigen. Wist je dat uit onderzoek blijkt dat 70% van de Nederlandse katholieken veel moeite heeft met het gedrag van de rooms-katholieke kerk? Nee, de Rooms-katholieke kerk staat onvoldoende aan de kant van vrouwen?. Qua levensbeschouwing noemt zij zichzelf vrijzinnig. ?Ik ben geen atheïst, ondanks dat ik atheïstisch ben opgevoed. Misschien ben ik wel agnost. Ik weet niet of God bestaat en ik vind het eigenlijk wel aardig dat ik dat niet weet. In de loop van mijn leven - en zéker sinds ik politiek actief ben - is mijn respect voor geloof aanzienlijk toegenomen?.  

Doet het er toe wat u vindt in de Kamer?
?Af en toe krijgen we gewoon onze zin en dat is dan héél goed. Vanzelfsprékend doet dat ertoe. Wij vertegenwoordigen acht zetels op dit moment, dat is een exponentiële minderheid van de Nederlandse bevolking. Het was ook míjn motie van wantrouwen die het kabinet naar huis heeft gezonden. Er zijn talloze momenten waarin je gewoon wat voor elkaar bokst in de Kamer. Zelfs als je er niet in slaagt om je zin te krijgen, dan nóg vind ik het van groot belang dat jouw geluid gehoord wordt. Ik herinner me de jarenlange strijd tegen de nieuwe Vreemdelingenwet en ook het pleidooi waar wij in 1999 mee begonnen om alle mensen die volgens de oude Vreemdelingenwet behandeld werden een generaal pardon te geven. Daar was de Partij van de Arbeid toen tegen, daar was D66 tegen -, we zijn zes jaar verder en inmiddels begint het er op te lijken dat een deel van die mensen een generaal pardon krijgt. Het is dan wel onze verdienste dat dit al die jaren op de agenda is blijven staan. Ik ben er al zo?n acht jaar erg van overtuigd dat het noodzakelijk is om namens GroenLinks mijn idealen in de Kamer te verdedigen, en dat blijf ik ook de komende tijd vol overtuiging doen?.  

Publieke omroep
Vorig jaar maakte Femke Halsema  zich in omroepkringen onsterflijk door tijdens de demonstratie van omroepmedewerkers op het Plein tegen de plannen van toenmalig staatssecretaris Medy van der Laan naar buiten te komen. Er is sindsdien veel veranderd. ?Met de publieke omroep gaat het nog steeds héél slecht, zeg ik ronduit. Tweederde van de schuld daarvoor ligt bij de politiek en eenderde bij de publieke omroep zélf. De politiek heeft de publieke omroep járenlang onmogelijke opdrachten gegeven die van tegenstrijdigheden aan elkaar hingen. De politiek zou moeten kiezen voor drie sterk geprofileerde netten die reclamevrij zijn waarin de omroepverenigingen wat mij betreft wél een aanmerkelijk kleinere rol gaan spelen. De moderne kijker heeft behoefte aan geprofileerde netten, véél meer dan aan het profiel van elke omroepvereniging. Ook de publieke omroep draagt schuld. De oorzaak ligt in hun eigen onderlinge concurrentie die buitengewoon ineffectief is en ervoor zorgt dat er geld verloren gaat. Er is ook heel veel overhead, daar erger ik me al jaren aan. Ik vind ook dat er binnen de publieke omroep veel te veel geld naar besturen en managers gaat en te weinig geld naar de makers?.  

Schilderkunst en oorbellen
In haar werkkamer op het Binnenhof valt een bijzonder mooi klein schilderijtje van Aat Veldhoen te bewonderen. ?Ik kreeg dat na de geboorte van mijn twee kinderen. Het is een heel klein tekeningetje van een moeder met twee kinderen op de fiets, het regent, en zij houdt een paraplu boven het hoofd van haar twee kinderen. Voor Femke van Aat Veldhoen, staat eronder. Én: ik heb oorbellen in. Deze heb ik nog niet zo lang. Dit zijn gouden oorbellen die ik uit India meegenomen heb toen ik daar van de zomer voor Cordaid Kinderstem een week was om projecten voor straatkinderen en tsunami-overlevenden te bekijken. Het was een emotionele week, ik ben daar één uurtje vrij geweest en ín dat uurtje ben ik met enkele Indiase vrouwen naar de plaatselijke goudwinkel geweest. Ik wilde een armbandje voor mijn dochter kopen en voor mijzelf oorbellen. Het was hilárisch om mee te maken: wij stonden daar in die goudwinkel en vóór mij stonden drie rijen sari?s die voor mij aan het beslissen waren wát ik moest kopen. Na een kwartier hielden ze deze oorbellen naar achteren, zo van: wij hebben beschikt, jij mag deze oorbellen zelf kopen! Ik vond ze mooi en heb ze gekocht. Sindsdien draag ik ze?.  

