Preken van Sint Augustinus in Erfurt ontdekt

Hilversum (Van onze redactie) 25 maart 2008 - In het Duitse Erfurt zijn onlangs nieuwe preken van de Afrikaanse kerkvader Sint Augustinus van Hippo (354-430) ontdekt. Het betreft een codex uit de 12e eeuw, mogelijk oorspronkelijk geschreven in Engeland en later in Erfurt terechtgekomen. “Hij gaat zeer waarschijnlijk terug op een codex uit het Romeinse Africa van Augustinus zelf”, aldus prof. dr. J. van Oort, hoogleraar patristiek in Nijmegen en Pretoria tegenover Reformatisch Dagblad.

Onderzoeker uit Salzburg
De ontdekking in Erfurt is vooral het werk van de Augustinus-expert Isabella Schiller uit Salzburg, schrijft Trouw vandaag. Met haar Weense collega Dorothea Weber zal Schiller binnenkort de preken officieel presenteren. Augustinus predikte in de vierde en de vijfde eeuw in wat nu Algerije en Tunesië is. Hij is een grote inspiratiebron voor zowel protestanten als katholieken. Ook is zijn Latijn van een hoog gehalte.

Stenografen
Al tijdens het leven van Augustinus werden preken (sermones) verzameld, meestal rond bepaalde themata. Mensen kwamen vaak naar zijn kerk in Hippo of naar bijvoorbeeld Carthago wanneer hij daar preekte en brachten hun stenografen mee. Deze snelschrijvers tekenden dan uit Augustinus’ mond op wat hij in de kerk zei, wat door hemzelf later werd voorzien van een zekere autorisatie. Zo ontstonden verzamelingen preken rond bepaalde thema’s, Bijbelboeken en kerkelijke feesten als Pasen en Pinksteren.

Bibliotheca Amploniana
De nieuwe codex die is gevonden in Erfurt, is afkomstig uit de Bibliotheca Amploniana (BA) aldaar. Deze bibliotheek was eeuwenlang een aparte zelfstandige collectie en maakt momenteel deel uit van de bibliotheek van de universiteit van Erfurt. Van Oort: “De Bibliotheca Amploniana is een werkelijk unieke verzameling, wereldwijd een van de mooiste oude collecties die in de loop van de eeuwen vrijwel intact is gebleven.”

Possidius noemt ze al
In één van de BA-codices zijn de nieuwe preken van Augustinus ontdekt. “De codex waarin de vondst werd gedaan, bevat nog twintig andere bekende preken van Augustinus. Maar al studerende en onderzoekende ontdekte men: deze codex bevat niet alleen bekende preken, dat wil zeggen materiaal dat uitgegeven is in wetenschappelijke uitgaven van Augustinus’ werken, maar ook onbekend nieuw materiaal. Hierin staan preken die inderdaad van Augustinus moeten zijn, want zijn leerling Possidius [5e eeuw] noemt ze al, maar we hadden ze tot nu toe nooit gevonden.”