Onvrede bij pastoor over alternatieve ziekenzalvingen

Hilversum (Van onze redactie) 7 juni 2008 - De geestelijk verzorgers van ziekenhuizen in Tilburg moeten stoppen met de rituele zalving van patiënten die stervende zijn. Pastoor Harm Schilder van de Emmausparochie in Tilburg heeft daarover een klacht ingediend bij het Sint Elisabeth Ziekenhuis en het TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg. Dat meldt het Brabants Dagblad vandaag.

Pastoraal werkers
Volgens Schilder wekken de ziekenzalvingen door pastoraal werkers ten onrechte de suggestie bij katholieke patiënten en hun familie dat het gaat om de toediening van het sacrament der zieken, wat alleen door priesters mag gebeuren.

Zogenaamd bediend
Pastoor Schilder beweert dat het dit jaar een paar keer is voorgekomen dat een parochiaan 'zogenaamd bediend' is in het ziekenhuis door een pastoraal werkster. "In beide gevallen ging de familie ervan uit dat hun vader/moeder het sacrament der zieken had ontvangen", aldus de Tilburgse priester in Brabants Dagblad. 

Verwarring voorkomen
Onderdeel van dat sacrament is de ziekenzalving met gezegende olijfolie door een priester. Schilder pleit er daarom bij de ziekenhuizen voor om in alternatieve afscheidsrituelen rond het sterfbed de zalving achterwege te laten, om verwarring te voorkomen.

Geen gehoor bij ziekenhuizen
De pastoor heeft met zijn oproep geen gehoor gevonden bij de ziekenhuizen. "Er zou over gepraat worden, maar er is nog niets veranderd", schrijft hij in een brief aan zijn parochianen. "Er wordt eerder meer dan minder gezalfd. Dus wees op uw hoede als u in het ziekenhuis ligt en er sprake is van enig gevaar. Houd uw handen en voeten onder de dekens."

Reactie ziekenhuizen
De Tilburgse ziekenhuizen zien in de klacht van Schilder geen reden om de geestelijke zorg rond het sterfbed te wijzigen. "We doen afscheidsrituelen alleen als een patiënt, de familie of hun naasten daarom vragen en doen dat alleen in goed overleg met hen", benadrukt Ella Scherpenisse, geestelijk verzorger van het TweeSteden Ziekenhuis. "Dat kan bijvoorbeeld gaan om een stukje lezen uit de Bijbel, een rituele zalving en een gebed. Het is geen sacrament der zieken want dat is voorbehouden aan de priester. Als de patiënt een priester wil, kan daar om gevraagd worden."

Misverstand
Volgens Scherpenisse kan er geen misverstand zijn over het afscheidsritueel. "Wij wekken nooit de suggestie dat het om een sacrament gaat. Patiënten en hun naasten kunnen dat voor zichzelf wel interpreteren maar wij zijn daar heel duidelijk over. Daar kan geen verwarring over bestaan. Als pastoor Schilder daar toch een probleem van maakt, dan kunnen wij daar niet veel mee'', aldus de geestelijk verzorger tegenover Brabants Dagblad.

Vrouwen
Het Sint Elisabeth Ziekenhuis heeft zes pastoraal werkers in dienst voor de geestelijke zorg. ,,We hebben een zending van het bisdom, maar we zijn er voor alle mensen", zegt geestelijk verzorger Ine Bertens. "Als iemand erom vraagt, doen wij een beroep op een priester, maar veel mensen stellen tegenwoordig prijs op een alternatief ritueel. Het is heel helder dat het daarbij niet om het officiële sacrament der zieken gaat. Bovendien zien mensen zelf al dat wij geen priester zijn, aangezien ons team vooral uit vrouwen bestaat."

Bisdom Den Bosch
Pastoor Schilder heeft aangekondigd naar de Inspectie voor de Volksgezondheid te stappen. Het bisdom Den Bosch houdt zich vooralsnog afzijdig in de kwestie. "Er is niks mis met andere vormen van gebed, maar de ziekenzalving is voorbehouden aan priesters", zegt woordvoerder Michiel Savelsbergh. "Ik kan me voorstellen dat een rituele zalving verwarring kan wekken. Daarom moet daar zo veel mogelijk duidelijkheid over zijn."

Heil en vergeving
Het sacrament van de ziekenzalving wordt toegediend aan zieken die in gevaar verkeren; zij worden op het voorhoofd en op de handen gezalfd met speciaal hiervoor gezegende olijfolie. Daarbij spreekt de priester de woorden uit: "Moge onze Heer Jezus Christus door deze heilige zalving en door zijn liefdevolle barmhartigheid u bijstaan met de genade van zijn heilige Geest. Moge Hij u van zonden bevrijden, u heil brengen en verlichting geven".