Bob Goudzwaard

Goudzwaard (72) - in 1999 teruggetreden als hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam - geldt als de grondlegger van het oorspronkelijke beginselprogramma van het CDA uit 1980, 'Niet Bij Brood Alleen'. Uiteindelijk ging de antirevolutionair Goudzwaard niet mee met de fusie van KVP, ARP en CHU vanwege onoverkomelijke bezwaren tegen de CDA-visie op het gebruik van kernwapens.

Na 15 jaar bouwen en zwoegen ten behoeve van deze fusie in wording voelde Goudzwaard zich - naar hij nu zegt - behoorlijk in de kou staan. Toch is Goudzwaard twee keer voor een ministerspost gevraag: in 1971 in het kabinet-Biesheuvel (Economische Zaken) en in 1978 in het eerste kabinet-Van Agt (Ontwikkelingssamenwerking). Beide keren bedankte hij -, in politiek Den Haag kreeg hij naar hij zegt de naam een politieke mooi weer zeiler te zijn.

Goudzwaard heeft naar hij zegt zijn hele leven ruimte geschapen voor een andere lijn in de economie: de economie van het genoeg. Ongeremde economische groei is niet goed, luidt als sinds jaar en dag in boeken en geschriften van zijn hand zijn adagium. 'Kapitalisme & Vooruitgang' en 'Tegen het Vooruitgangsgeloof' luiden enkele van zijn titels. Hij meent dat zijn visie na zoveel jaar wortel schiet en dat zijn gelijk langzaamaan zijn richting opschuift. Hoewel Goudzwaard er in zijn persoonlijk leven geen "extreem-sobere" levenshouding op na zegt te houden ontbreekt bij de familie in Driebergen een afwasmachine - "Dat geeft de kans om tijdens de afwas eens met elkaar te kunnen praten". Ook vliegvakanties zijn aan Goudzwaard niet echt besteed. Goudzwaard is lid van de PKN, de Protestantse Kerk in Nederland, na een vol leven in de zogenaamd gescheurde vleugel van de Gereformeerd Vrijgemaakten te hebben vertoefd, de Nederlands Gereformeerde Kerk. Uiteindelijk gaf hij toch de voorkeur aan een brede volkskerk dan aan een klein 'dapper'
kerkgenootschap.


Bob Goudzwaard (foto: rkk)

Nog twee maanden geleden bezocht Goudzwaard als 'deskundige' de 9e Assemblee van de Wereldraad van Kerken, in het Braziliaanse Porte Allegre. Daar verdedigde hij een document dat geheel in zijn lijn van denken - scherpe kritiek uitte op de kapitalistische wereldeconomie. Het document werd tot teleurstelling van Goudzwaard niet in stemming gebracht. "De katholieke communicatiestijl via encyclieken werkt aanmerkelijk beter", zegt Goudzwaard die over de Wereldraad zegt dat bij elke beweging na 40 jaar de pit er een beetje uit is". Over oecumenische ethiek publiceert Goudzwaard dezer dagen het boek "Beyond Idealism", tesamen met de Wereldraad-econoom Julio de Santa Ana.

Herkennen doet Goudzwaard zich zeker in de deze week overleden Amerikaanse econoom John Kenneth Galbraith. "In elke grote organisatie is het oneindig veel veiliger om het samen met de meerderheid fout te hebben dan als enige goed", zoals NRC/Handelsblad uit de mond van deze Keynesiaanse econoom optekende. "In denken zijn er zeker overeenkomsten tussen Galbraith en mij", zegt Goudzwaard.