Kerk strijdt voor recht op leven embryo?s

Hilversum (Van onze redactie) 12 december 2008 - Ingrijpen in DNA op het niveau van lichaamscellen voor therapeutische doeleinden krijgt de goedkeuring van de Rooms-Katholieke Kerk. Het kloneren van mensen en handelingen waarbij embryo’s worden blootgesteld aan groot risico om beschadigd te raken of verloren te gaan zijn in de katholiek leer onaanvaardbaar, schrijft de Congregatie voor de Geloofsleer in de vandaag verschenen instructie Dignitas Personae.

Embryonale stamcellen
Het recht op leven sluit volgens de kerkelijke leer het gebruik uit van het menselijk embryo als ‘biologisch materiaal’ dat kan worden gebruikt voor experimenteel-wetenschappelijk onderzoek. Ook gebruik ervan voor de medische behandeling van andere mensen – zoals het gebruik van embryonale stamcellen bij therapeutisch kloneren – keurt de Kerk af.

In-vitrofertilisatie
Handelingen waarbij embryo’s worden blootgesteld aan een groot risico om beschadigd te raken of verloren te gaan, zijn volgens de katholieke leer onaanvaardbaar. De instructie noemt met name het invriezen van embryo’s en in-vitrofertilisatie (IVF). Bij IVF gaat ruim 80% van alle gebruikte embryo’s verloren, terwijl circa een derde van de vrouwen die er gebruik van maakt, zwanger wordt.

Embryo-reductie
Vanwege de beschermwaardigheid van het menselijk embryo vanaf de conceptie wijst de Kerk ook het aborteren van overtollig geachte embryo’s in de baarmoeder (embryo-reductie) bij meervoudige zwangerschap af, alsmede het voorkomen dat embryo’s zich innestelen (interceptie) of het opwekken van menstruatie bij uitblijven ervan met als doel het reeds ingenestelde embryo verloren te laten gaan.

Huwelijksband
Dignitas Personae herinnert aan een andere te respecteren waarde: de eenheid van het huwelijk en het echtpaar. Deze eenheid impliceert het recht van de huwelijkspartners om uitsluitend via elkaar vader en moeder te worden. Elke vorm van bevruchting, waarbij een van beide donoren niet een van de huwelijkspartners is (heterologe bevruchting), gaat in tegen de eenheid van het huwelijk.

Homologe bevruchting
Ook de in-vitrobevruchting waarbij de gehuwden zelf de donoren zijn (homologe bevruchting) stuit in de kerkelijke leer op essentiële ethische bezwaren. Naast het ‘onacceptabel’ hoge verlies aan embryo’s bij IVF houdt kunstmatige bevruchting een ontkoppeling in van voortplanting en huwelijksdaad. Dit geldt ook voor variaties op IVF zoals de intracytoplasmatische injectie van spermatozoïden.

Klonen
De eenheid van het huwelijk en het echtpaar leidt ook tot de kerkelijk afwijzing van klonering. Bij kloneren is er een volstrekte scheiding tussen voorplanting en seksualiteit en staat de voortplanting in extreme zin los van elke vorm van zelfgave tussen man en vrouw, stelt het Vaticaan.

DNA
Ingrijpen in DNA op het niveau van lichaamscellen voor therapeutische doeleinden acht de Kerk aanvaardbaar. Op het niveau van de kiemcellen zijn de risico’s naar haar mening echter te groot en impliceert het noodzakelijk gebruik van IVF een essentieel ethisch probleem. Ingrijpen in het DNA alleen om de erfelijke aanleg en eigenschappen van mensen te verbeteren wijst het Vaticaan af.

Adoptie
De Kerk toont begrip voor het rechtmatige verlangen naar een kind en het lijden dat vruchtbaarheidsproblemen veroorzaken bij echtparen. Maar dat verlangen gaat volgens haar niet boven de waardigheid van het menselijk leven. Om te voldoen aan de kinderwens van vele kinderloze koppels moedigt Dignitas Personae aan om de wetgeving zo aan te passen dat adoptie gemakkelijker wordt. Daardoor kunnen veel kinderen die geen ouders hebben, een thuis krijgen dat bijdraagt aan hun menselijke ontwikkeling.