?Pius XII redde wellicht meer Joden dan alle leiders samen?

Hilversum (Van onze redactie) 18 juni 2009 - “Pius XII heeft hoogstwaarschijnlijk meer Joden gered dan alle religieuze en politieke leiders van de wereld bij elkaar.” Dat is de conclusie van de Amerikaanse stichting Pave the Way, een organisatie die de dialoog tussen religies bevordert.

Documenten opgedoken
Pave the Way heeft onlangs tegenover het rk-persagentschap Zenit verklaard dat zij beschikt over authentieke documenten waaruit blijkt dat paus Pius XII (1939-1958) tijdens de Tweede Wereldoorlog veel Joden heeft gered.

Onder Duitse bedreiging
De documenten, die 2300 pagina’s beslaan, “geven sterke ondersteuning voor het argument dat paus Pius XII – Eugenio Pacelli – met toewijding heeft gewerkt aan het redden van Joden van de nazi-tirannie”, aldus Gary Krupp, voorzitter van Pave the Way Foundation. “In een ware geest van heldhaftigheid heeft hij dat allemaal gedaan onder de directe bedreiging van Duitse geweren, 180 meter onder zijn eigen raam.” 

Nog veel meer bewijsmateriaal
De stichting vond de documenten in een klooster in Avellino, Italië. Krupp, zelf een Jood, is ervan overtuigd dat er her en der nog veel meer bewijsmateriaal ligt over de activiteiten van de paus met betrekking tot Joodse onderduikers, “als onderzoekers er maar de tijd voor nemen”.

Geschiedvervalsing
De ‘oorlogspaus’ wordt verweten tijdens de oorlog gezwegen te hebben over de in gang zijnde Holocaust, terwijl hij daarvan wist. Krupp vraagt zich af hoe het mogelijk is dat er zo’n lange tijd een verkeerd beeld van Pius XII heeft kunnen bestaan, terwijl amateurhistorici feiten hebben gevonden die dit beeld weerspreken. Hij verwijt het de ‘zogenaamde historici en academici’ dat ze hebben toegestaan dat de geschiedenis betreffende de paus werd vervalst.

Sovjetpropaganda
In april verscheen er een artikel van de Italiaanse jezuïet en historicus Giovanni Sale in het jezuïetentijdschrift La Civiltà Cattolica. Pater Sale stelt daarin dat de 'zwarte legende' dat paus Pius XII de regimes van Hitler en Mussolini zou hebben gesteund, was gecreëerd door de Sovjets. Ook stelde hij vast dat hun invloed op de opinievorming onder West-Europese intellectuelen zo groot was dat daardoor het klimaat kon ontstaan waarin Rolf Hochhuth zijn toneelstuk Der Stellvertreter kon schrijven. Nadat dit stuk in Parijs in 1963 voor het eerst op de planken werd gebracht, kreeg Pius XII, die na de oorlog tot aan zijn dood buitengewoon populair was en de bijnaam Engelachtige Herder had, het stigma van de 'zwijgende oorlogspaus'.