Wim de Bie

Andersdenkenden, 11 december 2005

Bieslog
Ze droegen bij aan omroephistorie maar zijn inmiddels alweer 7 jaar van de buis af, Kees van Kooten en Wim de Bie. Beiden zijn na 1998 hun eigen weg ingeslagen, Van Kooten vooral als auteur, de Bie als weblogger. Op Bieslog.vpro.nl vallen dagelijks van Internet de humoristische gedachten van Wim de Bie. De Bie kreeg er recentelijk de Prichettprijs voor. Zo verheugd als hij is over webloggen, zo droef is hij over de radio. ?De radio gaat dood?.

 
De Prichettprijs

?Kijk, daar stáát hij, de Prichettprijs!? Die welluidende opvallend jonge stem heeft hij nog steeds, Wim de Bie (66). ?Víérmaal Nipkovschijf-winnaar!?, roept Wim de Bie als ik de score abusievelijk tot drie beperk. Hij wendt vol trots de blik naar de bijtafel in zijn achterschuur, de hoofdredactionele ruimte van Bieslog, waar de Nipkov- plaquette een plaats kreeg. ?Ik kreeg die speciale Nipkovprijs voor mijn weblog als zijnde het beste multimediale initiatief!? Met Kees van Kooten heeft De Bie al een heel media- en satirisch leven achter zich: als Cliché-mannetje, HadiMassa, Het Gat van Nederland, voormalige Bie, Walter de Rochebrune, Dirk, ?oudere jongere? Robbie Kerkhof, mijnheer Foppe, Jet Veenendaal, Tedje van Es. In 1998 eindigde de jarenlange samenwerking toen Van Kooten het moordende tempo niet meer kon volhouden. De Bie ging alleen door, met tv-solovoorstellingen voor de VPRO. ?Achteraf kon dat ook helemaal niet, ik wist dat het heel erg moeilijk, eigenlijk onmogelijk zou zijn? - Het was therapie? ?Ja, ik móest door, dat wist ik vanaf het begin. Ik wist zeker dat ik in een heel diep zwart gat zou tuimelen als ik er mee zou stoppen?. 

 

Eenzame weblogger

Wim de Bie (foto: rkk) Anno 2005 is Wim de Bie weblogger. ?Ik heb mijzelf in 2002 benoemd tot hoofdredacteur van Bieslog dat dagelijks onder de vleugel van de VPRO verschijnt. Ziehier de hoofdredactionele redactieruimte, hier in de schuur van onze achtertuin, ooit de werkplek van Walter de Rochebrune. Ik blijf dat mediabedrijf zo ontzéttend leuk vinden om in te werken? - U wilt van U laten horen, waarom ís dat? ?Ja, waaróm begrijp ik zelf ook niet. Het is een vorm van optreden. Internet is zó?n gigantische manier van mediagebruik, daar komt álles samen wat ik ooit heb gedaan: schrijven, columns in kranten, radio, televisie?- De weblogger is eenzaam? ?Ik zit hier inderdaad alleen in mijn werkkamer, ik schrijf een column of een stukje, meerdere per dag maar ik ruk ook uit om interviews te maken, het is geheel aan mijzelf. Die vrijheid bevalt me enorm. Ik noem het gekscherend mijn krantje maar het heeft alles van een schoolkrant en ook iets van een programmaatje. Het kan overal vandaan komen, kijk, daar staat de rugzak. In die rugzak heb ik gescheiden compartimenten voor de diverse media: een digitale fotocamera, een kleine minidisk voor de radio, een kleine videocamera en hier een geheim vak met allerlei accessoires: batterijen, extra lenzen. Als ik ergens kom denk ik: ?Wat wordt dit, een stukje met een foto?, is er een stukje video te maken of is er iemand te interviewen?? Ik ga terug naar dit redactielokaal, monteer het en zend het allemaal zelf naar mijn krant. Ik kan het helemaal selfsupporting uitzenden. We zijn nu bezig met Vodcast, Video on Demand, dat is een volgende fase. Je verstuurt je programma?s naar de abonnees. Je kunt heel snel abonnee worden op de filmpjes of programma?s die ik maak en dan stuur ik het automatisch naar de computer en dat komt uiteindelijk in je binnenzak terecht als je abonnee bent. Kijk, op dit kleine spelertje wordt mijn programma gewoon in de binnenzak meegedragen. Kijk, hier zijn de video?s, even drukken, en hier zijn de podcasts: als ik een filmpje klaar heb stuur ik dat naar de abonnees en die vinden dat automatisch in hun computer, ze hoeven alleen maar een draadje van deze speler naar hun computer te leggen en binnen één minuut staat dat filmpje erop? ? Kijk,  daar staat U zelf Uw eigen teksten voor te lezen! ?Ja, dit is mijn voordracht op het recente Crossing Border-festival, dat filmpje staat er nu op en dat kunnen de mensen dus opvragen. Het geluid is echt superieur. Deze nieuwe vorm van uitzenden vind ik buitengewoon interessant, het heeft niets meer met zendmasten of zo te maken, je kunt dit op eenvoudige wijze versturen. Ik ben geen voorspeller maar Vodcast lijkt de toe- komst te hebben? - Wat is Uw bereik met Bieslog? ?Het is gegroeid, het blijft nu staan op 185.000, soms 200.000 mensen. Dat vind ik waanzinnig veel, prachtig! Het heeft ook iets weg van de Bescheurkalender die Kees en ik elk jaar maakten. Ik doe Bieslog altijd met één oogmerk: hebben de lezers en de kijkers er zelf ook iets mee? Het zou één jaar duren maar het duurt nu al drie jaar en misschien komt er nog een vierde jaar bij, dat moet ik nog bespreken met de VPRO. Als het aan mij ligt gaan we door maar U weet: de omroepsituatie staat er heel slecht voor?- Ja, het omroeplandschap staat er erg droef voor, zeker de radio? ?Het is ook héél ernstig wat er staat te gebeuren. Er is een voornemen om de hele programmering van Radio 747 totáál om te gooien. Het plan voor Radio 747 is ?lichte muziek?, heb ik begrepen Als het binnenkort alleen maar voorgeprogrammeerde formats worden - met plaatjes en aankondigingen, wat velen onder radio verstaan -, dan is dat werkelijk een kaalslag. U en ik weten wat je met radio allemaal nog meer kunt doen, en wat voor een belangrijk en fantastisch medium radio is.

