Bisschoppen blij met Artikel 17 Verdrag van Lissabon

Hilversum (Van onze redactie) 18 november 2009 - De commissie van bisschoppenconferenties in de EU (COMECE) is verheugd dat de Europese Unie zich in het Verdrag van Lissabon verplicht tot dialoog met de kerken. Dat heeft mgr. Ad van Luyn vandaag gezegd in een toespraak in Brussel.

Voorzitter
De bisschop van Rotterdam voerde het woord in zijn hoedanigheid van voorzitter van COMECE, die van 18 tot 20 november in plenaire vergadering in Brussel bijeen is. Van Luyn sprak in het Duits over diverse onderwerpen, zoals de aanstaande klimaattop in Kopenhagen, het nieuwe non-proliferatieverdrag, de economische crisis en de morele grenzen van het kapitalisme. Hij riep de bisschoppen van de lidstaten op actief met de regeringen en parlementen daarover in dialoog te treden.

Erkenning bijdrage kerken
De EU-bisschoppen zijn volgens Van Luyn blij met de opname van Artikel 17 in het nieuwe Verdrag van Lissabon, dat op 1 december van kracht wordt. Hij had daarbij paragraaf 3 op het oog, die luidt: “De Unie voert een open, transparante en regelmatige dialoog met die [door de nationale staten erkende, red.] kerken en organisaties, onder erkenning van hun identiteit en hun specifieke bijdrage.”

Beter dan Verdrag van Amsterdam
De COMECE-voorzitter noemde de betreffende tekst een vervolmaking van de in zijn ogen ‘defensieve’ clausule van het Verdrag van Amsterdam (1997). Daarin staat dat de status quo binnen de lidstaten betreffende de verhouding kerk en staat wordt gerespecteerd.

Wederzijdse verplichting
Van Luyn vindt dat in het Verdrag van Lissabon op positieve wijze de relatie tussen kerk en staat tot uiting wordt gebracht, omdat de Unie zichzelf nu verplicht tot dialoog met de kerken en andere levenbeschouwelijke organisaties. COMECE, zo zei Van Luyn, wil zich op haar beurt verplichten tot een actieve bijdrage aan het algemeen belang in de Europese Unie.

Klimaat
Als voorbeelden voor actief Europees bisschoppelijk beleid noemde hij de inzet voor het klimaat. Milieubescherming is volgens Van Luyn vanuit christelijk perspectief niet zozeer een kwestie van technische oplossingen aanreiken, als wel bereidheid te tonen “ons bewustzijn te scherpen, onszelf te matigen en een eenvoudige levensstijl aan te nemen”.

Homo oeconomicus
Van Luyn sprak in zijn rede ook over de kredietcrisis. Volgens hem is de diepere oorzaak daarvan gelegen in een ‘verwrongen mensbeeld’. “Het idee van de mens als homo oeconomicus, die alleen uit is op nutsmaximalisatie en het individuele rechtsbelang, heeft in de afgelopen decennia de politieke posities in Europa vaak bepaald,” aldus de bisschop van Rotterdam.

Groeistreven ter discussie
“Het streven naar een steeds hoger BNP en een groeiend inkomen per hoofd van de bevolking gaan niet hand in hand met een grotere tevredenheid van mensen en heeft tegelijk de natuurlijke bestaansbronnen blijvend aangetast”, zei Van Luyn. “Daarom is het verheugend dat er tegenwoordig steeds meer opmerkelijke initiatieven zijn die de geldende criteria voor economische prestatiekracht en sociale vooruitgang ter discussie stellen.”