Antoine Bodar

Andersdenkenden 21 mei 2006

?Bij bidden hoort een bepaalde erotiek'
Zelfs in duet met de cynicus Jan Mulder voor het Panthéon in Rome weet priester Antoine Bodar (61) naar eigen zeggen de boodschap van het Evangelie te vertolken. De kunsthistoricus en mediaverschijning woont inmiddels zo?n acht jaar in de Heilige Stad. Gevlucht, zoals hij zelf zegt, als een zwart schaap maar recentelijk in Rome gespot door de blauwe Postbank-leeuw. Bericht vanuit een Romeinse kloostercel.

Avontuurlijk
Hij noemt zich een geboren melancholicus, soms zwaarmoedig, met een scherpe tong en een scherpe pen. De controverse schuwt hij niet. Door zijn medewerking aan de Postbank-tv-spot rolt zijn naam weer geregeld uit menig katholiek en niet-katholiek keelgat. 50 kilometer legde hij vorige maand af achterop de scooter bij Jan Mulder voor uiteindelijk 22 seconden beeld. ?Ik heb wél angsten uitgestaan, vooral toen Jan Mulder kúnstjes op die scooter begon uit te halen: met z?n benen zo los langs die scooter, zónder helm op. Ik vond dat wel avontuurlijk?.


Jan Mulder en Antoine Bodar

U zegt zo op speelse wijze de kerk en het christendom onder de aandacht te brengen?
?Ja, in zekere zin wel. De Postbank werd op enig moment zelfs nerveus toen het project uitlekte dank zij uw collega Stijn Fens die ons bij het Panthéon ?betrapte?. Men was intern kennelijk bevreesd of het spotje nog wel
voldoende pro-Postbank was en niet teveel pro-katholieke kerk!?

Schapen
Antoine Bodar woont in een kleine kloostercel behorend tot het priestercollege van de Duitse kerk Santa Maria dell?Anima in Rome. Recht tegenover het kruisbeeld staat een boekenkast, door hem zijn schatkist genoemd. Het glas-in-lood raam verwijst naar de Goede Herder. ?Dat is een mooi beeld, dat beeld van Christus: ?Ik ken de schapen en de schapen kennen mij. Ik geef mijn leven voor de schapen?. Antoine Bodar heeft iets met schapen.

Hoe gaat het met U?
?Heel goed. Er komt in het najaar een nieuw boek, ?Uit De Eeuwige Stad?, dat is alweer het twaalfde boek. Ik doe hier een grote studie naar het document Dominus Jesus, indertijd nog door kardinaal Ratzinger ondertekend, over de uniciteit van Christus als Verlosser van de wereld. Ik kom er vaak niet aan toe omdat ik zoveel andere zaken heb. Ik word nogal eens gevraagd om in Nederland in zalen via lezingen het Evangelie te verkondigen. Voor deze andere grote taak moet ik dus telkens naar Nederland, telkens uit deze cel vandaan. Regelmatig vlieg ik een dag over en de volgende dag weer terug?.


Bodar en Klaasen (foto: rkk)

Vermoeiend om ook elke keer weer voor De Wereld Draait Door, NOVA of Het Buitenhof op en neer te gaan?
?Het is doorgaans wel vermoeiend, niet als ik op en neer moet maar wel als ik vervolgens een week in Nederland ben met avond aan avond hier of daar. Ik heb een appartement in Amsterdam: het prettige van een appartement in Amsterdam en een kamschaer hier is: ik heb sowieso twee tandenborstels, méérdere schoenen hier en daar, meerdere pakken hier en daar, en dat betekent dat ik in feite niks hoef mee te nemen. Ik ben onmiddellijk thuis in Amsterdam en dat ben ik ook hier, met het voordeel dat ik hier ook geheel verzorgd wordt met betrekking tot eten en de was?.

Zou u in Rome willen blijven?
?Ik zou gaarne de rest van mijn leven in Rome willen blijven, ja. Ik voel mij in Zuid-Europa meer op mijn gemak. Ik denk dat ik van nature in het zuiden pas. Bovendien voel ik mij hier ook zéér gedragen door de kerk. En juist de afstand ten aanzien van Nederland houd mij fris met betrekking tot het nadenken over Nederland. Eigenlijk ben ik in 1998 gevlucht uit Nederland: weggestuurd van de Leidse universiteit waar ik doceerde, weggestuurd uit De Krijtberg, de Amsterdamse jezuïetenkerk waar ik voorging. Rome heeft me uiteindelijk heel erg goed gedaan?.

In Amsterdam een huis met veel boeken, in Rome een cel?
?Ja, ik vind het prettig om me te bewegen tussen de cel, hier in Rome, en mijn appartement in Nederland waar ik altijd wat te doen heb. Dat past een beetje bij mijn karakter: die rare tegenstelling tussen de cel en het podium?.

Voor u hoeft het leven overigens nog steeds niet al te lang te duren?
?Ja, dat vind ik nog steeds, dat is gewoon een levensinstelling. Mensen die het leven met allerlei kunstgrepen eindeloos willen rekken, daar houd ik helemaal niet van?.

U was een tijd redelijk depressief?
?Ja, maar daar ben ik na verloop van jaren uitgekomen, vooral door hier in Rome stil op mijn kamer te zijn en ook te bidden. Dat heeft me geholpen. Dít, wat ik nú doe in deze cel zitten, schrijven, en dat van tijd tot tijd zo veel mogelijk naar buiten brengen, dát is eigenlijk wel mijn levensdoel?.