Díe functie van radio zou verdwijnen, en dat vind ik buitengewoon ernstig. Daarmee gaat de radio dood. Als bij de VPRO het programma De Avonden in zijn geheel zou verdwijnen zou er een schátkamer aan kunst en cultuur verdwijnen -, dan verliest de radio een hele belangrijke functie. Ik ben ooit bij de radio begonnen, dus dit ligt mijn zeer na aan het hart?.

 

Tegenpartij
Tot de beste creaties van Van Kooten en De Bie behoren toch wel de Haagse penosefiguren Tedje van Es en F. Jacobse. Ze kregen een verrassend levend vervolg in sommige bestuursleden van de LPF. ?Ja, Jacobse en Van Es waren gebaseerd op figuren waar wij van dachten: ?De geluiden van dit soort types gaan weliswaar rond maar je hoort ze nooit!? De Centrumpartij van Janmaat was er nog niet. Toen de LPF aantrad zijn er veel vergelijkingen getrokken. Jacobse en Van Es overleden officieel in 1981 bij een staatsgreep met hun Tegenpartij? op het Binnenhof. Kennelijk heeft alles wat later door de LPF werd aangesneden zó lang gebroeid. Het was merkwaardig dat wij met deze noem-het-maar rechtse geluiden zo?n succes kregen, het werd als echt ervaren. Toen wij in die tijd in Den Haag als Jacobse en Van Es verkleed over straat gingen begonnen de mensen spontaan hun ongenoe-gen te uiten over van alles en nog wat.? -?U had met Van Kooten antenne voor wat erin de samenleving omging? ?Kees en ik hebben ons vaak gebogen over de vraag: wat gaat er nu eigenlijk om in de tijd, wat ís dat?? We waren er zeker op gebrand om bepaalde geluiden van de straat te vertalen in het type - Jacobse en Van Es maar wij konden niet voorzien dat hun soort ongenoegens ruim twintig jaar later met Pim Fortuyn tot openbarsten kwamen? - Waren jullie moralisten? ?Nee, ik dacht het niet. Onze dagelijkse besprekingen gingen altijd over ?Wat hebben we meegemaakt?, wat lezen we in de krant?, waar hebben we ons kwaad over gemaakt?, en daar vonden we dan een humoristische oplossing voor. Maar de grote vraag onder al die onderwerpen was: ?Wat zeggen we hier eigenlijk mee?? We wilden wat zeggen met die satire. En dat konden we alleen in díe vorm, een andere, serieuze vorm kon ik in elk geval niet? - Jullie hebben waanzinnig veel typetjes gemaakt maar die van de oudere jongeren Koos Koets en  Robbie Kerkhofs zijn toch wel zijn jullie favorieten? ?Ja, die zijn ergens voor gaan staan en tot onze verbazing leven die types nog en worden ze geciteerd net als regelneef of krasse knarren. Ik ben wel zo ijdel dat ik in de nieuwe Van Dale meteen ben gaan kijken of ze er nog in staan?.

