Israël zet verhouding met Vaticaan op scherp

Hilversum (Van onze redactie) 24 oktober 2008 - De aanhoudende polemiek tussen joden en katholieken over de omstreden zaligverklaring van ‘oorlogspaus’ Pius XII, legt een zware druk op de verhoudingen tussen Israël en de Heilige Stoel. Minister Isaac Herzog noemt een zaligverklaring van Pacelli ‘onacceptabel’. “Er is geen bewijs dat Pius XII iets tegen de Holocaust heeft ondernomen.”

Holocaust
In een interview in dagblad Ha'aretz haalde Herzog gisteren ongewoon hard uit naar de Heilige Stoel. “Tijdens de Holocaust wist het Vaticaan heel goed wat er gebeurde in Europa. Er is nog geen enkele bewijs dat de paus enige maatregel heeft genomen, zoals het de statuur van de Heilige Stoel past”, zei de minister van Sociale Zaken, die onder meer de verhouding met de christelijke gemeenschappen in zijn portefeuille heeft. Eerder deze week zocht Israël nog toenadering tot de Heilige Stoel, door te bevestigen dat de uitnodiging voor een staatsbezoek aan het Heilig Land open staat.

Gezwegen
“De poging hem heilig te verklaren is het misbruiken van de vergetelheid en een gebrek aan bewustzijn”, aldus Herzog. “In plaats van te handelen volgens het bijbelvers ‘Werk niet mee aan de dood van uw naaste’, heeft de paus gezwegen en misschien wel erger.”

Onjuist
Postulator Paolo Molinari spreekt schande van de aantijgingen. Hij is verbaasd “dat een minister van de staat Israël zich mengt in wat naar de aard van de zaak een binnenkerkelijke aangelegenheid is”. Bovendien is het aantoonbaar onjuist dat Pius XII niets heeft ondernomen tegen de Jodenvervolging, zegt Molinari. Tal van documenten zouden volgens hem geen twijfel toelaten over de positieve rol die Pius XII zou hebben gespeeld in de strijd tegen de nazistische Jodenvervolging.

Discussie
Minister Herzog reageerde met zijn aantijgingen op geruchten dat de zaligverklaring van Pius XII ophanden is. In joodse kringen en in Italiaanse media is de discussie over diens beatificatie opgelaaid nadat opperrabbijn She'ar Yashuv Cohen zich in het Vaticaan kritisch had uitgelaten over de rol van Pius XII tijdens de Shoah. De rabbijn van Haifa was door de paus persoonlijk uitgenodigd als eerste niet-christelijke spreker op de bisschoppensynode. Hij gaf later aan dat hij nooit naar Rome zou zijn afgereisd als hij had geweten dat de paus een mis zou opdragen ter gelegenheid van de 50ste sterfdag van paus Pius XII.

Teruggefloten
Een vooraanstaand medewerker van de Congregatie voor de Heiligverklaringen, vergrootte de polemiek vorige week met de verklaring dat paus Benedictus XVI het Heilig Land niet bezoekt zolang de tekst onder een foto van Pius XII in het oorlogsmonument in Yad Vashem diens rol in de oorlog omstreden noemt. Pater Peter Gumpel werd later teruggefloten door de pauselijke woordvoerder pater Federico Lombardi. Gumpel zou niet het standpunt van de Heilige Stoel hebben verwoord. Israël herhaalde op 19 oktober de uitnodiging aan de paus voor een staatsbezoek.

Hakenkruis
Een aan regeringspartij Kadima gelieerde website gooide eerder deze week olie op het vuur door een fotomontage te plaatsen van paus Benedictus XVI met een hakenkruis op de borst. "Sommige van deze mensen zijn eerste of tweede generatie Holocaustoverlevenden en dit protest van hen is legitiem," zei één van de websiteredacteuren tegen de BBC. Partijleidster Tzipi Livni, die bezig is een regering te vormen, belde persoonlijk naar de redactie om de afbeelding te laten verwijderen.