Voelt U zich inmiddels rijp voor klein paars? Mgr., bedoel ik eigenlijk?
?Há, daar kun je niet ?rijp? voor zijn. Klein paars kan geen streven zijn. Klein paars is een zaak van de Heilige Vader en van het Vaticaan, en ik bemoei me weinig met het Vaticaan. Ik ben weliswaar vaak op Radio Vaticana omdat ik daar de mis opdraag in het Latijn maar ik ben meer bekend in de bibliotheek van de Gregoriana-universiteit dan in het Vaticaan?.

Maar U zou de titel Mgr. ook weer niet uit de weg gaan?
?Nee, dat zou ik niet uit de weg gaan. Het is ook een beetje overdreven wanneer je een lintje van de koningin zou weigeren?.

Heeft al een lintje gehad van de koningin?
?Nee, natuurlijk niet! Ik ben toch eigenlijk een soort van zwart schaap, niet? Jawél!?

Weinigen kunnen zeggen wat U heeft bereikt: gepersifleerd worden in Koefnoen?
?Ik had van het programma nog nooit gehoord. Ik ben blij dat ik het niet heb gezien. Ik kijk nooit naar mijzelf op televisie, ik vind het vreselijk om naar mijzelf op televisie te moeten kijken. Dus ook naar persiflages wil ik niet kijken?.

Ik kan U melden: U leek van geen kanten!
?Oh, kijk aan! Nou, misschien hebben ze geen acteur kunnen vinden die die zekere dunheid heeft die ik heb. Maar ik kan er wel om lachen, ik heb genoeg gevoel voor humor om hier mee om te kunnen gaan?.

Op vragen over zijn homoseksualiteit wil hij bij voorkeur niet meer ingaan. De zogenaamde Vaticaanse homo-instructie van vorig jaar die praktiserende homoseksuele priesterkandidaten uit seminaries weert noemde hij toen ?even precies als terzake? - ?Laten we even voorop stellen: als je praktiserend heteroseksueel ben word je óók niet ontvangen op een seminarie. Ik vond het een goed en precies document omdat mensen die voortdurend ?die diepgewortelde neiging? hebben en niet anders kunnen dan aldoor aan ?die neiging? toe te geven -, díe mensen moeten natuurlijk niet gewijd worden. In die zin voel ik mij een zwart schaap, omdat er íedere keer als ik ergens kom weer over datzelfde verschijnsel gezanikt moet worden. U merkt: ik neem zelf dat woord niet meer in de mond, ik word er helemaal ziek van. Ik heb net een boek gepubliceerd, ?Ongeordende Liefde?, en met dat boek hoop ik dat ik eindelijk eens een punt kan zetten achter dit verschijnsel. Méér dan genoeg heb ik ervan om altijd maar weer tot zo?n zekere voorkeur geconfronteerd te worden die voor mij alweer 21 jaar geleden is!?.

Ik heb U wel horen zeggen: ik was liever ?normaal? geweest, het lijkt me mooi om een huwelijksleven te leiden. Daar klinkt iets van verdriet in door?
?Ja, maar dat verdriet is versterkt omdat ik voortdurend over dat thema moet spreken en omdat ik er iedere keer op aangevallen wordt. Dat is één van de redenen dat ik liever niet meer definitief naar Nederland terugkom. Ik wens niet voortdurend daartoe te worden teruggebracht. Maar anderzijds vind ik - dat is héél politiek incorrect van mij om te zeggen - een verbinding tussen een man en een vrouw hoger dan een verbinding tussen twee mannen of twee vrouwen, of in ieder geval anders?.

Maar deepdown bent u een vreselijk erotisch-aangeboren mens?
?Ja, maar bij bidden hoort óók een bepaalde erotiek. Wist U dat??

U gaat na afloop van dit gesprek weer terug naar Uw Romeinse cel?
?Ja, maar dat is ook mooi, daar kan ik bidden, daar kan ik schrijven, lezen, daar kan ik slapen?.

Het heeft ook iets eenzaams?
?Het heeft een component van alleen-zijn maar ik moet zeggen dat ik me ook óplaat door me te kunnen terugtrekken. Ik houd zoals je weet erg van het gesprek maar om je daarna terug te trekken in je eigen cel en dan ook een hele tijd alleen te zijn, daar krijg ik nieuwe krachten van?.

Ik probeer de hele tijd al te kijken of er misschien nog een blauwe leeuw op een scooter langskomt maar ik heb hem niet gezien?
?Nee, die is allang ingepakt en teruggebracht naar Nederland. Met die leeuw heb ik weinig bemoeienis gehad. Ik vroeg aan de stuntman die als leeuw op die scooter rond het Colosseum moest rijden of hij wel door die leeuwenkop heen kon kijken. ?Nee?, zei hij, ?dat is ook de reden dat ik stuntman ben. Want anders zou je dat niet kunnen?.

Voelt U zich door uw omgeving in voldoende mate begrepen?
?De omgeving van Rome begrijpt mij volledig, de omgeving van de christenen in Nederland ook. Voor mensen die ver van het geloof afstaan en die alleen maar de buitenkant zien -, ja voor hen zal ik wel een rare snijboon zijn. Anders kom je niet in die rare persiflage in dat programma met die rare naam terecht. Koefnoen, wat betekent die naam eigenlijk??