 

Kollosale erfenis
Zou U de nieuwe types van nu nog na willen doen? ?Nee, dat hebben wij gedaan, wij zijn nu zestigers, wij kun- nen ook niet meer als figuren van veertig of dertig doorgaan, daar is geen schminken meer tegenaan. Wij werken door maar op een andere manier? - Ayan Hirsi Ali bijvoorbeeld, of Donner en Balkenende? ?Over hen zouden we zeker scènes gemaakt hebben maar het doet zich niet voor?- De vorm van samenwerking met Kees van Kooten zoals in Keek op de Week of het Simplistisch Verbond komt nooit meer terug? ?Nee, dat denk ik niet, dat was een dagelijkse samenwerking, die komt niet terug. We komen nog regelmatig bijeen en incidenteel zullen we nog wel wat doen want er is een kolossale erfenis. We hebben nu elf DVD?s en  CD?s gemaakt en er is digitaal nog van alles met dat materiaal te doen?-  Bent U eigenlijk vrienden van elkaar? ?Ja, wij zijn al vrienden van elkaar vanaf de middelbare school. We hebben elkaar altijd gevonden in iets-maken, daar weer gelijkgestemd om lachen, dat gaat door. Als ik Kees spreek is dat zo vanouds toen hebben we ook gezien toen we werkten aan die nieuwe navigatie-CD. Dat was nog zó vertrouwd alsof we vorige week nog een uitzending hadden gemaakt?.

 

Vergankelijk
Is roem vergankelijk? ?Ja, zéér. Er zijn jongens en meisjes van 15 die niet weten wie wij zijn, en zo hoort het ook, dat is helemaal niet erg. Nu maken we mee dat mensen ons komen bedanken voor al die jaren televisie, en daar zijn ook dertigers onder. Die zaten toen met vader en moeder op de bank naar Keek op de Week te kijken, dat zijn altijd hele aardige reacties? - Moet er niet een Koot & Bie-museum komen met een aantal Koot & Bie-vitrines waar Koot & Bie-personages en kleding- stukken van toen bij elkaar staan? ?Het plan is dat zoiets er in het nieuwe omroepmuseum ook echt komt! Écht! Het is héél erg om te bedenken dat je nu echt in de museumstatus komt. Van mijn types heb ik al die kostuums hier boven op zolder hangen -, ik zag dat er al één - Mémiem Holboog, de psychologe - door de motten is vergaan maar Tedje van Es en ook Dirk hangen er nog. Het is de bedoeling dat zij bij de opening van dat nieuwe omroepmuseum tentoongesteld worden maar dan wel met onze filmpjes erbij die dan iets over de tijd moeten zeggen?.

 
Verbazing

U bent op Uw weblog de markeerder van de verbazing. Wordt U niet een beetje moe van ?het-je-telkens-maar-verbazen??? ?Het zit kennelijk ín me. Ik sta wel een beetje buiten de grote-mensenwerkelijkheid, ik sta me meer in de kantlijn te verbazen om er iets leuks over te maken. Ik weet het, het klinkt allemaal heel erg oppervlakkig en in wezen is het dat ook maar door de veelheid van stukjes en alles wat we hebben gemaakt lijkt het toch een soort imperium. Ik kom in moeilijkheden als men mij vraagt: ?Houdt U eens een redevoering over De Tijd of schrijft U eens een essay over wat er nu gaande is in Nederland?. Dat kan ik helemaal niet. Ik moet het hebben van de verbazing van de kleine dingen. Ik ben nu op de hele korte baan bezig met verbazing en dat rondkijken in de kranten -, ik wéét dat is heel aantrekkelijk om ook eens iets te maken dat écht nadenken vergt maar ik blijf toch nog even bij dit korte-baan-werk? - U bent eigenlijk een digitale zwerver? ?Dát vind ik een mooie uitdrukking, ja dat is goed. Op dat immense net maak ik mijn eigen hoekje dat door een eigen publiek wordt gevonden.

Ik ben daar zeer tevreden over?.

Simpel 

Denkt U dat dit interview verlopen is langs lijnen zoals U die jaren geleden met Van Kooten in het Simplistisch Verbond heeft uitgezet: ?Leef met vlag en wimpel maar houdt het simpel!??? ?Dat is zeker het geval. Als U er ver- der niks aan doet is het heel simpel?.

Tekst: Gerard Klaasen