Nederlandse vicaris-generaal bij brainstormsessie met paus

Hilversum (door Louis Runhaar) 19 augustus 2009 - Eind augustus ontmoet paus Benedictus XVI zijn oud-studenten voor de jaarlijkse ‘Ratzinger Studienkreis’. Deze theologische ‘brainstormsessie’ wordt sinds het pontificaat van Benedictus gehouden in Castel Gandolfo, nabij Rome. Dit jaar zullen de éminences grises nadenken over de missie van de Kerk. Ook de Nederlandse vicaris-generaal Hub Schnackers van het bisdom Roermond zal deelnemen aan de studiekring van zijn oude professor Joseph Ratzinger. Katholieknederland.nl vroeg hem om een toelichting.

Mgr Schnackers, doet u al lang mee aan de Ratzinger Studienkreis?

“Vanaf 1977, het moment dat Ratzinger bisschop van München werd, organiseerde hij een jaarlijkse ontmoeting met zijn oud-studenten. Inmiddels zijn die studenten allemaal boven de zestig. Ik ben een van de jongsten (Schnackers promoveerde in 1977 in Regensburg -red.). Eerst organiseerde Ratzinger de ontmoetingen nog zelf, maar dat heeft hij later overgedragen. Ik heb sinds het begin al heel wat keren meegedaan, maar ging niet elk jaar. Soms was het niet te combineren met mijn eigen agenda, of werd de kring georganiseerd op een plaats die lastig te bereiken was. Maar sinds Ratzinger paus is, ben ik er elk jaar bij. Toen hij in 2005 tot paus verkozen werd, dachten wij: nu zal het wel afgelopen zijn met de Studienkreis, maar dat bleek onjuist te zijn. We kunnen nu op uitnodiging van Benedictus XVI terecht  in een gebouw van Focolare, in Castel Gandolfo. Daar ontmoeten we elkaar en kunnen we sprekers uitnodigen. Zo ging het vorig jaar bijvoorbeeld over het eerste Jezus-boek van de paus. We hebben toen nagedacht over de betekenis van de historische Jezus.

Is de paus er zelf ook bij?

“De bijeenkomst begint op donderdagavond en eindigt op zondagochtend. Donderdagavond en vrijdag is Benedictus er zelf niet bij, maar zaterdagmorgen wel. En op zondagochtend vieren we samen met hem de eucharistie. Bij de theologische ontmoeting op zaterdag geeft de paus ons doorgaans een overzicht van zijn werkzaamheden, van belangrijke kwesties die spelen en van de ontmoetingen die hij de laatste tijd heeft gehad met politieke en religieuze leiders. Hij treedt op als discussieleider, maar hij neemt ook deel aan de open discussie. Ja, dan is hij echt weer professor. Tijdens deze bijeenkomsten heeft hij weer even de ruimte en de vrijheid om te praten over onderwerpen waar hij nu minder tijd voor heeft, op een wijze die normaal is voor een professor. Hij kan dan gewoon vrijuit discussiëren.”

De brainstormsessie van dit jaar zal gaan over de missie van de Kerk. Op welke onderwerpen zal de discussie zich volgens u toespitsen?

“We gaan nadenken over  de missie en de pretentie van de Kerk in de hedendaagse context. De kerk moet missionair actief zijn in een tijd van nivellering van godsdiensten. Wij moeten ons geloof verkondigen. Men denkt wel eens dat godsdienstvrijheid (waar de Kerk vóór is) betekent dat alle godsdiensten gelijk zijn en dat missie uit de tijd is. Maar dat is niet zo. Godsdienstvrijheid betekent dat niemand zijn geloof door middel van pressie op mag dringen. Kort gezegd zal de studiekring gaan over de uniciteit van Jezus Christus. Is hij ‘een’ of ‘de’ persoon waarin God zich openbaart? In het verlengde van de uniciteit van Christus ligt de uniciteit van zijn boodschap en de unieke rol van de Kerk.”

Heeft deze theologische uitwisseling ook gevolgen voor kerkelijke besluitvorming? Oftewel: wat is de status van de studiekring?

“Geen. Het is een informeel gebeuren. Natuurlijk krijg je als deelnemer wel enig gezag toegekend omdat je bij de studiekring van de paus hoort, maar het zou raar zijn als Benedictus XVI de normale overlegstructuren zou negeren en alleen met zijn oud-studenten zou overleggen. Dan krijg je geestelijke inteelt.”