Filosofen ageren tegen paranormale hype

Hilversum (ANP/Van onze redactie) 24 november 2008 - Veel mensen geloven mogelijk gevaarlijke onzin. Dat schrijven filosofen Herman de Regt en Hans Dooremalen in hun boek Wat een onzin! Wetenschap en het paranormale, dat overmorgen op de Universiteit van Tilburg wordt gepresenteerd.

Wonderen en astrologie
Volgens de filosofen lijkt Nederland in de ban van het paranormale. Televisieprogramma's over alternatieve geneeswijzen, wonderen en astrologie trekken honderdduizend kijkers en van het boek van cardioloog Pim van Lommel over bijnadoodervaringen zijn duizenden exemplaren verkocht.

Onwetenschappelijk
De Regt en Dooremalen willen aantonen dat veel opvattingen over paranormale zaken onwetenschappelijk zijn. De twee noemen hun boek ‘een louterende tocht langs gevaarlijke onzin’ en zetten in op ‘een constante educatieve loutering van volgende generaties in het licht van de voortschrijdende wetenschap’.

Lichaam en geest
De Regt en Dooremalen verwijten Van Lommel dat hij zijn status als wetenschapper misbruikt om te beweren dat de geest of het bewustzijn onafhankelijk van het lichaam kunnen bestaan en functioneren. De gepensioneerde cardioloog doet het vaak voorkomen alsof hij een eenzame revolutionair is met een nieuwe kijk op bewustzijn, terwijl zijn tegenstanders vastgeroest zouden zitten in oude materialistische denkbeelden. Volgens de twee filosofen is het juist andersom: zijn idee is eeuwenoud en het materialisme is vernieuwend.

Bedriegers
Niemand zou moeten geloven in wat astrologen of mediums op de televisie vertellen, aldus De Regt en Dooremalen. Mediums helpen niet om vermiste personen op te sporen en maken geen contact met overledenen. De twee filosofen zeggen goede redenen te hebben om aan te nemen dat mediums als Derek Ogilvie en Char bedriegers zijn.

Wetenschap en God
De Regt en Dooremalen stellen ook de ‘gevoelige’ vraag aan de orde, of de wetenschap ruimte biedt aan het bestaan van God. Zij bepleiten de opvatting dat het idee van een God op dit moment geen invulling kent, waarmee het beantwoordt aan iets wat werkelijk bestaat. Zij sluiten echter niet uit dat in de toekomst een wetenschappelijk toelaatbare invulling van die idee mogelijk is. Maar ze kunnen niet vooruitlopen op toekomstig wetenschappelijk onderzoek.

Stand van zaken
In die zin breken zij een lans voor degenen die proberen hun geloof in God met het bedrijven van wetenschap te verbinden. Wel verwijten zij sommige gelovige wetenschappers dat die zich niet hebben laten informeren over de laatste stand van zaken in de wetenschap, hoewel de positie die zij in de samenleving bekleden, dat wel van hen eist.