SP
De SP van Jan Marijnissen noemt zij inmiddels geen anti-partij meer. De SP heeft naar haar idee zijn houding duidelijk veranderd. ?Ik vind wel dat Socialistische Partij weinig initiatiefrijk is in het lanceren van nieuwe ideeën. Rond de verzorgingsstaat zie je bijvoorbeeld dat de SP sterk gericht is tegen de afbraak -, daarmee willen ze eigenlijk de oude verzorgingsstaat in stand houden. Wíj zijn veel meer voor een andere verzorgingsstaat, één die ook echt toegang geeft aan mensen die erbuiten staan. In die zin zijn wij op sociaal terrein ambitieuzer, willen we meer veranderen en hebben we meer plannen voor een linkse samenleving. Niettemin staat de SP van alle partijen naar verhouding het dichtst bij ons staat, en daarna pas de Partij van de Arbeid. Met die twee partijen zou ik graag willen regeren?.

Toch lijkt de sleutel na de verkiezingen in handen te liggen van de ChristenUnie van André Rouvoet en minder bij GroenLinks? ?Ik geloof dat Rouvoet dat zelf heel graag wil maar hij kampt voor een deel met hetzelfde probleem als wij: hij is heel bang leeggezogen te worden door het CDA. Daarom probeert hij zichzelf een strategische positie te creëren maar óf hij die heeft valt eerlijk gezegd nog maar te bezien. Het meest realistisch is dat CDA en Partij van de Arbeid samen gaan regeren en dan hebben ze hem niet nodig. Je ziet inmiddels wel een opkomend populisme en een steeds grotere nadruk op personen in de politiek. Soms ontaardt de politiek in een soort Idolsstrijd?.  

Televisieoptreden
Voor een vierde kabinet-Balkenende zegt Femke Halsema - vrij naar Gerard Joling - de kracht niet meer te hebben. Kijkt ze regelmatig naar Geer en Goor? ?Nee, want ik kan Talpa niet ontvangen maar ik geloof niet dat dat een groot gemis is. Geer en Goor is ook niet echt mijn ding. Het is zó plat. Onbehouwenheid als humor, daar hou ik niet zo van. Op de commerciële zenders worden heel vaak mensen te kijk gezet?. Regelmatig sloeg ze uitnodigingen voor quizjes en vrolijke programmastukjes af en in spelletjesprogramma?s was ze nooit te zien. ?Ik moet bekennen: ik ben een tikje van mijn geloof gevallen. Ik heb er voor het eerst in mijn leven een paar toegezegd. Ja, ik héb dus bij Claudia de Breij gezeten. Je moet gewoon vaststellen dat je anders een deel van je kiezers nooit bereikt, dus is er niet zoveel te kiezen?.

Nu  zie ik u met Lijst O van  Sophie Hilbrand en Filemon Wesseling bij de jongerenomroep BNN want dat genereert potentiële kiezers? ?Ik ga in op elk aanbod, met name van de publieke omroepen, om serieus over mijn programma te praten. BNN heeft voor ons blijkbaar belangstelling. Bij Robert Jensen en het treurigmakende niveau van zijn televisieprogramma ligt voor mij een heilige grens, dáár ga ik niet naar toe?.

Wat vindt u van de overgebleven boeren en hun kandidaten in KRO?s Boer Zoekt Vrouw? ?Dat programma heb ik nog nóóit gezien want op dat tijdstip breng ik de kinderen naar bed? - Kunt u nu kijken naar De Gouden Kooi?  ?Ja, daar ga ik uit antropologische nieuwsgierigheid wél een keer naar kijken. Is het niet ook bij Talpa, oh, dan kan ik het ook niet krijgen!?.  

Gerard Klaasen ontvangt Femke Halsema in RKK?s Andersdenkenden, zo 14.00 uur op Radio 5.