?Afscheiding Zuid-Soedan zeer waarschijnlijk?
Vogelenzang (door Louis Runhaar) 14 januari 2010 - Mgr. Daniël Adwok Kur, hulpbisschop van het Soedanese bisdom Khartoem, is op uitnodiging van Kerk in Nood in Nederland om aandacht te vragen voor de oplopende spanningen in Soedan. Adwok Kur, binnen de Soedanese Bisschoppenconferentie hoofd van de commissie voor Gerechtigheid en Vrede, beschuldigt de regering in Khartoem van islamiseringspolitiek. Hij vreest voor een nieuwe burgeroorlog als het Vredesakkoord van 2005 sneuvelt.
Bisschop Adwok Kur vandaag in de kapel van grootseminarie De Tiltenberg in Vogelenzang (foto: Louis Runhaar/RKK).
Islamisering
- Mgr. Adwok, wat verwijt u de regering van Soedan?
"De Soedanese regering is bezig met een islamiseringsprogramma. Ze wil af van het christendom en van de traditionele Afrikaanse godsdiensten. Volgens Khartoem is er maar één Soedanese identiteit en die is islamitisch en Arabisch. Als gevolg daarvan worden de Afrikaanse Soedanezen uit het zuiden, die deels christelijk zijn en deels aanhangers van de traditionele godsdiensten, gemarginaliseerd."
- Hoe groot is de christenheid in Soedan?
"Volgens de cijfers die de regering naar buiten brengt, klein. Maar die gegevens passen binnen hun campagne. De overheid beweert dat slechts vijf procent van de Soedanezen christen is, maar het is veel meer. Er zijn alleen al twee miljoen katholieken. Als je de andere christenen meerekent, kom je zeker op acht tot tien miljoen christenen. En dat is zeker geen vijf procent. Met verouderde cijfers moet de regering haar claim staven dat Soedan een islamitisch land is. In de laatste statistieken is godsdienst helemaal niet opgenomen. Hoe komen ze dan aan die cijfers?"
Referendum
- Volgend jaar vindt een referendum plaats over de mogelijke autonomie van het zuiden van Soedan, waar de meeste christenen wonen. Wat verwacht u van deze volksraadpleging?
"Het referendum van 2011 is een heel gevoelig onderwerp. De regering is erg bang voor de uitkomst en zet de hakken in het zand. Ze willen absoluut niet dat het zuiden, met zijn oliebronnen, zich vrijmaakt van de macht in het noorden. Waar ze maar kan, past de overheid vertragingstactieken toe."
- Wat zal er volgens u gebeuren als het referendum verder wordt vertraagd of zelfs wordt afgelast?
"Dat zal zeker niet geaccepteerd worden door de volken in het zuiden van Soedan! De vraag is hoe lang het zuiden zal blijven toestaan dat er spelletjes worden gespeeld en dat hun rechten worden geschonden door de regering. Soedanezen in het zuiden willen niet worden opgeslokt door de macht in Khartoem, zij willen lokale autonomie en zelfbestuur. Zelfs de Afrikaanse moslims uit het midden van het land verenigen zich met de verzetsbewegingen in het zuiden."
Eenheid of afscheiding
- Kiezen de Soedanese bisschoppen voor één Soedan of voor onafhankelijkheid van het zuiden?
"Ten diepste willen wij éénheid. Een samenleven van christenen en moslims, waarbij iedereen gelijke rechten heeft. De eenheid die de regering in Khartoem wil, is de eenheid van een
islamitische mal, maar met islamisering krijg je Soedan niet bij elkaar. Eenheid moet je aantrekkelijk maken. De Zuid-Soedanezen willen zich gelijkwaardige burgers voelen. Zij willen recht op
vrije uitoefening van godsdienst, op culturele diversiteit."
"Wij willen dat iedereen de vruchten kan plukken van het Vredesakkoord van 2005. Daar heeft zoveel bloed voor gevloeid. Miljoenen zijn omgekomen in de twee burgeroorlogen. En nog eens miljoenen
zijn verdreven van huis en haard. Maar vooralsnog is de uitwerking van die overeenkomst uiterst armzalig. De regering is er gewoon niet in geïnteresseerd. Als zij op deze wijze blijft
doorgaan, loopt het uit op een afscheiding van het zuiden. Ik acht dit het meest waarschijnlijke scenario. Het zuiden wil wel. Ook de islamitische Afrikanen uit het midden van Soedan zullen
zich in geval van afscheiding waarschijnlijk bij het zuiden aansluiten."
Druk op Khartoem
- Wat is uw oproep aan Nederland?
"Het vredesakkoord van 2005 is de enige overeenkomst waarin de rechten van alle individuele burgers worden erkend. Samen met andere landen heeft de Nederlandse regering geholpen bij de
totstandkoming van dit akkoord. Ik zou willen dat de gewone burgers zich betrokken gaan voelen. Ook hopen wij dat de Nederlandse Kerk onze uitroep hoort en overneemt, zodat uw regering het
hoort. Zij kunnen druk uitoefenen op de Soedanese regering, want dit vredesakkoord moet worden gehandhaafd."
Mgr. Daniël Adwok Kur (57) is in het Zuid-Soedanese Atar geboren. Zijn vader is in de jaren zestig, tijdens een van grote de burgeroorlogen, gedood door het Soedanese leger. In 1977 is Awok tot priester gewijd. Sinds 1992 is hij als hulpbisschop de rechterhand van kardinaal Gabriel Zubeir Wako van Khartoem. Binnen de Soedanese Bisschoppenconferentie is Awok hoofd van de commissie voor Gerechtigheid en Vrede. Ook is hij de drijvende kracht achter het scholenprogramma 'Save the Saveable', dat door Kerk in Nood wordt gesteund.
